Wybrane problemy cyfryzacji rachunkowości finansowej, podatków i audytu

Cyfryzacja zmienia sposób funkcjonowania współczesnych przedsiębiorstw, wpływając nie tylko na wykorzystywane technologie, lecz także na organizację procesów, zakres kompetencji pracowników oraz relacje z otoczeniem instytucjonalnym. Szczególne znaczenie mają w tym kontekście obszary rachunkowości, rozliczeń podatkowych i audytu, które tworzą wzajemnie powiązany system generowania, przetwarzania, raportowania i weryfikowania informacji finansowych. Niniejsza monografia przedstawia wybrane problemy i uwarunkowania cyfryzacji tych obszarów, łącząc perspektywę teoretyczną z analizą praktyki funkcjonowania przedsiębiorstw. Szczególne miejsce poświęcono zmianom zachodzącym w rachunkowości i księgowości, cyfryzacji rozliczeń podatkowych oraz wykorzystaniu nowoczesnych technologii w procesie badania sprawozdań finansowych. Autorzy zwracają uwagę zarówno na korzyści wynikające z transformacji cyfrowej – takie jak automatyzacja, wzrost efektywności i poprawa jakości procesów – jak i na bariery oraz ryzyka związane m.in. z kosztami wdrożeń, bezpieczeństwem danych, kompetencjami pracowników i koniecznością dostosowania organizacji do dynamicznie zmieniających się wymogów regulacyjnych. Monografia może stanowić wartościowe źródło wiedzy dla przedstawicieli środowiska akademickiego, studentów kierunków ekonomicznych i finansowych, a także praktyków zajmujących się rachunkowością, podatkami i audytem. Szczególnie istotne wnioski kierowane są do sektora małych i średnich przedsiębiorstw, dla których proces cyfrowej transformacji jest zarówno szansą rozwoju, jak i istotnym wyzwaniem organizacyjnym i finansowym.

WSTĘP 1. CYFRYZACJA RACHUNKOWOŚCI 1.1. Struktura rachunkowości w dobie cyfryzacji – aspekty funkcjonalne i normatywne 1.1.1. Prowadzenie ksiąg rachunkowych 1.1.2. Sprawozdawczość finansowa 1.1.3. Inwentaryzacja 1.1.4. Gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych 1.2. Cyfryzacja rachunkowości w praktyce gospodarczej – przegląd badań 1.2.1. Cyfryzacja prowadzenia ksiąg rachunkowych 1.2.2. Cyfryzacja sprawozdawczości finansowej 1.2.3. Cyfryzacja inwentaryzacji 1.2.4. Cyfryzacja gromadzenia i przechowywania dowodów księgowych 1.3. Cyfryzacja rachunkowości – badanie wśród podmiotów z sektora MŚP 1.3.1. Metodyka badania i pytania badawcze 1.3.2. Rezultaty i wnioski 2. CYFRYZACJA SYSTEMU ROZLICZEŃ PODATKOWYCH W POLSCE I UNII EUROPEJSKIEJ – ROZWÓJ INSTYTUCJONALNY I REGULACYJNY 2.1. Uwarunkowania i rozwój cyfryzacji rozliczeń podatkowych 2.1.1. Ewolucja raportowania podatkowego w Polsce 2.1.2. Europejskie i międzynarodowe uwarunkowania cyfryzacji rozliczeń podatkowych 2.1.3. Krajowy System e-Faktur (KSeF) w rozliczeniach VAT 2.1.4. Kierunki rozwoju obowiązków raportowych – rozszerzenie struktur JPK 3. ADAPTACJA PODATNIKÓW I SKUTKI CYFRYZACJI ROZLICZEŃ PODATKOWYCH W PRAKTYCE GOSPODARCZEJ 3.1. Cyfrowa transformacja rozliczeń podatkowych w praktyce gospodarczej – jej implikacje i przegląd literatury 3.1.1. Wpływ cyfryzacji na efektywność administracji podatkowej 3.1.2. Relacje podatnik–państwo a asymetria informacyjna 3.2. Adaptacja cyfrowych rozwiązań przez podatników 3.3. Wdrożenie KSeF w małych podmiotach gospodarczych – studium przypadku 3.3.1. Metodyka i charakterystyka badania 3.3.2. Doświadczenia wdrożeniowe KSeF (pierwszy okres funkcjonowania) 3.3.3. Koszty, bariery i efekty organizacyjne wdrożenia KSeF 3.3.4. Wnioski syntetyczne i ograniczenia badania 4. CYFRYZACJA W BADANIU SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH 4.1. Definicja, istota i cele audytu 4.2. Narzędzia informatyczne wspomagające audyt 4.3. Przegląd literatury w zakresie narzędzi informatycznych wspomagających audyt 4.4. Wykorzystanie sztucznej inteligencji w pracy biegłego rewidenta. Przykład zastosowania programu komputerowego U-FIN KDR ZAKOŃCZENIE BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKI Załącznik 1. Kwestionariusz ankiety – cyfryzacja rachunkowości Załącznik 2. Kwestionariusz ankiety – cyfryzacja rozliczeń podatkowych Załącznik 3. Scenariusz częściowo ustrukturyzowanego wywiadu pogłębionego – cyfryzacja rozliczeń podatkowych SPIS TABEL SELECTED ISSUES IN THE DIGITALIZATION OF FINANCIAL ACCOUNTING, TAXATION, AND AUDITING (SUMMARY)