Dzieje, architektura oraz twórcy Zakładu OO. Jezuitów w Chyrowie

Książka opisuje ponad 50 lat istnienia Zakładu Naukowo-Wychowawczego OO. Jezuitów w Chyrowie – otoczonej legendą placówki, która wykształciła najwybitniejsze umysły międzywojennej Polski (m.in. Eugeniusz Kwiatkowski, Kazimierz Junosza-Stępowski, Antoni Wiwulski, Lech Kalinowski), a wśród nauczycieli miała takie osobowości jak ojciec Jan Beyzym. Publikacja odsłania kulisy funkcjonowania zakładu – omawia jezuicki system nauczania i wychowania. Zaprezentowano w niej imponujące zaplecze placówki: rozległy budynek o 200-metrowej fasadzie, wspaniałą kaplicę, przestronne sale lekcyjne, specjalistyczne, świetnie wyposażone gabinety naukowe, teatr, liczne boiska, korty tenisowe, a nawet basen. To swoiste memento dla współcześnie zaniedbanego obiektu. W publikacji opisano też twórców architektonicznej oprawy zakładu – Antoniego Łuszczkiewicza i Edgara Kovátsa – reprezentantów XIX-wiecznego historyzmu. Szczególnie interesująca zdaje się postać Edgara Kovátsa, wybitnego architekta, współpracownika twórców tej miary co Karl von Hasenauer, projektant monumentalnych gmachów Wiednia. Ciekawa jest kwestia stworzonego przez Kovátsa na podstawie motywów ludowych Podhala nowego stylu, czyli „sposobu zakopiańskiego”, konkurencyjnego do stylu zakopiańskiego Stanisława Witkiewicza. W kontekście sylwetki twórczej Antoniego Łuszczkiewicza zaprezentowano system edukacji Instytutu Technicznego w Krakowie, mechanizmy tzw. podróży naukowych w XIX w. oraz przybliżono mało znaną historię krakowskich realizacji architekta. Do opracowania dołączono aneksy oraz fotografie archiwalne, które pomagają zrekonstruować dawny splendor zakładu. Publikacja jest adresowana do osób zainteresowanych historią szkolnictwa, pedagogiki jezuickiej, badaczy architektury XIX w. oraz wszystkich, którym bliska jest legenda Zakładu OO. Jezuitów w Chyrowie – żyjących Chyrowiaków oraz ich potomków.

Spis treści Wstęp / 9 Dzieje, organizacja i funkcjonowanie zakładu / 15 Dzieje zakładu / 16 Organizacja i funkcjonowanie zakładu / 25 Szkoła / 25 Konwikt / 42 System pedagogiczny stosowany w zakładzie chyrowskim / 46 Historia zespołu architektonicznego Zakładu OO. Jezuitów w Chyrowie / 85 Opis / 96 Architektura zakładu / 96 Kaplica / 98 Architektura / 98 Dekoracja malarska wnętrza / 100 Wyposażenie / 101 Otoczenie zakładu / 104 Twórcy architektury zakładu / 134 Antoni Łuszczkiewicz / 134 Realizacje i projekty / 144 Edgar Kováts / 172 Stanowisko estetyczne / 179 Prace architektoniczne i dekoracyjne / 189 Zakład Naukowo-Wychowawczy OO. Jezuitów w Bąkowicach pod Chyrowem jako dzieło architektoniczne / 212 Zakończenie / 227 Aneksy / 229 A n e k s I: Ustawy i przepisy Zakładu Naukowo-Wychowawczego OO. Jezuitów pod wezwaniem św. Józefa w Chyrowie. Chyrów 1905 / 229 A n e k s II: Raport Antoniego Łuszczkiewicza, stypendysty fundacji Joanny hr. Ledóchowskiej / 239 A n e k s III: Dokumenty związane z biblioteką Zakładu Naukowo-Wychowawczego OO. Jezuitów w Chyrowie / 244 A n e k s IV: Program zakładu naukowo-wychowawczego Towarzystwa Jezusowego w Chyrowie. Chyrów 1886 / 253 A n e k s V: Wstęp do książki Edgara Kovátsa pt. Sposób zakopański z 1899 r. / 256 A n e k s VI: Korespondencja Edgara Kovátsa dotycząca budowy kościoła Serca Pana Jezusa w Krakowie z lat 1906–1910 / 257 Bibliografia / 261 Wykaz skrótów / 271 Indeks osobowy / 273 Wykaz ilustracji / 285 Summary / 291 Aнотація / 293