Rejestr grozy Przewodnik po technikach narracyjnych
  • -18%

ebook Rejestr grozy Przewodnik po technikach narracyjnych Paweł Wielopolski

Rok wydania: 2025
Opis Spis treści Szczegóły Recenzje

W jaki sposób doświadczamy nastroju grozy?
I jak twórcy kreują w nas, czytelnikach i czytelniczkach, to doświadczenie?

Paweł Wielopolski, analizując najważniejsze dzieła literackie, omawia doświadczenie grozy i pokazuje, w jaki sposób mistrzowie pióra wzbudzali je w czytelnikach. Posługuje się przy tym stworzoną przez siebie koncepcją rejestrów artystycznych, czyli środków mających na celu wywołanie określonego efektu emocjonalnego. Składają się na nie archetypy i wzorce, które znajdują odzwierciedlenie w figurach, motywach i tematach. W przypadku rejestru grozy są to:
• doświadczenie Tajemnicy na skutek ingerencji niesamowitego w naturalny porządek rzeczy, czego nie można objąć rozumem i co skutkuje poczuciem głębokiego wyobcowania,
• archetyp złego miejsca i jego rozmaite aspekty (m.in. więzienie, piekielne laboratorium, diabelski wymiar),
• archetyp potwora, który ujawnia się w różnorodnych postaciach (m.in. wampira, wilkołaka, ducha),
• archetypiczna relacja prześladowcy i ofiary zasadzająca się na uzależnieniu nękanego od sił wyższych,
• terror ciała i umysłu wyrażający się w fizycznym i psychicznym cierpieniu wywołującym poczucie lęku, wstrętu i obrzydzenia.

Te konkretne zagadnienia pomagają czytelnikom lepiej rozumieć teksty grozy, takie jak horror, dreszczowiec czy dark fantasy, a autorom – konstruować i tworzyć własne opowieści.

W książce Rejestr grozy. Przewodnik po technikach narracyjnych Paweł Wielopolski zachęca czytelników do własnych poszukiwań twórczych, a także podpowiada, jak rozpoznawać zjawisko grozy w tekstach kultury.

To przewodnik po literaturze, podręcznik do nauki interpretacji oraz poradnik dla twórców w jednym.

Spis treści ebooka Rejestr grozy Przewodnik po technikach narracyjnych

Wstęp 15
(Nie)myślenie gatunkami 15
Czym jest koncepcja rejestrów artystycznych? 17

Rozdział I. Upadek rozumu 25
Część 1: Paleta emocjonalna rejestru grozy 25
Doświadczenie zależności 28
Załamanie i odwrócenie wyższego porządku 36
Doświadczenie zła 42
Doświadczenie niesamowitego 43
Doświadczenie Tajemnicy 46
Część 2: Struktura narracyjna grozy 51
Pojęcie niesamowitego w kontekście fantastyki 51
Trzy modele powieści grozy 54
Oswajanie grozy 57
Postawa niewiary 59
Groza jako problem poznawczy, oswojony przez zdrowy rozsądek i naukę 59
Postawa wiary 60
Paranauka 60
Groza jako problem moralny, oswojony przez religię 61
Czyste przeżycie 62
Groza nieoswojona: wieloznaczny model powieści grozy 63
Konflikt dwóch dyskursów 63
Fantasmagoria 64
Zbiór schematów fabularnych horrorów według Noëla Carrolla 66
Spotkanie z niesamowitym 71
Faza wyparcia 71
Faza dezorientacji 72
Faza (dez)integracji 73
Dwa typy protagonistów 74
Niewiarygodny protagonista 75
Sceptyczny racjonalista 78
Autentyczność 80
Podsumowanie 82

Rozdział II. Geografia strachu 85
Część 1: Osiem aspektów przestrzeni grozy 85
(1) Nawiedzone miejsce 86
(2) Miejsce-potwór 88
Nawiedzony dom i dom, który żyje 89
Cmentarz 95
(3) Terra incognita 97
Zakazane miejsce 101
Tam, gdzie giną ludzie 102
Las 103
Góry 106
(4) Więzienie 107
Więzienie jako miejsce 107
Uwięzienie w czasie 116
Świat to ułuda 117
(5) Opuszczone miejsce 122
(6) Piekielne laboratorium 123
(7) Diabelski wymiar 125
(8) Świat po zagładzie 129
Archetypy przestrzeni grozy w Silent Hill 2 132
Część 2: Właściwości przestrzeni grozy 136
Grupa 1: Zmysłowe odczucia bohaterów 137
Dziwne spotkania z ludźmi i zwierzętami 137
Światło i ciemność 139
Niepokojące dźwięki i cisza 140
Zmiany zapachowe 141
Skoki temperatury i wilgotności powietrza 142
Ślady czyjejś obecności 142
Grupa 2: Groza objawiona 144
Aura i stan złego miejsca 144
Anomalie pogodowe 146
Miejsca szczególnie niebezpieczne, ukryte oraz niedostępne 147
Historia pełna grozy 149
Zmiany w przestrzeni i czasie 153
Potwór i jego wysłannicy 154
Grupa 3: Kształtowanie przestrzeni grozy 156
Kontrast 156
Odwrócenie 157
Zamknięcie, brak wyjścia i klaustrofobia 157
Deformacja 159
Ucieczka, błądzenie, powrót 159
Wciąganie 160
Część 3: Modele przestrzenne złego miejsca 161
(1) Model inwazji zła 166
Scenariusz mrocznego najeźdźcy 166
Scenariusz korupcji bezpiecznego miejsca 167
(2) Model przygody, która zmienia się w koszmar 168
Scenariusz zbłąkania 169
Scenariusz czerwonej oberży 170
Scenariusz „nieznane miejsce to złe miejsce” 171
Scenariusz wciągnięcia w pułapkę 172
(3) Model wyzwania 173
Scenariusz „strach ma wielkie oczy” 173
Scenariusz podróży do kresu koszmaru 174
(4) Model więzienia 174
Scenariusz życia w celi 175
Scenariusz kurczącej się przestrzeni 175
Scenariusz antyutopii 176
(5) Model „świat to ułuda” 178
Scenariusz gaslightingu 178
Scenariusz ułudy w ułudzie 179
Scenariusz pozornej utopii 180
Część 4: Kairos zguby 181
Podsumowanie 185

