Filozofia Kanta i jej recepcja

Artykuły zebrane w książce stanowią próbę spojrzenia na rozmaite wpływy filozofii krytycznej Immanuela Kanta przede wszystkim z punktu widzenia filozofii współczesnej. Prezentowana publikacja stanowi efekt współpracy ośrodków (przede wszystkim uniwersytetów w Katowicach, Koszycach, Preszowie i Wrocławiu), w których już od wielu lat prowadzone są badania nad myślą Kanta i szeroko rozumianą filozofią pokantowską. Książka ma trójdzielną strukturę. W pierwszej części zebrane zostały artykuły, które podejmują namysł nad ogólną recepcją myśli Kanta zarówno w odniesieniu do okresu bezpośrednio po wydaniu Krytyk, jak i pierwszej połowy XIX wieku, gdy filozofię Kanta interpretowano w duchu idealizmu. Część druga poświęcona jest z kolei relacji fenomenologii do filozofii Kanta. Uwzględnione tu zostały zarówno początki rozwoju fenomenologii, gdy ta – czerpiąc przede wszystkim z filozofii Franza Brentana – występowała przeciwko Kantowskiemu transcendentalizmowi, jak i sytuacji po opublikowaniu Badań logicznych Edmunda Husserla, gdy fenomenologia transcendentalna rozwijała się w perspektywie filozofii Kantowskiej, ale także neokantyzmu. Część trzecia dotyczy recepcji filozofii Kanta i uwzględnia – z nielicznymi wyjątkami – pierwszą połowę XX wieku. Motywy, wokół których koncentrują się analizy prezentowane w tej części pracy, to metoda transcendentalna (która znajduje swą kontynuację nie tylko w neokantyzmie i fenomenologii, ale także filozofii analitycznej, neotomizmie czy dekonstrukcjonizmie) oraz perspektywa teoretyczna, którą można nazwać postneokantyzmem. Chodzi tu o dotarcie do tych aspektów filozofii Kanta, które pozwalają na lepsze zrozumienie rozwoju problemów filozoficznych. Aspekt ten – nie zawsze wprost ujawniany – znajduje wyraz w twórczości takich filozofów, jak Nicolai Hartmann, Karl Jaspers oraz wczesny Heidegger.

Spis treści Przedmowa (Dariusz Bęben, Andrzej J. Noras) / 7 Filozofia Kanta Recepcja filozofii Kanta / 11 Andrzej J. Noras Badania, recepcje i pierwsze recenzje związane z powstawaniem Kantowskiej Krytyki czystego rozumu / 27 Radosław Kuliniak Interpretacje analityczności i definiowalności w filozofii Kanta / 39 Witold Marzęda Kant a fenomenologia Fenomenologia transcendentalna Husserla a problem realności / 53 Dariusz Bęben Lebenswelt jako uświadomienie empiryzmu / 65 Marcin Furman Descartes, Kant a Husserl a problém transcendentálnej filozofie / 77 Milovan Ješič Problem relatywizmu gatunkowego w Badaniach logicznych Husserla i Farewell to Reason Feyerabenda / 89 Krzysztof J. Kilian Obecność Kanta w filozofii XX wieku Metoda transcendentalna w ujęciu Josepha Maréchala / 111 Aleksander R. Bańka Kategoria Ogarniającego w myśli Karla Jaspersa / 135 Dorota Barcik Kantov koncept filozofie dejín a transcendentalizmus / 143 Ľubomír Belás Wittgenstein — Kant. Dwa transcendentalizmy / 159 Włodzimierz Heflik Ultratranscendentalizm Jacques’a Derridy jako poszukiwanie warunków niemożliwości / 173 Piotr Łaciak Transcendentalizm à rebours w Fenomenologii percepcji Maurice Merleau-Ponty’ego / 187 Marek Maciejczak Ernst Cassirer neokantystą? Między formą symboliczną jako istotą kultury a filozofią Immanuela Kanta / 199 Anna Musioł Recepcja myśli Kanta w filozofii Hartmanna i Heideggera. Problem relacji między filozofią a naukami szczegółowymi / 217 Alicja Pietras Problem transcendencji i integracji osoby w Karola Wojtyły/Jana Pawła II antropologii adekwatnej / 229 Elżbieta Struzik Kantowska filozofia religii i jej współczesna recepcja / 247 Mariusz Wojewoda Kantowskie inspiracje filozofii sztuki Stanisława Ignacego Witkiewicza / 263 Magdalena Wołek Zusammenfassung / 271 Summary / 272