Przegląd Socjologiczny t. 59 z. 4/2010

Od Redakcji (fragment) Tematem organizującym treść artykułów tego zeszytu Przeglądu Socjologicznego jest szeroko pojmowana problematyka wsparcia społecznego. Świadczenie i otrzymywanie wsparcia w ramach kontaktów społecznych przebiega w określonej przestrzeni społecznej, a jeśli dotyczy podstaw bytowych w przestrzeni socjalnej. W ostatnich latach wskutek obserwowanego kryzysu zabezpieczających funkcji dwóch podstawowych struktur społecznych: rodziny i państwa oraz postępującej indywidualizacji życia i pauperyzacji znaczących grup społecznych, zachowania pomocowe, poprzez które członkowie społeczeństwa zaspokajają bardziej lub mniej podstawowe potrzeby, zyskują na znaczeniu. Studia podejmowane w ramach socjologii, gerontologii, polityki, pedagogiki społecznej, a także ekonomii ujawniają różne kierunki ich refleksji, dylematy badawcze i sposoby analizy problemu: wzorów i determinant zachowań pomocowych. Składające się na niniejszy tom artykuły dotyczą teoretycznych i empirycznych aspektów współczesnych studiów nad sieciami społecznymi, których treścią jest oferowanie lub świadczenie pomocy jednostkom w ramach ich różnych bezpośrednich kontaktów oraz w ramach struktur o zróżnicowanym poziomie ich zorganizowania, o różnym zasięgu przestrzennym. Rozważania podjęte w tym tomie cechuje pluralizm problemów badawczych, sposobów ich konceptualizacji, prezentacji, zastosowanych przez autorów podejść metodologicznych oraz zbiorowości społecznych, których potrzeby i dostęp do wsparcia uczyniono przedmiotem analizy. Wśród zbiorowości badanych są nie tylko grupy i kategorie społeczne powszechnie uznane jako doświadczające wielorakich deficytów i wymagające pomocy (żyjący w biedzie, osoby w podeszłym wieku), ale także środowiska, które wykazują tendencje do samoorganizowania się (np. środowiska lokalneosiedli, stowarzyszenia migrantów).

Spis treści Od redakcji ................................................................................................................................. 7 ART YKUŁY Krzysztof P i ą t e k – Przestrzeń socjalna – w poszukiwaniu istoty i specyfiki ....................... 11 Kazimiera W ó d z, Krystyna F a l i s z e k, Barbara K o w a l c z y k, Ewa L e ś n i a k - B e r e k, Witold M a n d r y s z – Programy Aktywności Lokalnej jako instrument aktywizacji środowiska lokalnego w rozwiązywaniu problemów mieszkańców .................................. 29 Marek N i e z a b i t o w s k i – Relacje sąsiedzkie i wsparcie społeczne osób starszych w środowisku zamieszkania ................................................................................................ 61 Anita B a s i ń s k a, Piotr M a t c z a k – Wolontariat jako narzędzie budowy kapitału społecznego w świetle badań nad wolontariatem akcyjnym w trzech polskich miastach ................................................................................................................ 83 Magdalena Ł u k a s i u k – Współczesne mieszkanie migracyjne w kontekście teorii wsparcia społecznego .............................................................................................. 103 Sławomir P a r t y c k i, Kamil F i l i p e k – Transformacja sieciowa funkcji państwa polskiego ............................................................................................................. 125 R ECENZJA Katarzyna Ślebarska, Wsparcie społeczne a zaradność człowieka w sytuacji bezrobocia. Studium konfrontatywne, Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, Katowice 2010, – rec. Iwona K u d l i ń s k a ............................................................................................... 145 KRONIKA Julita P i e ń k o s z, Michał G ł u s z k o w s k i – Hasło ‘socjologia’ w encyklopediach rosyjskich .......................................................................................................................... 149 Lis t of con ten ts Articles Krzysztof P i ą t e k – The social space – in serach of the essence and specificity.......... 27 Kazimiera W ó d z, Krystyna F a l i s z e k, Barbara K o w a l c z y k, Ewa L e ś n i a k - B e r e k, Witold M a n d r y s z – Local Activity Programs as an instrument of community organizing for problem solving ........................................................................................... 60