ebook Kara umowna. Konstrukcja i praktyka Beata Stryjewska

Name: Kara umowna. Konstrukcja i praktyka
SKU: 12E867D3EB
Price: 182.32 PLN
Availability: InStock
Author: Beata Stryjewska
ISBN: 9788384383766

Wydawca: Wolters Kluwer

Rok wydania: 2026

Autorka szczegółowo analizuje konstrukcję kary umownej w Kodeksie cywilnym, jej relację do winy, szkody i interesu wierzyciela, a także granice dopuszczalności zastrzegania kar umownych przy zobowiązaniach pieniężnych, odstąpieniu od umowy czy naruszeniu obowiązku współdziałania. Czytelnik otrzymuje nie tylko pogłębione omówienie doktryny i orzecznictwa, ale także praktyczne wskazówki dotyczące dochodzenia roszczeń z tytułu kary umownej oraz obrony przed nieuzasadnionym lub nadmiernym żądaniem zapłaty.

Książka odpowiada na pytania, które regularnie pojawiają się przy konstruowaniu umów, prowadzeniu sporów sądowych i ocenie ryzyk kontraktowych, m.in.:

Czy kara umowna może być dochodzona bez wykazania szkody?
Kiedy dłużnik może skutecznie bronić się przed jej zapłatą?
Jak rozumieć rażąco wygórowaną karę umowną i w jakich sytuacjach sąd może ją obniżyć?
Czy zastrzeganie kar umownych w zamówieniach publicznych zawsze jest dopuszczalne?

Szczególne miejsce w publikacji zajmuje sądowe miarkowanie kary umownej. Autorka wyjaśnia, kiedy kara umowna może zostać uznana za rażąco wygórowaną, jakie kryteria bierze pod uwagę sąd, jak rozkłada się ciężar dowodu oraz jakie znaczenie mają m.in. stopień winy dłużnika, częściowe wykonanie zobowiązania, wysokość szkody czy relacja kary do wartości świadczenia.

Publikacja omawia również karę umowną w zamówieniach publicznych, w tym problem kar za brak lub nieterminową zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy, sytuację prawną zamawiającego dokonującego bezpośredniej zapłaty oraz skutki regulacji szczególnych związanych z COVID-19. To szczególnie ważna część dla wykonawców, zamawiających, podwykonawców i prawników obsługujących kontrakty publiczne.

To książka dla prawników praktyków, radców prawnych, adwokatów, sędziów, aplikantów, pracowników działów prawnych, osób zajmujących się zamówieniami publicznymi oraz wszystkich, którzy chcą bezpieczniej konstruować umowy, skuteczniej dochodzić roszczeń i lepiej oceniać ryzyko związane z karami umownymi.

Dzięki tej publikacji zyskasz:

uporządkowane omówienie instytucji kary umownej w Kodeksie cywilnym,
praktyczną analizę przesłanek odpowiedzialności dłużnika,
wskazówki dotyczące pozwów, zarzutów procesowych i strategii obrony,
pogłębione wyjaśnienie miarkowania kary umownej przez sąd,
aktualne ujęcie problemów kary umownej w zamówieniach publicznych,
wsparcie w interpretacji najtrudniejszych zagadnień związanych z winą, szkodą, przedawnieniem i rażącym wygórowaniem kary.

Spis treści ebooka Kara umowna. Konstrukcja i praktyka

Spis treści „Kara umowna. Konstrukcja i praktyka”

