Tematyka tomu specjalnego „Wieków Starych i Nowych” koncentruje się wokół trzech głównych problemów badawczych: 1. Elity regionalne na Kresach Wschodnich dawnej Rzeczypospolitej przed I wojną światową, a więc w czasie kształtowania się nowoczesnych ruchów narodowych i państw narodowych. 2. Polityka narodowościowa na pograniczach dawnej monarchii naddunajskiej oraz jej następstwa dla dziejów Europy Środkowo-Wschodniej w 20-leciu międzywojennym. 3. Tragiczne zaostrzenie się konfliktów narodowościowych na pograniczach przed II wojną światową i w jej trakcie oraz uczestnictwo i wpływ elit regionalnych na te procesy. Biorąc pod uwagę tak zarysowaną tematykę, redaktorzy kierują tom przede wszystkim do zawodowych historyków i osób hobbystycznie badających przeszłość, a w tym zakresie zajmujących się szeroko pojętą problematyką „kresową” oraz odnoszącą się do wszelkich pograniczy. Interesujące wnioski znajdą w publikacji także socjologowie, politolodzy, a nawet badacze psychologii społecznej, szczególnie ci, którzy swoje wnioski opierają na badaniach nad procesami zachodzącymi w przeszłości.

Treść Słowo wstępne (Maciej Fic, Ryszard Kaczmarek) / 7 Na Kresach Wschodnich Dariusz Milewski Między patronatem a współpracą — relacje Jana Zamoyskiego i hospodara mołdawskiego Jeremiego Mohyły (1595—1605) / 11 Андрій Харук Діяльність піонерів авіації по обидва боки кордону імперій: Східна Галичина і Наддніпрянщина (1900—1914) / 32 Joanna Januszewska-Jurkiewicz Epilog wspólnoty polsko-białoruskiej. Organizatorzy i przywódcy antybolszewickiego oporu na pograniczu polsko-białoruskim w latach 1920—1922 / 41 Роман Зінкевич Українська військова еміграція у Польщі (1920—1939) / 59 Оксана Пасіцька Eтнодемографічні процеси населення львівського повіту у 1920—1930-х роках XX ст / 75 Magdalena M. Wróbel Syjonista ze Lwowa: Leon Reich (1879—1929) — polityk pogranicza / 86 Artur Czuchryta Inwestycje kapitału górnośląskiego w kamieniołomy na Wołyniu w okresie II Rzeczypospolitej / 101 Na śląskim pograniczu Jacek Kurek Czytając gazetę w pociągu… Nowa przestrzeń komunikacji a przemiany narodowościowe na Górnym Śląsku w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku / 119 Pavel Kladiwa Hans Kudlich (1823—1917) — Schlesier, Deutscher, Amerikaner / 133 Iwona Nowak Dama dworu na podcieszyńskich włościach. Hrabina Gabriela von Thun und Hohenstein (1872—1957) jako przedstawicielka elit Śląska Cieszyńskiego w pierwszej połowie XX wieku / 149 Valeria Hrtánková Kysuckie elity ducha. Przyczynek do dziejów regionu / 157 Marta P. Podolczak „Postkolonialne” postrzeganie historii Dolnego Śląska. Między biografią a opowiadaniami Henryka Worcella / 169 Tomasz Przerwa Problemy narodowe z perspektywy turystyki sudeckiej na Śląsku (do 1945 roku) / 184 Miłosz Skrzypek Zygmunt Żurawski (1873—1962) — polityk południowo-zachodnich kresów II Rzeczypospolitej / 201 Maciej Fic Jan Kustos (1893—1932) — pograniczny polityk konfrontacji / 210 W obliczu tragedii II wojny światowej Bożena Górczyńska-Przybyłowicz Wpływ polityki Niemiec na przeobrażenia społeczne w państwach Europy Południowo-Wschodniej (1933—1939) / 231 Piotr Żurek Narodowość czarnogórska w dualizmie tożsamości przed II wojną światową i po niej / 246 Lech Krzyżanowski Henryk Sławik (1894—1944) — działacz polityczny na zachodnich kresach II Rzeczypospolitej / 257 Imre Molnar „Kierować się głosem sumienia i przykazaniem miłości bliźniego”. Biografia Jánosa Esterházyego (1901—1957) w świetle jego kontaktów z Polską / 272 Mirosław Węcki „Grenzkreisleiter”? Kierownicy powiatowi zabrzańskiej NSDAP w latach 1932—1940 / 297 Roman Smolorz Polscy i śląscy Żydzi w Bawarii i ich nowe elity po II wojnie światowej / 331

Koszyk

Wieki Stare i Nowe. Tom specjalny: Ludzie i elity pogranicza