W pracy przedstawiono koncepcję usprawnienia realizacji procesów budowlanych bazującą na wprowadzeniu elastyczności w zarządzaniu. Autor zaproponował oryginalną metodę FLEMANCO, której idea opiera się na przewidywaniu w fazie planowania możliwego zakresu zmienności otoczenia i doborze odpowiednich odpowiedzi systemu. Na każdym etapie realizacji na podstawie stanu zaawansowania procesów w toku w stosunku do planu i przewidywanego stanu otoczenia wybiera się właściwy wariant działania. Istotną rolę w funkcjonowaniu metody odgrywa monitoring procesów w toku i otoczenia, ciągłe doskonalenie dzięki uczeniu się z przykładów oraz podejście proaktywne koncentrujące zarządzanie ryzykiem na fazie planowania. Rozdziały 1, 2, 3 mają charakter wstępny. Przedstawiają cel i uzasadnienie proponowanej koncepcji. W rozdziale 3 omówiono podstawy elastyczności w zarządzaniu procesami budowlanymi (własna definicja, podział, mierniki itp.). Rozdział 4 poświecono opisowi metody FLEMANCO, która służy elastycznemu zarządzaniu w inżynierii procesów budowlanych. Kolejno omówiono genezę, podstawy teoretyczne, założenia metody, przechodząc dalej do charakterystyki sytuacji decyzyjnej i opisu problemu decyzyjnego oraz modelu sterowania elastycznością. Następnie opisano metodę FLEMANCO, podając schematy blokowe w fazie planowania i realizacji. Rozdział 5 przedstawia koncepcję implementacji proponowanej metody w praktyce. Na wstępie omówiono istniejące systemy wspomagania decyzji, wskazując możliwe rozwiązanie – autonomiczny hybrydowy system doradczy jako alternatywę dla scentralizowanych tradycyjnych systemów tego typu. Następnie omówiono elementy o znaczeniu kluczowym dla pomyślnego wdrożenia metody FLEMANCO: podejście proaktywne, monitoring, analizę scenariuszy, ziarnistość informacji i ciągłe doskonalenie organizacji na drodze uczenia się w organizacji. Na przykładzie ryzyka pogodowego omówiono problemy oddziaływania zmiennego otoczenia na realizowane procesy. W rozdziale 6, po prezentacji kilku przykładowych możliwych zastosowań, omawiany jest szczegółowo przykład betonowania drogi startowej. Porównanie tradycyjnych strategii realizacji ze strategiami elastyczności dla wszystkich analizowanych scenariuszy wskazuje na wyraźną przewagę proponowanego podejścia. Na zakończenie (rozdział 7) przedstawiono wnioski i perspektywy dalszych badań.

1. WSTĘP 5 1.1. Wprowadzenie 5 1.2. Cel i idea pracy 7 1.3. Zakres pracy 8 1.4. Podstawowe pojęcia związane z proponowaną koncepcją 10 2. UWARUNKOWANIA WPROWADZENIA ELASTYCZNOŚCI 12 2.1. Niezgodność plan–realizacja 12 2.2. Metody realizacji procesów budowlanych w dynamicznie zmiennym otoczeniu 22 2.3. Uzasadnienie wprowadzenia elastyczności 32 3. ELASTYCZNOŚĆ W INŻYNIERII PROCESÓW BUDOWLANYCH 35 3.1. Idea elastyczności w zarządzaniu procesami budowlanymi 35 3.2. Przesłanki wprowadzenia elastyczności 41 3.3. Pojęcie elastyczności i jego źródła 44 3.4. Dualizm elastyczności 49 3.5. Klasyfikacja elastyczności 51 3.6. Wymiary działania elastyczności 55 3.7. Mierniki elastyczności 58 3.8. Strategie elastyczności 61 3.9. Przyjęte wytyczne zastosowania elastyczności 64 4. ELASTYCZNE ZARZĄDZANIE REALIZACJĄ PROCESÓW BUDOWLANYCH 66 4.1. Podejście elastyczne – geneza 66 4.2. Teoretyczne podstawy podejścia elastycznego 67 4.3. Założenia metody FLEMANCO 69 4.4. Elastyczność na różnych poziomach zarządzania 72 4.5. Charakterystyka sytuacji decyzyjnej 76 4.6. Opis problemu decyzyjnego 81 4.7. Model sterowania elastycznością 88 4.8. Cel i potencjalne korzyści z zastosowania metody FLEMANCO 91 4.9. Metoda FLEMANCO 92 5. KONCEPCJA IMPLEMENTACJI METODY FLEMANCO 102 5.1. Cel i zakres rozdziału 102 5.2. Systemy wspomagania decyzji w inżynierii procesów budowlanych 103 5.3. Idea implementacji metody FLEMANCO 112 5.4. Podejście proaktywne 115 5.5. Monitoring otoczenia i procesów w toku 116 5.6. Ryzyko pogodowe jako przykład oddziaływania otoczenia 119 5.7. Analiza scenariuszy 135 5.8. Informacja ziarnista w zbieraniu i przetwarzaniu danych 136 5.9. Uczenie się w organizacji 139 5.10. Modelowanie procesów budowlanych 144 5.11. Perspektywy rozbudowy systemu 148 5.12. Potencjalne przeszkody w zastosowaniu elastyczności 153 6. MOŻLIWOŚCI ZASTOSOWANIA PROPONOWANEJ METODY 155 6.1. Zestawienie różnych przykładów zastosowania elastyczności 155 6.2. Analiza przypadku – betonowanie drogi startowej 158 6.2.1. Opis ogólny analizowanego przypadku 158 6.2.2. Analiza działania taktyk elastyczności dla różnych stanów pogody 160 6.2.3. Dobór taktyk elastyczności 164 6.2.4. Podstawowe strategie elastyczności 168 6.2.5. Monitoring otoczenia i procesów w toku 176 6.2.6. Generowanie szczegółowych strategii elastyczności 179 6.2.7. Ocena różnych strategii elastyczności 187 6.2.8. Rzeczywiste warunki zastosowania elastyczności na budowie 189 6.3. Wnioski dotyczące zastosowania metody FLEMANCO 190 7. PODSUMOWANIE 194 7.1. Wnioski 194 7.2. Perspektywy dalszych badań 196 Literatura 198 Streszczenie 213 Summary 214

Koszyk

Elastyczność w zarządzaniu realizacją procesów budowlanych