Warto pochylić się nad starością, bo ta stanowi jeden z etapów ludzkiego życia – i to pewnie truizm. To, jaka jest, jak jest stereotypowo postrzegana i wreszcie, co zwykle umyka nam, kiedy patrzymy na ludzi starych – to rzecz inna. Redaktor kolejnego tomu „Chowanny” we wstępie do półrocznika pisze: „Wzorce starzenia się i przeżywania własnej starości wymagają reinterpretacji oraz wypracowania własnego, nowego, adekwatnego do ponowoczesnej cywilizacji, modelu starości. Człowiek stary staje zatem przed wyzwaniami, jakie nigdy wcześniej nie były jego udziałem”. Pytania, które stawiają sobie autorzy poszczególnych tekstów, to: czy jest możliwość wsparcia człowieka starego w dramatycznych wysiłkach sprostania współczesności?, jakie jest miejsce edukacji w tym procesie?, czy edukacyjne oferty odpowiadają ludziom starym i czy ludzie starzy postrzegają edukację jako przestrzeń szukania odpowiedzi wyjaśniających oraz ułatwiających zrozumienie własnej egzystencji, losu, godności własnego życia? Artykuły zostały podzielone na cztery grupy problemowe. Od szerokiego spojrzenia na edukację i jej znaczenie w procesie starzenia się i starości, poprzez ukazanie różnych form aktywności edukacyjnej ludzi starych, do geragogiki (subdyscypliny pedagogiki/andragogiki) jako nauki podejmującej problematykę edukacji ludzi „trzeciego wieku”.

SPIS TREŚCI Wstęp (Agnieszka Stopińska-Pająk) / 7 Artykuły Uczyć się do/w starości — edukacyjne wyzwania AGNIESZKA STOPIŃSKA-PAJĄK „Szkoła starości” — być, aby się uczyć / 11 KRZYSZTOF MALISZEWSKI Odwaga starości / 25 URSZULA TABOR Metafory starości — interpretacja tematu starości w dziełach malarstwa / 33 MAŁGORZATA DZIĘGIELEWSKA Edukacja jako sposób przygotowania do starości / 49 DOMINIKA SKOWROŃSKA Edukacja i samorealizacja w procesie przygotowania do starości i wizji starości osób w wieku średnim — sprawozdanie z badań / 63 Seniorzy w społeczeństwie wiedzy ZOFIA SZAROTA Seniorzy w przestrzeni kulturalno-edukacyjnej społeczeństwa wiedzy / 77 OLGA CZERNIAWSKA Uniwersytet Trzeciego Wieku, 30 lat działania. Przemiany, dylematy i oczekiwania w epoce ponowoczesnej / 97 HELENA HRAPKIEWICZ Uniwersytety trzeciego wieku jako jedna z form kształcenia osób starszych / 115 RENATA KONIECZNA-WOŹNIAK Udział ludzi starszych w edukacji nieformalnej / 127 MONIKA SULIK Jesień życia kobiety — aspekty edukacyjne / 143 GRAŻYNA KEMPA Społeczno-edukacyjne problemy czasu wolnego seniorek na tle własnego życia na Górnym Śląsku i współczesnych zmian cywilizacyjnych / 155 Edukacja przeciw marginalizacji seniorów MARIA KUCHCIŃSKA Edukacja przeciw marginalizacji seniorów / 173 ELŻBIETA TRAFIAŁEK Narodowa strategia spójności a profilaktyka wykluczenia społecznego ludzi starych / 187 JERZY HALICKI Edukacja w starości jako działanie poprawiające jakość życia seniorów / 203 AGNIESZKA MAJEWSKA-KAFAROWSKA Edukacja (seniorów?) w procesie rewalidacji społecznej starzejącego się społeczeństwa / 213 Geragogika jako subdyscyplina pedagogiczna ANNA LESZCZYŃSKA-REJCHERT Geragogika jako subdyscyplina pedagogiczna — założenia i formy realizacji / 225 AGATA CHABIOR Społeczny wymiar kształcenia gerontologicznego — aspekt teoretyczno-praktyczny / 235 ANNA WITIUK-MISZTALSKA, TOMASZ MISZTALSKI Pozagenetyczne czynniki kształtujące proces korzystnego starzenia — spojrzenie geriatry / 247 Recenzje Monika Jaworska, Lech Witkowski: Przeżycie — przebudzenie — przemiana. Inicjacyjne dynamizmy egzystencji ludzkiej w prozie Hermanna Hessego (tropy i kategorie pedagogiczne). Bydgoszcz—Kraków—Szczecin, UKW 2007. (Krzysztof Maliszewski) / 265 Ryszard Wroczyński. Żyć w ludziach i dziełach. Red. Ewa Kozdrowicz, Tadeusz Pilch. Warszawa, Pedagogium — Wyższa Szkoła Pedagogiki Resocjalizacyjnej 2007. (Mariusz Cichosz) / 269 Z tęsknoty za mistrzem. Red. Jacek Kurek, Krzysztof Maliszewski. Chorzów, MDK „Batory” w Chorzowie 2007. (Łukasz Michalski) / 275 Martha C. Nussbaum: W trosce o człowieczeństwo. Klasyczna obrona reformy kształcenia ogólnego. Przekł. A. Męczkowska. Wrocław, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej 2008. (Beata Pituła) / 279 Wspomnienia Pożegnanie Profesor Teresy Borowskiej / 285

Koszyk

Chowanna 2009, R. 52 (65), T. 2 (33): Edukacja wobec starości – tradycja i współczesność