Studenci często zadają pytanie, dlaczego powinniśmy się zajmować teoriami. Odpowiedź jest następująca: teorie pozwalają zrozumieć rzeczywistość społeczną i rządzące nią prawa. Teorie integracji europejskiej wyjaśniają procesy polityczne, gospodarcze i społeczne zachodzące w Europie. Analizują przyczyny, naturę i dynamikę integracji europejskiej. Rozwój teorii jest wynikiem wydarzeń w świecie rzeczywistym, ale także stanu debaty akademickiej, polemik między poszczególnymi badaczami i nurtami oraz sposobu finansowania badań”. Z tekstu Profesor Jacek Czaputowicz w swojej najnowszej książce przedstawia aktualny stan wiedzy na temat teorii integracji europejskiej. Czytelnik znajdzie w niej odpowiedź na pytanie, na czym polegają różnice między poszczególnymi teoriami i nurtami w ich ramach. Będzie mógł sobie wyrobić zdanie na temat mocnych i słabych stron poszczególnych teorii oraz dowiedzieć się, co wnoszą do rozumienia integracji europejskiej. Autor szczególną uwagę poświęca znaczeniu relacji władzy i zależności oraz teoriom, które rozwinęły się w ostatnich latach, takim jak: konstruktywizm, zmodyfikowany neofunkcjonalizm, nowa międzynarodowość i teorie socjologiczne. Teorie zostały omówione w porządku chronologicznym od kwestii podstawowych, jak zakres i modele studiów europejskich oraz ich rozwój przez funkcjonalizm, transakcjonizm czy federalizm. Autor prezentuje również międzyrządowe podejścia do integracji europejskiej i jej instytucjonalne wyjaśnienia. Objaśnia integrację europejską z perspektywy teorii zarządzania wywodzących się z polityki publicznej oraz omawia zastosowanie konstruktywizmu w studiach europejskich. Całość zwieńczona została wnioskami na temat rozwoju teorii integracji europejskiej i ich współczesnego znaczenia. Teorie integracji europejskiej to wyróżniający się aktualnym podejściem do tematyki podręcznik akademicki uwzględniający najnowsze prace teoretyczne. Studenci oraz badacze, którzy zajmują się integracją europejską, znajdą w nim systematycznie i kompleksowo przedstawioną wiedzę niezbędną do rozwijania własnych badań i kompetencji w zakresie nauk politycznych.

Wprowadzenie 7 Rozdział 1. Teorie w studiach europejskich 11 1.1. Rozwój studiów europejskich 11 1.2. Udział dyscyplin naukowych 20 1.3. Systematyka teorii integracji europejskiej 24 1.4. Podsumowanie 30 Rozdział 2. Funkcjonalizm, transakcjonizm, neofunkcjonalizm 31 2.1. Funkcjonalizm 31 2.2. Transakcjonalizm 36 2.3. Neofunkcjonalizm 42 2.4. Integracja przez prawo 54 2.5. Neofunkcjonalizm zmodyfikowany 58 2.6. Podsumowanie 64 Rozdział 3. Federalizm 67 3.1. Geneza myśli federalistycznej 67 3.2. Federalizm, federacja, konfederacja 72 3.3. Studia porównawcze nad federalizmem 83 3.4. Legitymacja demokratyczna 91 3.5. Unia Europejska jako imperium 94 3.6. Podsumowanie 100 Rozdział 4. Teorie międzyrządowe 103 4.1. Realistyczne wyjaśnienia integracji europejskiej 103 4.2. Klasyczne podejście międzyrządowe 106 4.3. Liberalne podejście międzyrządowe 113 4.4. Nowe podejście międzyrządowe 124 4.5. Podsumowanie 131 Rozdział 5. Instytucjonalizm 133 5.1. Tradycyjny i nowy instytucjonalizm 133 5.2. Instytucjonalizm racjonalnego wyboru 139 5.3. Instytucjonalizm historyczny 147 5.4. Instytucjonalizm socjologiczny 152 5.5. Porównanie nurtów w ramach instytucjonalizmu 158 5.6. Podsumowanie 164 Rozdział 6. Teorie zarządzania i europeizacji 167 6.1. Zarządzanie (governance) 167 6.2. Wielopoziomowe zarządzanie 173 6.3. Sieci polityki 181 6.4. Europeizacja 185 6.5. Podsumowanie 190 Rozdział 7. Konstruktywizm 191 7.1. Społeczny charakter rzeczywistości 191 7.2. Normy i tożsamości 196 7.3. Konstruktywizm a racjonalizm 204 7.4. Teorie krytyczne i analiza dyskursu 210 7.5. Podsumowanie 216 Zakończenie 217 Bibliografia 222 Indeks nazwisk 250 Spis tabel i wykresów 256