W pracy podjęto problem weryfikacji gotowości przedsiębiorstw motoryzacyjnych do wdrożenia systemu zarządzania jakością. Potrzeba rozwiązania tego problemu naukowego wynika z rozbieżności poziomów utrzymywanych systemów jakości, co skutkuje kryzysem zaufania do skuteczności systemów zarządzania ja-kością. Drugim powodem jest także konieczność określenia warunków, które powinni spełnić przedsiębiorcy, aby wdrożenie systemu było skuteczne. Pozwoli to na wskazanie ewentualnych trudności i barier dla tego procesu. Aby sprecyzować determinanty powodzenia wdrożeń systemu zarządzania jakością w przedsiębiorstwach motoryzacyjnych, przeprowadzono badania diagnostyczne, w których skupiono się na ocenie wdrożeń w małych i średnich przedsię-biorstwach oraz przyczyn zaistniałych niepowodzeń. Badania wyjaśniające z wykorzystaniem metody eksperckiej i dowodzenia nie wprost doprowadziły do zidentyfikowania piętnastu warunków brzegowych wdrożenia systemu zarządzania jakością w branży motoryzacyjnej. Szczegółowe studia literaturowe potwierdziły wpływ tych czynników na powodzenie i skuteczność wdrożenia. Kryteria brzegowe poddano kwantyfikacji, a następnie utworzono z nich model oceny przedwdrożeniowej przedsiębiorstw. Model jest przeznaczony dla małych i średnich przedsiębiorstw branży motoryzacyjnej, którą pojmuje się jako jeden z czterech rodzajów działalności: producenci części i podzespołów samochodowych, przedsiębiorstwa serwisu i napraw samochodów, przedsiębiorstwa trans-portu drogowego, dystrybutorzy części i punkty sprzedaży pojazdów. Empiryczna walidacja modelu oceny przedwdrożeniowej objęła w pierwszej kolejności potwierdzenie skuteczności modelu, po drugie weryfikację czytelności kwestionariusza samooceny przedwdrożeniowej i po trzecie walidację adekwatności modelu do specyfiki przedsiębiorstw motoryzacyjnych. Zastosowanie modelu w praktyce pozwala potwierdzić, czy przedsiębiorstwo motoryzacyjne jest gotowe do skutecznego wdrożenia systemu zarządzania jakością albo ostrzec o przewidywanych trudnościach lub barierach grożących fiaskiem wdrażania.

Streszczenie 5 1. Wstęp 9 2. Tendencje branży motoryzacyjnej – wybrane aspekty 13 2.1. Ogólna charakterystyka branży motoryzacyjnej 13 2.2. Przegląd współczesnych modeli zarządzania jakością w branży motoryzacyjnej 16 2.3. Przygotowanie przedsiębiorstwa do wdrożenia systemu zarządzania jakością 21 2.4. Problemy we wdrażaniu systemu zarządzania jakością 24 3. Determinanty powodzenia wdrożeń systemu zarządzania jakością – badania diagnostyczne i wyjaśniające 27 3.1. Założenia badań 27 3.2. Dowody apagogiczne – badania zaprzeczeń czynników determinujących sukces 28 3.3. Analiza wyników badań diagnostycznych 28 4. Kryteria brzegowe implementacji systemów zarządzania jakością w przedsiębiorstwach branży motoryzacyjnej 39 4.1. Wprowadzenie 39 4.2. Charakterystyka wewnętrznych kryteriów brzegowych w przedsiębiorstwach motoryzacyjnych 41 4.2.1. Podstawy wyodrębnienia kryteriów wewnętrznych 41 4.2.2. Stan infrastruktury i poziom zaawansowania utrzymania ruchu 41 4.2.3. Poziom technologii i stopień zaawansowania usług 49 4.2.4. Zakres systemu, miejsce w łańcuchu dostaw 55 4.2.5. Stopień skomplikowania procesów głównych 65 4.2.6. Ład techniczny i organizacyjny 69 4.2.7. Poziom przetwarzania i analizy danych 71 4.2.8. Innowacyjność technologiczna 77 4.2.9. Sytuacja finansowa 80 4.2.10. Etyka w biznesie 84 4.2.11. Przywództwo i system wartości 86 4.2.12. Zaangażowanie pracowników 89 4.3. Charakterystyka zewnętrznych kryteriów brzegowych w przedsiębiorstwach motoryzacyjnych 93 4.3.1. Podstawy wyodrębnienia kryteriów zewnętrznych 93 4.3.2. Stopień normalizacji technologii 93 4.3.3. Poziom wsparcia branżowego 95 4.3.4. Poziom współpracy gospodarczej 106 4.3.5. Otoczenie i społeczna odpowiedzialność 109 5. Koncepcja oceny gotowości przedsiębiorstwa z branży motoryzacyjnej do implementacji systemu zarządzania jakością 115 5.1. Kwantyfikacja kryteriów brzegowych 115 5.1.1. Poziomy ważności kryteriów brzegowych 115 5.1.2. Matryca ocen dla poszczególnych kryteriów brzegowych 116 5.2. Model oceny przedwdrożeniowej z uwzględnieniem kryteriów brzegowych 139 5.2.1. Założenia oceny przedwdrożeniowej 139 5.2.2. Zakres zastosowania kryteriów brzegowych 140 5.2.3. Algorytm oceny przedwdrożeniowej 140 5.2.4. Poziomy gotowości przedsiębiorstw motoryzacyjnych do wdrożenia systemu zarządzania jakością 145 6. Empiryczna walidacja modelu oceny przedwdrożeniowej 149 6.1. Walidacja skuteczności i celowości modelu przedwdrożeniowej oceny przedsiębiorstw 149 6.1.1. Założenia badań 149 6.1.2. Wyniki oceny przedwdrożeniowej a efekty wdrożenia systemu 150 6.2. Weryfikacja czytelności i walidacja adekwatności modelu przedwdrożeniowej oceny przedsiębiorstw 154 6.2.1. Założenia badań empirycznych 154 6.2.2. Zebranie danych na potrzeby oceny w przedsiębiorstwach motoryzacyjnych 154 6.2.3. Analiza wyników badań walidacyjnych 162 7. Zakończenie 171 Bibliografia 175 Summary 191