W książce została podjęta problematyka funkcji spełnianych przez katolicką sztukę kościelną we wspólnotach zakonnych w okresie potrydenckim. W środowiskach tych zjawiskiem powszechnym był konserwatyzm i dlatego długo ścierały się tu dawne przyzwyczajenia i nowe ideały. W celu przekonywania do reform trydenckich angażowano również sztukę. Po właściwym zaaranżowaniu elementów przestrzennych i sprzętów do kościołów wprowadzano przedstawienia o poprawnie wyrażonej myśli teologicznej i przesłaniu ściśle nakierowanym na odbiorcę. Precyzyjnie również wykorzystano metody oddziałujące na jego wolę, uczucia i kierunek myślenia. Ten ostatni aspekt został przeanalizowany w odniesieniu do retorycznej funkcji delectare. Podstawą badań i głównym przedmiotem egzemplifikacji stał się zespół przedstawień i dyspozycja przestrzenna kościoła Wniebowzięcia NP Maryi Zwycięskiej, dawnego kościoła Brygidek w Lublinie.

Wstęp 7 Rozdział I. Kościół Brygidek lubelskich a funkcje wystrojów kościołów potrydenckich 39 Rozdział II. Sytuacja klasztoru Najświętszego Zbawiciela w Lublinie w I połowie XVII wieku 66 1. Rządy ksieni Agnieszki Jastkowskiej 66 2. Rządy ksieni Doroty Firlejówny 80 Rozdział III. Próba rekonstrukcji pierwotnego kształtu wnętrza kościoła 97 Rozdział IV. Program ideowy wystroju kościoła 106 1. Obrazy ołtarzowe 106 1.1. Obraz Wniebowzięcie NMP w ołtarzu głównym 106 1.2. Obrazy w ołtarzach bocznych 117 2. Obrazy w stallach 135 2.1. Cudowne uratowanie z topieli matki św. Brygidy 135 2.2. Ogłoszenie proboszczowi parafii rodziców św. Brygidy jej narodzin 136 2.3. Przyjęcie korony niebieskiej 138 2.4. Wizja z ukrzyżowanym Chrystusem 139 2.5. Objawienie po śmierci męża 141 2.6. Brygida spisuje regułę zakonu 143 2.7. Mistyczne zaślubiny św. Brygidy 146 2.8. Święta Brygida w otoczeniu świętych w obecności Boga Ojca 148 2.9. Drzewo genealogiczne św. Brygidy 152 2.10. Św. Brygida w drodze do Rzymu 158 2.11. Św. Katarzyna w drodze do Rzymu 158 2.12. Adoracja krzyża przez św. św. Brygidę i Katarzynę 161 2.13. Wizja po śmierci syna Karola 170 2.14. Umartwianie się św. Brygidy 172 2.15. Rozdawanie jałmużny przez św. Brygidę 173 2.16. Śmierć św. Brygidy 176 2.17. Święta Brygida przygotowująca swoją prawnuczkę na śmierć 179 2.18. Treści i funkcje cyklu żywota św. Brygidy 180 3. Obrazy emblematyczne 191 3.1. Cykl pierwszy: mistyka oblubieńcza według Pia desideria 191 3.2. Cykl drugi 202 3.3. Treści i funkcje cyklów emblematycznych 211 4. Przedstawienia na sklepieniu prezbiterium 216 5. Próba rekonstrukcji ogólnej wymowy programu 225 Zakończenie 237 Bibliografia 272

Koszyk

Funkcje potrydenckiej sztuki kościelnej