Przegląd Socjologiczny t. 57 z. 1/2008

OD REDAKCJI Kapitał społeczny należy do pojęć, których znaczenie i popularność zyskuje uznanie w socjologii i ekonomii po wielu latach od ich pierwotnego użycia. W drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych nastąpił prawdziwy zalew publikacji poświęconych temu zagadnieniu. Koncepcja kapitału społecznego odgrywa zatem centralną rolę w dyskursie ekonomicznym i socjologicznym. Jest nie tylko podstawowym pojęciem teoretycznym, ale również hasłem nośnym politycznie.Zjawiska denotowane przez pojęcie kapitału traktowane są przez ekonomistów jako ważne pozaekonomiczne czynniki rozwoju gospodarczego, a przez socjologów dodatkowo jako jeden z ważniejszych przejawów znaczącej pozycji ich dyscypliny jako nauki. Teoretycy kapitału społecznego starają się ponadto, poprzez użycie tej koncepcji, przerzucić pomost pomiędzy indywidualistyczną i racjonalistyczną wizją człowieka i społeczeństwa a jego wizją kulturową nawiązującą do realizmu socjologicznego. Dotychczasowa refleksja i badania nad kapitałem społecznym znajdują równie liczne grono zwolenników, jak i przeciwników. Z tych właśnie powodów kolejny tom Przeglądu Socjologicznego koncentruje się na zagadnieniach i zjawiskach blisko z nim związanych w społecznościach lokalnych. Zbiór tekstów można podzielić na trzy części. Pierwsza z nich obejmuje tekst wprowadzający do analiz społeczności lokalnych pióra Joanny Kurczewskiej oraz artykuł przeglądowy dotyczący kapitału społecznego, przygotowany przez Macieja Frykowskiego i Pawła Starostę. Część druga obejmuje teksty Marii Halamskiej, Jerzego Bartkowskiego, Danuty Walczak-Duraj, Krzysztofa Gorlacha, Tomasza Adamskiego i Marty Klekotko oraz Andrzeja Pilichowskiego, koncentrujące uwagę na problematyce kapitału społecznego w środowisku wiejskim. Natomiast w części trzeciej Marek S. Szczepański, Jacek Kurczewski oraz Tomasz Nawrocki prezentują różne aspekty funkcjonowania społeczności lokalnych i kapitału społecznego w regionie śląskim. Ostatni tekst, pióra Agnieszki Michalskiej-Żyły, zawiera prezentację wyników badań dotyczących psychospołecznych postaw mieszkańców Łodzi wobec ich środowiska zamieszkania.

Spis treści Od redakcji .......................... 7 ARTYKUŁY Tożsamość europejska Fritz S h ü t z e – Praca nad tożsamością europejską (Zarys zespołowego projektu badań)..... 9 Katarzyna W a n i e k – Obcy we własnym domu. O niektórych biograficznych implikacjach pobytów emigrantów w ojczyźnie ................................................ 45 Unia Europejska – sposób funkcjonowania Rafał R i e d e l – Unia Europejska – hybrydowy system polityczny Multilevel gvernance jako kompromis pomiędzy Intergovernmentalizmem a supranacjonalizmem ................... 67 Elżbieta S k o t n i c k a - I l l a s i e w i c z – Cztery lata członkostwa Polski w Unii Europejskiej w perspektywie społecznej ............................................. 81 Dyskursy europejskie Paweł Z a ł ę s k i – Społeczne procesy konstruowania koncepcji społeczeństwa obywatelskiego: historyczna analiza dynamiki europejskich języków ............. 97 Barbara J a b ł o ń s k a – W stronę demokracji deliberacyjnej? O politycznym komunikowaniu na tematy europejskie w polskiej prasie ............................ 121 Studenci europeistyki Małgorzata W o c h o w s k a – Promowanie kina europejskiego jako oddolna inicjatywa na przykładzie kanału telewizyjnego Zone Europa............................................................ 147 Paulina C i c h o m s k a, Sylwia G a w r o ń s k a, Kamil G ł o w a c k i, Anna S t r z e m i ń s k a, Krzysztof S z p a k o w s k i – Czym są studia europeistyczne? .............................. 167 RECENZJE Marek C z y ż e w s k i (rec.) – Demokracja deliberacyjna w Unii Europejskiej i europejska sfera publiczna: John Erik Fossum, Philip Schlesinger (red.), The European Union and the Public Sphere. A Communicative Space in Making?, Routledge, London 2007; Daniel Göler, Deliberation – Ein Zukunftsmodell europäischer Entscheidungsfindung? Nomos, Baden-Baden 2006; John Parkinson, Deliberating in the Real World. Problems of Legitimacy in Deliberative Democracy, Oxford University Press, Oxford 2006; ................... 179 KRONIKA Włodzimierz W i n c ł a w s k i – Wyimki z kalendarza socjologii polskiej ............. 187 Lis t of con ten ts Articles Fritz S h ü t z e – European Identity Work (First draft of a proposal for a joint research project) ............................ 9 Katarzyna W a n i e k – Brak tema tu w j. Angielskim ................................. 66 Rafał R i e d e l – European Union – a Hybrid political system. Multilevel governance as a compromise between intergovernmentalism and supranationalism� ........................... 79 Elżbieta S k o t n i c k a - I l l a s i e w i c z – Four year’s of membership in the social perspective ................... 96 Paweł Z a ł ę s k i – Social processes of constructing a civil society concept: historical analysis of a dynamics of european language ....................................... 119 Barbara J a b ł o ń s k a – Brak tema tu w j. Angielskim ................................ 145 Małgorzata W o c h o w s k a – Brak tema tu w j. Angielskim .................................... 165 Paulina C i c h o m s k a, Sylwia G a w r o ń s k a, Kamil G ł o w a c k i,Anna S t r z e m i ń s k a, Krzysztof S z p a k o w s k i –Brak temtu W J. Angielskim ....... 177