Od Darwina do DNA

Czy obecność projektu w organizmach jest rezultatem niekierowanych sił przyrodniczych? Czy może jednak mamy do czynienia z zamysłem i teleologią, a jeżeli tak, to czy ten projekt jest wykrywalny empirycznie, a tym samym podlega badaniom naukowym? Zasadniczo istnieją cztery stanowiska, które umożliwiają odpowiedzi na te pytania: darwinizm, teoria samoorganizacji, teistyczny ewolucjonizm i teoria inteligentnego projektu. Autorzy tekstów zawartych w tym tomie przedstawili swoje poglądy w sposób przystępny, zapraszając czytelników do wyciągnięcia własnych wniosków. Redaktorzy wykonali kawał dobrej roboty, zbierając teksty wybitnych specjalistów z różnych dziedzin – teologów, naukowców, matematyków i filozofów. Roger Trigg, Uniwersytet Warwick Dwóch redaktorów zebrało znakomity zespół dyskutantów poruszających gorący temat. […] Spodziewam się, że ta książka stanie się pozycją klasyczną w debatach nad teorią inteligentnego projektu. John Brooke, Uniwersytet Oksfordzki Książka warta szczególnego polecenia. „Philosophy in Review” William A. Dembski Doktor matematyki i filozofii, profesor nadzwyczajny w zakresie teoretycznych podstaw nauki na Uniwersytecie Baylora. Jego najważniejsze książki to „Wnioskowanie o projekcie” i „Nic za darmo” („Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2021). Michael Ruse Profesor filozofii na Uniwersytecie Stanu Floryda. Zajmuje się filozofią biologii i relacją nauka–religia. Jest autorem wielu książek, m.in. „Darwin and Design: Does Evolution Have a Purpose?”. SERIA PERSPEKTYWY NAUKI Jeszcze sto lat temu uczeni uważali, że nauka to przedsięwzięcie obiektywne, oparte na gromadzeniu danych empirycznych i wyciąganiu na tej podstawie wniosków, które przeradzają się w teorie. Dziś jednak wiemy, że to nie fakty, ale przede wszystkim ich interpretacje prowadzą do rozwoju nauki. Największe rewolucje w historii nauki zaszły dzięki wybitnym jednostkom, które wykazały się postawą krytyczną wobec powszechnie obowiązujących poglądów. Kopernik nie przyjął geocentryzmu Ptolemeusza, Einstein odrzucił to, co dzisiaj określamy mianem fizyki klasycznej, a Darwin nie zgodził się z tym, co w jego czasach nazywano biblijnym poglądem o niezmienności gatunków. Seria Perspektywy Nauki pokazuje, że nauka nie jest przedsięwzięciem jednolitym, że to raczej kolaż rozmaitych poglądów, hipotez i idei. Będziemy w niej przedstawiać oryginalne poglądy uczonych, którzy wykraczają poza utarte szlaki i przedstawiają czytelnikowi zupełnie nowe perspektywy w nauce. Odkrycie w nauce polega na tym, że widząc to, co wszyscy inni, dostrzega się to, czego nikt nie zauważył. Albert Szent-Györgyi, laureat Nagrody Nobla

Noty o autorach 9 Wprowadzenie 19 Rozdział 1. Wprowadzenie ogólne William A. Dembski, Michael Ruse 21 Rozdział 2. Krótka historia argumentu z projektu Michael Ruse 35 Rozdział 3. Kto obawia się teorii inteligentnego projektu? Historia i perspektywy ruchu inteligentnego projektu Angus Menuge 65 Część I: Darwinizm 97 Rozdział 4. Projekt bez projektanta. Największe odkrycie Darwina Francisco J. Ayala 99 Rozdział 5. Nieruchoma wić. Upadek koncepcji nieredukowalnej złożoności Kenneth R. Miller 131 Rozdział 6. Argument na rzecz projektu Elliott Sober 155 Rozdział 7. Zaprojektowany DNA? Stephen Meyer i powrót hipotezy Boga Robert T. Pennock 197 Część II: Teoria złożonej samoorganizacji 225 Rozdział 8. Prolegomena do biologii ogólnej Stuart Kauffman 227 Rozdział 9. Darwinizm, projekt i dynamika układów złożonych Bruce H. Weber, David J. Depew 257 Rozdział 10. Emergentna złożoność, teleologia i strzałka czasu Paul Davies 283 Rozdział 11. Emergencja wartości biologicznej James Barham 309 Część III: Teistyczny ewolucjonizm 333 Rozdział 12. Darwin, projekt i Opatrzność Boża John F. Haught 335 Rozdział 13. Wbudowana potencjalność stworzenia John Polkinghorne 359 Rozdział 14. Teistyczny ewolucjonizm Keith Ward 379 Rozdział 15. Teoria inteligentnego projektu: wybrane zagadnienia geologiczne, historyczne i teologiczne Michael Roberts 399 Rozdział 16. Ponowna ocena argumentu z praw przyrody Richard Swinburne 433 Część IV: Teoria inteligentnego projektu 455 Rozdział 17. Logiczna podbudowa teorii inteligentnego projektu William A. Dembski 457 Rozdział 18. Informacja, entropia i powstanie życia Walter L. Bradley 485 Rozdział 19. Nieredukowalna złożoność: problem dla ewolucjonizmu darwinowskiego Michael J. Behe 515 Rozdział 20. Kambryjska eksplozja informacji. Świadectwa inteligentnego projektu Stephen C. Meyer 541 Indeks rzeczowy 571 Indeks osobowy 575