O patryotyzmie

Z okazji Narodowego Święta Niepodległości, obchodzonego 11 listopada, udostępniamy bezpłatnie rozprawę Kazimierza Twardowskiego O patryotyzmie w postaci e-booka (w formatach EPUB i PDF). Pragniemy przypomnieć ten ważny tekst i ocalić go od zapomnienia, aby mógł dotrzeć również do przyszłych pokoleń. Czym jest prawdziwy patriotyzm? Czy wystarczy kochać ojczyznę, pielęgnować narodowe tradycje i z dumą mówić o Polsce? Kazimierz Twardowski, jeden z najwybitniejszych polskich filozofów, w rozprawie O patryotyzmie podejmuje pytania, które pozostają ważne także dla współczesnego czytelnika. Pokazuje, skąd rodzi się przywiązanie do ojczyzny, jak kształtują je język, pamięć o przodkach i więź z rodzinną ziemią oraz dlaczego prawdziwa miłość do kraju wymaga czegoś więcej niż samych uczuć i pięknych deklaracji. Autor prowadzi czytelnika od osobistych doświadczeń dzieciństwa, przywiązania do rodzinnych stron i ojczystej mowy ku szerszej refleksji nad wspólnotą narodową. Przypomina, że naród tworzą nie tylko ludzie żyjący współcześnie, lecz także minione pokolenia, które przekazały nam język, kulturę i historyczne dziedzictwo, oraz ci, którzy przyjdą po nas. W tym ujęciu patriotyzm oznacza również troskę o przyszłość Polski i odpowiedzialność za dorobek, który otrzymaliśmy od przodków. Twardowski wskazuje zarazem na zagrożenia osłabiające więź narodową: egoizm, przywiązanie wyłącznie do własnego regionu lub grupy społecznej, a także partyjne spory, które mogą przesłonić dobro wspólne. Przeciwstawia im solidarność, wzajemną życzliwość i gotowość do współpracy ponad podziałami. Podkreśla, że patriotyzm nie kończy się na wzruszeniu podczas uroczystości narodowych czy na słowach wypowiadanych w imię ojczyzny. Jego miarą jest przede wszystkim codzienna, wytrwała praca, rzetelne wykonywanie własnych obowiązków i działanie na rzecz pomyślności całego społeczeństwa. Opublikowana w 1919 roku, w pierwszych latach odrodzonej Polski, rozprawa jest świadectwem refleksji nad patriotyzmem w chwili, gdy niepodległe państwo budowało swoje podstawy. Pozwala lepiej zrozumieć idee kształtujące polską myśl obywatelską i skłania do zastanowienia się nad własnym stosunkiem do Polski. Choć tekst powstał ponad sto lat temu, poruszane w nim kwestie odpowiedzialności za ojczyznę, solidarności i troski o dobro wspólne pozostają ważnym punktem odniesienia dla kolejnych pokoleń.