Bezpieczeństwo wewnętrzne państwa

Pojawianie się nowych zagrożeń, a w szczególności zagrożeń asymetrycznych oraz związanych z postępem cywilizacyjnym, napięciami politycznymi i społecznymi, wymusza poszukiwanie nowych rozwiązań celem sprawniejszej realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego i ochrony ludności, w tym obrony cywilnej. Budowa nowoczesnego systemu zarządzania w sytuacjach współczesnych zagrożeń wymaga współpracy administracji wszystkich szczebli oraz organizacji i podmiotów pozarządowych. Chodzi bowiem o to, że system ochrony ludności i mienia, rozumiany jako zbiór zadań przypisanych poszczególnym organom i jednostkom administracji publicznej, służbom zawodowym czy społecznym organizacjom ratowniczym, musi być skorelowany z całym systemem zarządzania kryzysowego. Wymaga to fachowej wiedzy i umiejętności praktycznych, które uzyskają nasi absolwenci w ramach tej specjalności. Ważne, aby mieć świadomość, że system ochrony ludności, ratownictwa i obrony cywilnej musi charakteryzować się elastycznością reagowania na różne sytuacje kryzysowe, aż do konfliktu zbrojnego włącznie. Z tego powodu jednym z ważnych zadań specjalistycznych jednostek i organizacji zajmujących się szeroko rozumianym bezpieczeństwem jest trafne rozpoznawanie zagrożeń oraz przygotowywanie i prowadzenie sprawnych działań ratowniczych. W tym celu specjalistyczne jednostki muszą mieć wykwalifikowane kadry do natychmiastowego reagowania podczas wystąpienia nagłego zagrożenia życia i zdrowia, a także środowiska i mienia oraz w przypadkach nadzwyczajnych zagrożeń, katastrof i klęsk żywiołowych. Ponadto sytuacje takie wymagają sprawnych działań logistycznych samych służb, jak i działań organizujących ewakuację i przemieszczenie mniejszych lub większych grup ludności i dobytku (Ze Wstępu).

Wstęp 5 1. Pojęcie, zakres i podmioty bezpieczeństwa wewnętrznego państwa 7 1.1. Pojęcie bezpieczeństwa wewnętrznego 7 1.2. Zakres bezpieczeństwa wewnętrznego państwa 14 1.3. Podmioty bezpieczeństwa wewnętrznego państwa 16 1.4. Prezydent RP w systemie bezpieczeństwa. Rada Ministrów i inne organy administracji rządowej w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego. Zadania administracji publicznej szczebla wojewódzkiego w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego. Powiatowa administracja bezpieczeństwa. Gminna administracja bezpieczeństwa 24 1.4.1. Zadania administracji publicznej szczebla wojewódzkiego w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego 27 1.4.2. Wojewoda 29 1.4.3. Wojewódzka zespolona administracja rządowa 29 1.4.4. Powiatowa administracja bezpieczeństwa 30 1.4.5. Gminna administracja bezpieczeństwa 35 2. Rola i zakres działania ministra spraw wewnętrznych w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego Rzeczypospolitej Polskiej 38 2.1. Wprowadzenie 38 2.2. Zadania ministra spraw wewnętrznych 39 3. Policja 43 3.1. Organizacja i funkcjonowanie Policji 43 3.2. Środki prawne w działaniach policji. Zakres uprawnień 46 3.3. Policja w sytuacjach kryzysowych 51 3.4. Centralne Biuro Śledcze 55 3.5. Współdziałanie polskiej Policji z policjami innych państw 56 3.6. Centralne organy Policji. Terenowe organy Policji. Oddziały prewencji, pododdziały antyterrorystyczne. Szkoły policji i ośrodki szkolenia. Służba w Policji 58 4. Organizacja i funkcjonowanie Straży Granicznej. Zasady wjazdu i pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Postępowanie z cudzoziemcami. Straż Graniczna w sytuacjach kryzysowych 79 4.1. Organizacja, funkcjonowanie i zadania Straży Granicznej 79 4.2. Zasady wjazdu i pobytu cudzoziemców na terytorium RP. Postępowanie z cudzoziemcami 87 4.3. Straż Graniczna w sytuacjach kryzysowych 95 5. Organizacja i zasady funkcjonowania Państwowej Straży Pożarnej 99 5.1. Zadania i struktura Państwowej Straży Pożarnej 99 5.2. Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy 103 5.3. Odwody operacyjne PSP 108 5.4. Jednostki Ratowniczo-Gaśnicze 110 5.5. Czynności kontrolno-rozpoznawcze Państwowej Straży Pożarnej 111 5.6. Krajowe Centrum Koordynacji Ratownictwa i Ochrony Ludności – struktura, zadania, rola oraz znaczenie dla systemu bezpieczeństwa 112 5.7. Wojewódzkie Stanowisko Koordynacji Ratownictwa – struktura i zadania 115 5.8. Rola i zadania Ochotniczych Straży Pożarnych 117 5.9. OSP a KSRG – zasady włączania do systemu, warunki do spełnienia 118 5.10. Zakładowe Straże Pożarne – istota, rola, zadania, możliwość włączenia do KSRG 120 5.11. Rola, zadania i struktura Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej 121 5.12. System służby funkcjonariuszy PSP 126 5.13. Warunki oraz tryb przyjmowania do służby w Państwowej Straży Pożarnej 132 6. Przeznaczenie i zasady funkcjonowania Biura Ochrony Rządu 137 6.1. Służba w BOR 140 6.2. Ochrona sejmu i senatu 142 6.3. Korpusy i stopnie funkcjonariuszy 144 6.4. Obowiązki i prawa funkcjonariuszy BOR 144 7. Służby specjalne 149 7.1. Służby specjalne – pojęcie, funkcje w systemie bezpieczeństwa państwa 149 7.2. Organizacja i zadania służb specjalnych w Polsce 150 7.3. Formy i metody czynności operacyjno-rozpoznawczych a cywilna kontrola nad służbami specjalnymi 160 8. Straże gminne (miejskie) w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego 165 8.1. Organizacja straży gminnych 166 8.2. Funkcje straży gminnych 168 8.3. Zadania straży gminnych 169 9. Prokuratura 171 9.1. Zadania prokuratury 171 9.2. Struktura prokuratury w Polsce 172 10. Współdziałanie podmiotów bezpieczeństwa wewnętrznego z Siłami Zbrojnymi RP w warunkach sytuacji nadzwyczajnych 173 10.1. Zadania, obszary i formy działania sił zbrojnych w sytuacjach kryzysowych (nadzwyczajnych). Współdziałanie Sił Zbrojnych RP z administracją publiczną w sytuacjach kryzysowych 173 10.2. Współdziałanie z Policją 181 10.3. Zadania i rola Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organów porządkowych, wojskowych służb wyspecjalizowanych oraz wojsk specjalnych 183 11. Etyka funkcjonariuszy organów ochrony porządku prawnego 189 11.1. Ogólne zasady etyki funkcjonariusza publicznego 189 11.2. Zasady etyki policjanta i funkcjonariusza Straży Granicznej 190 Literatura 197