Literatura jako trop rzeczywistości

Literatura - zwłaszcza literatura nowoczesna - staje się tym specjalnym miejscem, gdzie świat zarysowuje się dopiero w horyzoncie ludzkiego poznania; i tym szczególnym momentem ludzkiego doświadczania, w którym procesowi nastawania bezimiennej rzeczywistości zachodzą drogę znaki, akty kategoryzacji i nadawania sensu. Tam i wtedy właśnie ślad staje się tropem; literatura - zaszyfrowanym zapisem realności.

CZĘŚĆ PIERWSZA "Wyrażanie niewyrażalnego" w literaturze nowoczesnej (wybrane zagadnienia) 1. Niewyrażalność i nowoczesność 2. Od kłamstwa języka do prawdy sztuki 3. Od "odpowiedniego" wyrazu do "krystalizacji" słownej 4. Od estetyki niewyrażalności do koncepcji dzieła jako epifanii 5. Zarys wniosków: epifanie romantyczne, modernistyczne i negatywne Osoba w nowoczesnej literaturze: ślady obecności 1. Spojrzenie wstecz i parę wątpliwości 2. "Muszę być w środku tego, o czym opowiadam": w stronę literatury osobistej (trzy uwagi o pozycji autora w nowoczesnej literaturze) 3. "Każdy z nas jest przybyszem". Wzory tożsamości w literaturze polskiej XX wieku 4. Dopowiedzenia Poetyka epifanii a początki nowoczesności 1. Uwaga wstępna 2. Lekcja Cypriana Norwida: "prostotliwe parabole" 3. Młoda Polska: od retoryki ekstazy do "tajemnic życia codziennego" 4. "Niewidzialna aureola zwykłych rzeczy". Motywy hofmannsthalowskie w pisarstwie Karola Ikrzykowskiego CZĘŚĆ DRUGA "Słowami... w świat wyglądam". Bolesława Leśmiana poezja nowoczesna 1. Młodopolska genealogia i narodziny poety 2. Z estetyki polskiego modernizmu: Bolesława Leśmiana o prawdzie dzieła sztuki 3. Zwiewność: poetyka wiersza modernistycznego 4. Dopowiedzenie Wiersz jest "jak raca". Juliana Przybosia poetyka oświecenia a estetyka nowoczesna 1. Jak raca 2. Późna poetyka Przybosia: Imię czyli odpowiednie rzeczy słowo 3. Poetyka oświecenia a koncepcja dzieła jako fajerwerku "Wyrwać z rzeczy chwilę zobaczenia": Czesława Miłosza tropienie realności 1. "Nostalgia za nieosiągalnym": o późnych poematach 2. Milosz wśród prądów epoki: cztery poetyki Tadeusza Różewicza "tajemnica okaleczonej poezji" 1. Bez tajemnic 2. Nieprzenikalna prostota rzeczywistości 3. Trzy tajemnice poetyki Różewicza 4. Dopowiedzenie "Zamknięty odprysk świata". O pisarstwie Gustawa Herlinga-Grudzińskiego" 1. Scintilla narrationis 2. Ewokacje i reminiscencje 3. Pisarz "obszarów wyłączonych" "Szare eminencje zachwytu". Miejsce epifanii w poetyce Mirona Białoszewskiego 1. Białoszewski przed Białoszewskim i poza 2. Dwie strategie pisarskie 3. Epifanie tradycyjne i nowoczesne 4. Uwagi końcowe "Niepewna jasność" tekstu i "wierność" interpretacji. Wokół wiersza Zbigniewa Herberta Pan Cogito opowiada o kuszeniu Spinozy 1. Fakt poetycki i metodyka lektury 2. Status dyskursywny wiersza 3. Pole odniesień sematycznych 4. O czym jest wiersz: problem tematu 5. Co mówi wiersz: między tematem, intencją autorską a nieświadomością tekstu 6. Poezja jako hermeneutyka epifanicznego doświadczenia