Kultura a polityka

Studium na temat zachowań politycznych mieszkańców Dolnego Śląska. Autor podważa tradycyjną w socjologii politycznej interpretację ekonomiczno-społeczną podziałów i zachowań politycznych. Przedstawiona praca stanowi bardzo interesujące i wartościowe studium na temat zachowań politycznych mieszkańców Dolnego Śląska. Autor oparł swoją analizę na podejściu kulturologicznym. Ciekawy jest wniosek o braku istotnego związku między cechami społeczno-demograficznymi a poglądami i zachowaniami politycznymi, co podważa tradycyjną w socjologii politycznej interpretację ekonomiczno-społeczną podziałów i zachowań politycznych. Z recenzji prof. Jerzego J. Wiatra Zarówno w debacie prowadzonej w mediach, jak i na poziomie nauk społecznych dominuje przekonanie, że Polacy kierują się w swoich przekonaniach politycznych nie własnymi interesami, miejscem w strukturze społecznej, lecz świadomie lub nie realizowanymi modelami kulturowymi i związanymi z nimi wartościami. Dlatego często można usłyszeć, że w Polsce podziały polityczne i zachowania wyborcze mają charakter tożsamościowo-kulturowy. Chcąc zbadać kulturowe uwarunkowania orientacji politycznych Dolnoślązaków, wyodrębniłem w pracy sześć opozycyjnych par orientacji kulturowych (świecka versus religijna, egalitarna versus hierarchiczna, orientacja na współpracę versus na rywalizację, orientacja wolnościowa versus na podporządkowanie, wysoki versus niski kapitał społeczny oraz orientacja materialistyczna versus postmaterialistyczna). Zabieg ten pozwolił na analizę całościowego, indywidualno-subiektywnego stosunku badanych do rzeczywistości społecznej i tego, jak wiąże się on z ich sympatiami politycznymi. Ponadto badając korelację między reprezentowanymi przez badanych orientacjami kulturowymi a ich poszczególnymi cechami społecznymi, poruszyłem temat społecznego determinizmu orientacji kulturowych. Z Wprowadzenia

Wprowadzenie /7 Rozdział pierwszy. Polityka a kultura / 17 O znaczeniu kultury w naukach społecznych /18 O istocie kultury /25 Kultura ma znaczenie /29 Kultura a struktura społeczna /36 O pojęciu „polityka” /43 Socjologia zachowania politycznego / 51 Rozdział drugi. Lewica–prawica – klasyczna dychotomia w świecie polityki /57 Początki i współczesność / 57 Aktualność diady lewica–prawica – głosy krytyków i zwolenników / 70 Podział na lewicę i prawicę w Polsce / 79 Rozdział trzeci. Zachowania polityczne – główne teorie i podpowiedzi socjologiczne / 93 Teoria racjonalnego wyboru / 93 Teoria identyfikacji partyjnej /103 Seymour Martin Lipset – zachowania wyborcze jako wyraz „demokratycznej walki klas” /109 Czym jest „klasa” /112 Czy klasy społeczne jeszcze istnieją / 116 Klasa społeczna a zachowania polityczne /128 Rozdział czwarty. Zachowania polityczne w Polsce a podpowiedzi socjologiczne / 133 Podziały tożsamościowe / 134 Orientacje ideowe / 138 Czynnik klasowy / 146 Gniew klasowy a zachowania polityczne / 152 Rozdział piąty. Religijność i religia a sympatie polityczne / 161 Polityka i religia / 161 Sekularyzacja a wpływ religii na zachowania polityczne /165 Polska religijność / 171 Wpływ Kościoła i religii na zachowania polityczne Polaków / 176 Rozdział szósty. Deklarowane poglądy polityczne a praktyka wyborcza /185 Deklarowane poglądy polityczne a cechy społeczno-demograficzne / 199 Rozdział siódmy. Orientacje kulturowe Dolnoślązaków / 207 Orientacja świecka versus orientacja religijna /207 Orientacja na współpracę versus orientacja na rywalizację/216 Orientacja egalitarna versus orientacja hierarchiczna / 223 Orientacja wolnościowa versus orientacja na podporządkowanie/ 232 Niski kapitał społeczny versus wysoki kapitał społeczny /242 Wartości materialistyczne versus wartości postmaterialistyczne / 255 Rozdział ósmy. Wymiary kultury a orientacje polityczne /261 Rozdział dziewiąty. Wymiary kultury a zróżnicowanie społeczne / 291 Siły napędowe sekularyzacji /291 Współpracować czy rywalizować? Co o tym decyduje /298 Kto popiera egalitaryzm / 302 Czynniki wpływające na orientację wolnościową / 309 Co wzmacnia kapitał społeczny / 314 Komu po drodze z postmaterializmem / 323 Zamiast zakończenia / 329 Bibliografia / 331 Wykaz tabel / 351 Indeks osób / 357