Chaos – choć obecny w mówieniu i myśleniu ludzi o świecie od czasów starożytności – stał się istotnym źródłem i składnikiem nowoczesnego artyzmu. Świadczy o tym także fakt, że od końca lat osiemdziesiątych XX wieku związki pomiędzy chaosem, teorią chaosu a literaturą są przedmiotem różnorodnych badań podejmowanych przez literaturoznawców, językoznawców i kulturoznawców. W tomie "Literatura i chaos. Szkice o literaturze XX i XXI wieku" chaos traktowany jest przede wszystkim jako wielka metafora kulturowa, mająca często przełożenie na poetykę omawianego dzieła literackiego. W konsekwencji tego będąc różnie definiowany (m.in. jako egzystencjalny, konstrukcyjny, epistemologiczny, historyczny, mentalny, biologiczny, popkulturowy, urbanistyczny) i różnie waloryzowany (raz jako życiodajny, aktywizujący podmiotowość, raz jako destrukcyjny i niszczący), chaos stał się kluczowym motywem w opisie sytuacji i kondycji człowieka XX i XXI wieku na podstawie analiz utworów tak odmiennych twórców, jak Bolesław Leśmian, Władysław Broniewski, Ewa Szelburg-Zarembina, Witold Gombrowicz, Leo Lipski, Wiesław Myśliwski, Michał Witkowski, Mariusz Sieniewicz, Jacek Dukaj, Magdalena Tulli, Natasza Goerke, Sławomir Shuty, Joanna Bator, Agnieszka Drotkiewicz, Angelika Kuźniak oraz Terry Pratchett. Publikacja adresowana jest do literaturoznawców, kulturoznawców, studentów nauk humanistycznych oraz wszystkich zainteresowanych literaturą XX i XXI wieku.

Spis treści Słowo wstępne (B a r b a r a G u t k o w s k a) / 7 M a c i e j T r a m e r: Jednorazowa historia. O ośmiu (dziewięciu) wierszach Władysława Broniewskiego / 11 B a r b a r a G u t k o w s k a: Między kosmosem a chaosem. O Dwóch Maciejach Bolesława Leśmiana / 27 P r z e m y s ł a w K u l a w i k: Ciało, szaleństwo i chaos. O wybranych międzywojennych powieściach Ewy Szelburg-Zarembiny / 45 J a n Z a j ą c: Nieograniczone graniczenie. O Witolda Gombrowicza zmaganiach z chaosem / 65 M a r e k S z n a j d e r: Lilia pośród cierni, czyli o technikach oddechowych w atmosferze chaosu. O Piotrusiu Leo Lipskiego / 89 J o a n n a Wa w r y k: „Każdym chaosem rządzi logika”. O chaosie i porządku w prozie Wiesława Myśliwskiego / 113 A d am P o m i e t ł o: Hybryda różnicująca rzeczywistość. O Lubiewie Michała Witkowskiego / 139 K a m i l a K a n i a: Chaos świata przedstawionego. O Mieście Szklanych Słoni Mariusza Sieniewicza / 163 P i o t r G o r l i ń s k i - K u c i k: Chaos a upłynnienie. O twórczości Jacka Dukaja / 189 A g n i e s z k a N ę c k a: W pułapce dezintegracji. O chaosie w najnowszej prozie polskiej / 211 N a t a l i a Ż ó r a w s k a: Na początku był Chaos i… Żydówka. O Włoskich szpilkach Magdaleny Tulli / 241 B e r n a d e t t a D a r s k a: Chaos jako sposób na życie. O reportażu biograficznym Papusza Angeliki Kuźniak / 261 A n n a S z ó s t a k: Porządek chaosu, czyli Ankh-Morpork jako mit i prefiguracja współczesnej metropolis. O twórczości Terry’ego Pratchetta / 277 Indeks nazwisk / 297