Kto ocali Hiszpanię? Wojna domowa w Hiszpanii w latach 1936-1939 w świetle relacji polskich korespondentów wojennych

Hiszpańska wojna domowa 1936–1939 od dekad fascynuje historyków, pisarzy i reporterów. Karol Przepióra proponuje jednak spojrzenie nieco inne: wydarzenia na Półwyspie Iberyjskim oglądamy przede wszystkim oczami polskich korespondentów wojennych i przez pryzmat prasy II Rzeczypospolitej. To właśnie ten zabieg stanowi największą wartość książki. Autor pokazuje, jak konflikt był przedstawiany czytelnikom reprezentującym różne nurty polityczne – od prasy sanacyjnej, przez konserwatywną i narodową, po socjalistyczną i liberalną. Dzięki temu Hiszpania staje się nie tylko odległym polem bitwy, lecz także zwierciadłem polskich sporów ideowych. Szczególnie interesujące są przywoływane obficie relacje reporterów. Ich emocjonalność, osobiste obserwacje i niekiedy wyraźne sympatie polityczne pozwalają poczuć atmosferę epoki, a zarazem przypominają, jak łatwo informacja wojenna splata się z propagandą. Książka imponuje zakresem. Obok analizy prasy znajdziemy biogramy najważniejszych postaci, opis kluczowych epizodów wojny – od bitwy o Madryt po Guernicę i exodus – oraz charakterystykę stron konfliktu i ich zagranicznych sojuszników. Nie jest to więc wyłącznie studium dziennikarstwa, lecz szeroka panorama hiszpańskiego dramatu. „Kto ocali Hiszpanię?” wymaga od czytelnika uwagi, ale wynagradza ją bogactwem materiału źródłowego. To książka dla tych, którzy chcą nie tylko poznać historię wojny domowej, lecz także zrozumieć, jak rodzi się i utrwala obraz wydarzeń w świadomości społecznej. Przede wszystkim zaś jest to ciekawa opowieść o reporterach, którzy próbowali opisać wojnę, zanim historia zdążyła wydać o niej swój ostateczny wyrok.