Rozdział III. Archetyp potwora 189
Część 1: Potwora opisanie 189
Doświadczenie zła i potwory 190
Cechy potwora 196
Potwór DIY 201
Maska i broń 209
Część 2: Imaginarium potworów 211
Duch 213
Wampir 220
Piękna bezlitosna pani 234
Wilkołak 235
Metamorfoza zwierzęca 236
Wilk, kosmiczne zagrożenie 238
Boży wojownicy 239
Tajne stowarzyszenia wilkołaków 241
Wilkołak jako sobowtór 242
Sobowtór 244
Rodzaje sobowtórów 244
Antropologia struktury archaicznej duszy 247
Mitologiczne konteksty zjawiska sobowtórzenia 255
Dwudziestowieczne konteksty zjawiska sobowtórzenia 257
Psychoanaliza 259
Znaczenie sobowtóra 260
Bezimienna istota 262
Sztuczny człowiek 263
Człowiek zdegenerowany: między zombie a mutantem 269
Hybryda-odmieniec 273
Monstrum zwierzęce: między hybrydą a Godzillą 274
Żrąca matka 275
Demoniczne dziecko 276
Diabeł (albo adwersarz Boga) 278
Śmierć 280
Archetypy potwora. Podsumowanie 281
Podróż do kresu obcości 282
Podsumowanie 286

Rozdział IV. Rekwizytorium strachu 291
Część 1: Relacja prześladowcy i ofiary 291
(1) Polowanie 295
(2) Uzurpacja – śmierć tożsamości 297
Przemiana 298
Opętanie 301
Sobowtór 305
Mroczne zauroczenie 309
Mroczny demiurg 311
(3) Deprawacja – zepsucie 313
Mroczny przewodnik 314
Piękna bestia 316
(4) Mroczne przymierze 317
Odroczona zapłata 318
Niefortunne życzenie 319
(5) Uwięzienie 320
Spętanie 321
Osaczenie 322
(6) Walka z cieniem 323
Ofiara będąca prześladowcą 324
Prześladowca, który nie wiadomo, czy istnieje 325
Prześladowca ex nihilo 326
Zagubienie w labiryncie 327
Prześladowca, którego już nie ma 328
(7) Protagonista-prześladowca 329
Piękne zło 331
Część 2: Estetyka szoku 333
Terror ciała i umysłu 338
Udręka ciała 339
Udręka umysłu 342
Groteska – groza (prawie) rozbrojona 344
Część 3: Na tropie grozy 345
Memento mori 345
Samobójstwo 351
Złe oko 353
Świat nie działa tak, jak powinien 354
Przedmioty niosące śmierć 355
Piętno 360
Pojawiam się i znikam 361
Podsumowanie 363

Na końcu było Słowo 367

Przyzwanie ciemności. Literatura polecana 371

Podziękowania 385

Przypisy 389

Spis ramek 397

Spis tabel 398

Bibliografia 399

Szczegóły ebooka Rejestr grozy Przewodnik po technikach narracyjnych

ISBN:
9788301247249
Wydawca:
Wydawnictwo Naukowe PWN
Rok wydania:
2025
Typ publikacji:
Ebook
Język:
polski
Format:
epub mobi
Liczba stron:
420
Miejsce wydania:
Warszawa
ISBN dla wersji papierowej:
9788301245443

Recenzje ebooka Rejestr grozy Przewodnik po technikach narracyjnych

Średnia ocena

0.0
0 recenzji

  • Reviews (0)

@CUSTOMER_NAME@

@COMMENT_TITLE@

@COMMENT_COMMENT@

@COMMENT_AVATAR@

@CUSTOMER_NAME@

@AUTHOR_PROFILE@ @COMMENT_ISO_COUNTRY@ @VERIFY_PURCHASE@
@COMMENT_DATE@
@COMMENT_NO_APPROVE@

@COMMENT_COMMENT@

Reply
@COMMENT_AVATAR@

@CUSTOMER_NAME@

@AUTHOR_PROFILE@ @COMMENT_ISO_COUNTRY@ @VERIFY_PURCHASE@
@COMMENT_DATE@
@COMMENT_NO_APPROVE@

@COMMENT_COMMENT@

Reply

Na jakich urządzeniach mogę czytać ebooki?

Ikona ebooka Na czytnikach Kindle, PocketBook, Kobo i innych
Ikona komutera Na komputerach stacjonarnych i laptopach
Ikona telefonu Na telefonach z systemem ANDROID lub iOS
Ikona urządzenia elektroniczne Na wszystkich urządzeniach obsługujących format plików PDF, Mobi, EPub
  • -18%
-18% 79,00 zł
64,78 zł
Najniższa cena z 30 dni: 64,78 zł