Zawartość
Nr strony

&nbsp,
&nbsp,

Wykaz skrótów
13

Przedmowa
17

Wstęp
25

Rozdział I. Konstrukcja kary umownej w Kodeksie cywilnym
31

1. Koncepcja jednolitej kary umownej
31

1.1. Uwagi wstępne
31

1.2. Jednolite rozumienie instytucji kary umownej
35

1.3. Akcesoryjny i autonomiczny charakter kary umownej
38

2. Kara umowna z tytułu odstąpienia od umowy
39

2.1. Koncepcja przełamania zasady akcesoryjności
39

2.2. Art. 494 k.c. podstawą kary umownej z tytułu odstąpienia od umowy
43

2.3. Wnioski
45

3. Kara umowna a zobowiązanie pieniężne
47

3.1. Uwagi wstępne
47

3.2. Poglądy doktryny
48

3.3. Nieważność bezwzględna kary umownej powiązanej z zobowiązaniem pieniężnym
52

4. Kara umowna za naruszenie obowiązku współdziałania
54

4.1. Uwagi wstępne
54

4.2. Umowy dwustronnie zobowiązujące o charakterze wzajemnym
55

4.3. Umowy jednostronnie zobowiązujące i dwustronnie zobowiązujące bez cechy wzajemności
58

5. Wnioski
59

Rozdział II. Kara umowna a ochrona uzasadnionego interesu wierzyciela
63

1. Wprowadzenie
63

2. Pojęcie i zakres szkody kontraktowej
64

2.1. Uwagi wstępne
64

2.2. Pojęcie szkody majątkowej i niemajątkowej
65

2.3. Zakres pojęcia szkody kontraktowej podlegającej naprawieniu
70

3. Pojęcie i zakres szkody w konstrukcji kary umownej
70

3.1. Treść uzasadnionego interesu wierzyciela
70

3.2. Czy interes wierzyciela powinien być oznaczony w umowie?
74

3.3. Czy szkoda jest obligatoryjną przesłanką roszczenia o karę umowną?
78

4. Funkcje i rodzaje kary umownej a przesłanka szkody
83

4.1. Uwagi ogólne
83

4.2. Kara umowna jako zryczałtowany surogat odszkodowania
86

4.3. Kara umowna niezależna od szkody
88

5. Wnioski
89

5.1. Uniwersalny charakter kary umownej w reżimie odpowiedzialności ex contractu
89

5.2. Propozycja de lege ferenda
93

Rozdział III. Kara umowna a wina dłużnika
97

1. Wprowadzenie
97

2. Ogólne reguły odpowiedzialności kontraktowej
99

2.1. Wzruszalne domniemanie winy dłużnika
99

2.2. Postacie winy w odpowiedzialności ex contractu
101

2.3. Adekwatny związek przyczynowy
104

2.4. Okoliczności uwalniające dłużnika od odpowiedzialności kontraktowej
107

2.5. Rozszerzenie odpowiedzialności kontraktowej dłużnika
111

3. Odpowiedzialność dłużnika z tytułu kary umownej za opóźnienie
116

3.1. Poglądy doktryny i judykatury
116

3.2. Kara umowna „za opóźnienie” – problemy z wykładnią
119

3.3. Odpowiedzialność z tytułu kary umownej za opóźnienie na zasadach ogólnych
121

3.4. Odpowiedzialność z tytułu kary umownej za opóźnienie na zasadzie ryzyka
123

4. Klauzula zapłaty sumy pieniężnej skonstruowana na zasadzie swobody umów z art. 3531 k.c.
125

4.1. Klauzula kary umownej a klauzula indemnizacyjna
125

4.2. Umowa o karę umowną a umowa gwarancyjna
127

4.3. Kara umowna za opóźnienie a klauzula gwarancyjna
131

4.4. Koncepcja nietypowej kary umownej
132

5. Wnioski
135

Rozdział IV. Kara umowna w postępowaniu sądowym
139

1. Wysokość kary umownej dochodzonej pozwem
139

1.1. Sposób oznaczenia kary umownej
139

1.2. Maksymalna wysokość kary umownej
141

1.3. Dopuszczalność kumulacji kar umownych
146

2. Zarzut przedawnienia
150

2.1. Termin przedawnienia roszczenia o karę umowną
150

2.2. Termin wymagalności roszczenia o karę umowną
152

2.3. Przerwanie biegu terminu przedawnienia
154

2.4. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia
155

3. Zarzuty przeciwko żądaniu pozwu oparte na klauzulach generalnych
156

3.1. Uwagi wstępne
156

3.2. Zarzut sprzeczności z zasadami współżycia społecznego
158

3.2.1. Pojęcie zasad współżycia społecznego
158

3.2.2. Wysokość kary umownej a naruszenie zasad współżycia społecznego
159

3.3. Zarzut sprzeczności z naturą (właściwością) instytucji kary umownej
163

3.3.1. Pojęcie natury (właściwości) stosunku prawnego
163

3.3.2. Sankcja sprzeczności z naturą (właściwością) stosunku prawnego
