Kobiety i władza w czasach dawnych

Książka składa się z dwudziestu pięciu studiów poświęconych obecności kobiet w świecie władzy w epokach dawnych od Imperium Rzymskiego – przez Cesarstwo Bizantyjskie i monarchie średniowieczne – po Rzeczpospolitą szlachecką. Zamieszczono w niej rozważania teoretyczne obrazujące możliwości zaistnienia kobiet w życiu politycznym, odwołano się do wykreowanych przez tradycję literacką obrazów kobiet władczych i ambitnych politycznie, jak też pokazano konkretne sytuacje, w których reprezentantki tytułowych czasów dawnych sięgnęły po władzę i ją sprawowały. Rozważania oparte są na różnorodnych źródłach i komentowane przy wykorzystaniu obfitej literatury. Książka może zainteresować liczne grono czytelników, przede wszystkim profesjonalnych historyków, ale także przedstawicieli innych dyscyplin naukowych, a także amatorów „historii kobiecej”. Recenzja książki ukazała się na stronach czasopisma internetowego „Sprawy Nauki” nr 2 (207) luty 2016 (recenzja dostępna pod adresem: http://www.sprawynauki.edu.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=3258:kobiety-i-wadza-w-czasach-dawnych&catid=286&Itemid=30).

Spis treści Wstęp / 9 Agnieszka Dziuba Kochanka, matka czy wytrawny polityk? Zagadka Serwilii / 12 Andrzej Gillmeister Cum tacita virgine. Westalki — kobiecość — religia w republikańskim Rzymie / 22 Danuta Musiał Messalina, czyli w niewoli stereotypu / 33 Anna Tatarkiewicz Konkubina cesarza Wespazjana — Paene iustae uxoris loco / 43 Andrzej Kompa Kobieta rzymska, kobieta bizantyńska — co studia klasyczne mogą zaoferować dzisiejszym gender studies? / 49 Teresa Wolińska Antonina — „kobieta spośród wszystkich na świecie najbardziej uzdolniona do osiągania rzeczy niemożliwych” / 69 Mirosław J. Leszka Zoe o oczach czarnych jak węgiel — czwarta żona Leona VI Filozofa / 95 Jerzy Strzelczyk Oblicza władzy kobiet w zwierciadle ich twórczości w średniowieczu / 113 Jakub Morawiec Królewska matka, żona i kochanka — Alfgifu z Northampton / 124 Marek Smoliński Mirosława — księżna pomorska, regentka i dyplomatka / 135 Dana Dvořačkova-Mala Vyjimečne osudy žen na dvoře poslednich Přemyslovců / 163 Zofia Brzozowska „Połocki matriarchat”? Rządy kobiet w jednym z księstw ruskich w latach 30.—50. XII w. / 174 Agnieszka Teterycz-Puzio ...domina et princeps… Władza księżnych na ziemiach polskich w XIII w. w świetle dokumentów / 194 Marek L. Wójcik Nieznana pieczęć Elżbiety von Parchwitz. Sfragistyczny przyczynek do badań nad życiorysem szlachetnej pani z dynastycznym rodowodem / 217 Grażyna Rutkowska Status wdów po królach polskich z dynastii Jagiellonów / 229 Sobiesław Szybkowski Panny posażne nie tylko majątkiem. O roli kobiet z rodzin elitarnych w pozyskiwaniu i utrwalaniu znaczenia politycznego w późnym średniowieczu (na wybranych przykładach środkowopolskich) / 259 Tomasz Rombek Rola polityczna królowej Elżbiety Rakuszanki (1454—1505) / 281 Bogdan Kloch Wizerunek kobiety władzy średniowiecza w wybranych dziełach X Muzy / 289 Marek Ferenc Kobiety w życiu króla Zygmunta Augusta / 301 Анасmасія Скеп’ян Жаночыя двары ў ВКЛ у XVI—XVII стагоддзях: склад і функцыі прыдворных / 324 Zuzanna Kowalska-Sobieraj „Rządy kobiet zgodne są z prawem boskim i naturalnym”. Obrona honoru Marii Stuart Johna Leslie, biskupa Ross / 348 Gabriela Majewska Królowa Krystyna i jej szwedzki dwór / 361 Aleksandra Skrzypietz „Regentka” Polski — fakty i mity w biografii Marii Kazimiery / 380 Agata Muszyńska „Małżonków niepodobna pospolitemi opłakać łzami”. Troska Elżbiety z Lubomirskich Sieniawskiej i Marii Zofii z Sieniawskich Denhoffowej o świetność rodu / 393 Witold Filipczak Anna z Pociejów Tyszkiewiczowa, wojewodzina smoleńska. Rola polityczna w czasach Rady Nieustającej / 405 Bibliografia opracowań / 435