Wspomaganie decyzji w praktyce inżynierskiej

Niniejsza publikacja poświęcona jest ważnemu zagadnieniu jakim jest optymalizacja inżynierska. Książka Wspomaganie decyzji w praktyce inżynierskiej dotyczy właśnie tej tematyki, a w książce każdy inżynier będzie mógł poznać praktyczną stronę zagadnień obejmujących: metody optymalizacji, zarówno jedno- jak i wielokryterialnej, wielokryterialne metody wspomagania decyzji, metody symulacyjne, metody mieszane. Książka charakteryzuje się następującymi dwiema cechami: przejrzystością i atrakcyjnością opisu metod oraz podaniu gotowych algorytmów działania i przykładów zastosowania wybranych metod. Autorką książki Wspomaganie decyzji w praktyce inżynierskiej jest znana z wcześniejszych publikacji Wydawnictwa PWN poświęconym zagadnieniom transportu i logistyki prof. Marianna Jacyna – m.in. kierownik Zakładu Logistyki i Systemów Transportowych (2006-2016) na Wydziale Transportu Politechniki Warszawskiej (obecnie dziekan Wydziału), była v-ce przewodnicząca Komitetu Transportu PAN. Książka ta jest polecana studentom studiów inżynierskich (np. transportu, logistyki, inżynierii produkcji i innym), studentom uczelni ekonomicznych (np. zarządzanie etc.), doktorantom, ale również praktykom – inżynierom, planistom, ekonomistom czy firmom consultingowym.

Przedmowa 7 1. Wprowadzenie do zagadnień wielokryterialnego wspomagania decyzji 9 1.1. Problemy decyzyjne przy wielorakości celów 9 1.2. Pojęcia stosowane w problematyce podejmowania decyzji 13 1.3. Relacje między celami w podejmowaniu decyzji 18 1.4. Problem decyzyjny w języku matematycznym – ogólne ujęcie 20 2. Budowa modeli wielokryterialnego wspomagania decyzji – uwarunkowania praktyki inżynierskiej 27 2.1. Uwagi ogólne 27 2.2. Etapy procedury wspomagania decyzji 29 3. Kryteria w wielokryterialnych problemach decyzyjnych 40 3.1. Klasyfikacja problemów decyzyjnych 40 3.2. Zasady porządkowania rozwiązań oraz normalizacja kryteriów 42 3.3. Ustalanie preferencji decydenta w odniesieniu do kryteriów oceny 49 4. Metody optymalizacji wielokryterialnej 53 4.1. Rodzaje metod 53 4.2. Optymalizacja wektorowej funkcji celu 55 4.3. Optimum w sensie Pareto 56 4.4. Optymalizacja wielokryterialna z dystansową funkcją kompromisu 57 5. Metody WPD w praktyce inżynierskiej 63 5.1. Ogólna charakterystyka metod WPD 63 5.2. Metoda PROMETHEE 68 5.2.1. Charakterystyka metody PROMETHEE 68 5.2.2. Zastosowanie metody PROMETHEE jako narzędzia wspomagania decyzji w obszarze transportu i logistyki 69 5.2.3. Algorytm metody PROMETHEE 70 5.3. Metoda ELRCTRE 76 5.3.1. Charakterystyka metody ELECTRE 76 5.3.2. Zastosowanie metod ELECTRE do wspomagania decyzji w obszarze transportu i logistyki 78 5.3.3. Algorytm metody ELECTRE I 79 5.4. Metoda AHP – Analytic Hierarchy Process 83 5.4.1. Charakterystyka metody AHP 83 5.4.2. Cechy metody i jej zastosowanie 85 5.4.3. Algorytm metody AHP 86 5.5. Metoda MAJA 93 5.5.1. Charakterystyka metody MAJA 93 5.5.2. Zastosowanie metody MAJA jako narzędzia wspomagania decyzji w obszarze transportu 95 5.5.3. Algorytm metody MAJA 95 5.6. Metoda punktowa wielokryterialnej oceny 101 5.6.1. Charakterystyka oraz zastosowanie metody punktowej 101 5.6.2. Zastosowanie metody punktowej jako narzędzia wspomagania decyzji 101 5.6.3. Algorytm metody punktowej 101 6. Przykłady zastosowania WPD w praktyce inżynierskiej 106 6.1. Zastosowanie metody PROMETHEE II do oceny wariantów rozwiązań projektowych dla obiektów logistycznych 106 6.1.1. Założenia wstępne 106 6.1.2. Realizacja algorytmu rozwiązania problemu 107 6.2. Zastosowanie metody ELECTRE I do doboru środków transportu 115 6.2.1. Dane do metody rozwiązania 115 6.2.2. Rozwiązanie metodą ELECTRE I 116 6.3. Przykłady zastosowania metody AHP w problemach decyzyjnych 126 6.3.1. Zastosowanie metody AHP do doboru operatora logistycznego 126 6.3.1.1. Dane do metody AHP dla problemu 126 6.3.1.2. Rozwiązanie problemu za pomocą metody AHP 127 6.3.2. Zastosowanie metody AHP do doboru środków transportu 136 6.3.2.1. Dane do metody rozwiązania 136 6.3.2.2. Rozwiązanie problemu za pomocą metody AHP 136 6.4. Przykład zastosowania metody MAJA – problem zużycia energii/paliwa przez pojazdy 149 6.5. Przykład zastosowania punktowej metody wielokryterialnej oceny 156 7. Wielokryterialne wspomaganie decyzji z uwzględnieniem badań symulacyjnych i analiz scenariuszowych 163 7.1. Wprowadzenie do modelowania symulacyjnego 163 7.2. Wady i zalety wykorzystania symulacji do rozwiązywania problemów decyzyjnych 165 7.3. Budowa modelu symulacyjnego na potrzeby rozwiązania problemu decyzyjnego 167 7.4. Przykład zastosowania analiz scenariuszowych do wyboru wariantu organizacji ruchu w mieście 173 7.4.1. Charakterystyka problemu 173 7.4.2. Założenia do badań i parametryzacja kryteriów decyzyjnych 174 7.4.3. Scenariusze decyzyjne i eksperymenty symulacyjne 178 Bibliografia 191