169

3.4. Zarzut nadużycia prawa podmiotowego
172

3.4.1. Pojęcie nadużycia prawa podmiotowego
172

3.4.2. Tymczasowy charakter sankcji nadużycia prawa podmiotowego
173

4. Aktywne formy obrony dłużnika przed zapłatą kary umownej
175

4.1. Charakter powództwa o ustalenie prawa lub stosunku prawnego
175

4.2. Pojęcie interesu prawnego w ustaleniu prawa lub stosunku prawnego
178

4.3. Kara umowna a powództwo o ustalenie prawa lub stosunku prawnego
180

Rozdział V. Sądowe miarkowanie kary umownej
183

1. Zagadnienia ogólne
183

1.1. Miarkowanie uprawnieniem sądu o charakterze konstytutywnym
183

1.2. Miarkowanie tylko na wyraźny zarzut dłużnika
185

1.3. Uzasadniony interes wierzyciela jako przedmiot ochrony
190

1.4. Miarkowanie z perspektywy ekonomicznej analizy prawa
192

2. Zagadnienia procesowe
195

2.1. Rozkład ciężaru dowodu w sprawie o zapłatę kary umownej
195

2.2. Żądanie miarkowania a uprzednie potrącenie wierzytelności z tytułu kary umownej
198

2.3. Żądanie zmniejszenia kary umownej w drodze powództwa o ukształtowanie
201

3. Podmiotowe kryteria miarkowania kary umownej
205

3.1. Wykonanie zobowiązania w znacznej części
205

3.2. Stopień winy dłużnika
212

3.3. Przyczynienie się wierzyciela do powstania lub zwiększenia szkody
214

4. Przedmiotowe kryteria miarkowania rażąco wygórowanej kary umownej
219

4.1. Bezwzględna wysokość kary umownej
219

4.2. Stosunek wysokości kary umownej do wartości świadczenia
220

4.3. Stosunek wysokości kary umownej do wysokości szkody
221

4.4. Stosunek wysokości kary umownej do wysokości odszkodowania
223

5. Rola instytucji sądowego miarkowania
224

5.1. Otwarty katalog kryteriów oceny rażącego wygórowania
224

5.2. Trudna sytuacja majątkowa dłużnika a miarkowanie
227

5.3. Stopień redukcji kary umownej
231

5.4. Rozważania de lege ferenda
235

Rozdział VI. Kara umowna w zamówieniach publicznych
237

1. Wprowadzenie
237

1.1. Uwagi wstępne
237

1.2. Uwagi systemowe
241

2. Kara umowna z art. 437 ust. 1 pkt 7 lit. a p.z.p. – poglądy doktryny i judykatury
244

2.1. Dopuszczalność regulacji wobec niepieniężnego charakteru zobowiązania
244

2.1.1. Koncepcja zwolnienia dłużnika z obowiązku świadczenia
244

2.1.2. Koncepcja zobowiązania gwarancyjnego
246

2.1.3. Koncepcja odpowiedzialności kontraktowej za niezachowanie należytej staranności
246

2.2. Wadliwość regulacji
248

2.2.1. Wadliwość funkcjonalna
248

2.2.2. Wadliwość konstrukcyjna
250

2.2.3. Nieważność bezwzględna
252

3. Czy podwykonawca ma wobec zamawiającego roszczenie o zapłatę wynagrodzenia?
253

3.1. Koncepcja odpowiedzialności solidarnej zamawiającego i wykonawcy
253

3.2. Zapłata wynagrodzenia podwykonawcy – uprawnienie czy obowiązek zamawiającego?
257

3.3. Konstrukcja odpowiedzialności in solidum
261

4. Sytuacja prawna zamawiającego dokonującego bezpośredniej zapłaty podwykonawcy
263

4.1. Czy zamawiający ma regres do wykonawcy?
263

4.2. Czy zamawiający ma wobec wykonawcy roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia?
265

4.3. Wnioski de lege lata
266

4.4. Rozważania de lege ferenda
269

5. Kara umowna w zamówieniach publicznych a COVID-19
274

5.1. Uwagi wstępne
274

5.2. Ustawowe ograniczenia w dochodzeniu kary umownej w warunkach COVID-19
275

5.2.1. Wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminu przedawnienia
275

5.2.2. Ustawowe ograniczenie potrącenia
279

5.2.3. Ustawowe ograniczenie zaspokojenia z zabezpieczenia należytego wykonania umowy
282

5.3. Wyjątek od zasady dyscypliny finansów publicznych
285

5.4. Sądowa droga ochrony naruszonych praw wykonawcy
286

5.5. Wnioski
287

Zakończenie
289

Literatura
305

Orzecznictwo
315

Źródła prawa krajowego
323

Źródła prawa obcego
327

Akty prawa europejskiego oraz międzynarodowe i europejskie zasady modelowe
329