Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Komentarz

Prezentowany komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece wyróżnia się nowatorskim podejściem, ponieważ kładzie nacisk na kompleksowe przedstawienie praktycznych aspektów wykładni i stosowania komentowanych przepisów. Drugie wydanie zostało uzupełnione o najnowsze wypowiedzi doktryny i judykatury, w szczególności w odniesieniu do zagadnień związanych z:• funkcjonowaniem rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych,• proceduralnymi kwestiami uzgadniania treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,• ujawnianiem w księdze wieczystej praw osobistych i roszczeń,• zarzutami, które może podnosić właściciel obciążonej hipoteką nieruchomości, niebędący jednocześnie dłużnikiem osobistym,• wygaśnięciem hipoteki, w tym obciążającej nieruchomość spółdzielni mieszkaniowej. Uwzględniona została również ostatnia nowelizacja ustawy, nadająca moc dokumentów wydawanych przez sąd dokumentom elektronicznym pobranym z Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych – obejmującym odpisy, wyciągi z ksiąg wieczystych i zaświadczenia o zamknięciu ksiąg wieczystych – jeżeli posiadają cechy umożliwiające ich weryfikację z danymi zawartymi w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych, a także zapowiadająca zmiany w zasadach funkcjonowania Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych. Autorzy – znakomici prawnicy z dużym doświadczeniem zawodowym i bogatym dorobkiem naukowym:• w konstruktywny i zrozumiały sposób wyjaśniają problemy najczęściej budzące wątpliwości w praktyce;• wskazują na pożądane sposoby rozwiązywania kwestii spornych w piśmiennictwie i judykaturze, w oparciu o najnowsze orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów powszechnych;• precyzyjnie omawiają kluczowe zmiany legislacyjne, co ułatwia odnalezienie właściwej interpretacji obowiązujących przepisów;• ukazują ewolucję regulacji ustawowej i towarzyszące jej zmiany poglądów doktryny i orzecznictwa;• nawiązują do ustaw szczególnych oraz regulacji proceduralnych, które doprecyzowują lub zmieniają sposób stosowania przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Książka jest przeznaczona zarówno dla praktyków prawa: sędziów, adwokatów, radców prawnych, notariuszy i komorników, jak i pracowników naukowych, kadry dydaktycznej oraz aplikantów zawodów prawniczych i studentów.

Spis treści „Ustawa z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece” Zawartość Nr strony Wykaz skrótów 19     Przedmowa 27     Dział I. Księgi wieczyste 31     Rozdział 1. Przepisy o prawach jawnych z księgi wieczystej 31 Art. 1. [Zakres stosowania ksiąg wieczystych] 31 I. Pojęcie, rodzaje i przedmiot ksiąg wieczystych 31 II. Nieruchomość jako przedmiot księgi wieczystej 34 III. Nieruchomość gruntowa w rozumieniu wieczystoksięgowym 35 IV. Nieruchomości budynkowe 37 V. Lokale i piętra jako nieruchomości 38 VI. Stan prawny nieruchomości ujawniany w księdze wieczystej 39 VII. Instrumenty prawne zapewniające prawdziwość treści księgi wieczystej 40 VIII. Księgi wieczyste dawne 42 IX. Zbiory dokumentów 45 X. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jako przedmiot księgi wieczystej 46 XI. Znaczenie tytułu prawnego spółdzielni do nieruchomości 50 XII. Wpis użytkowania i służebności mieszkania do księgi wieczystej założonej dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu 52 XIII. Wpis do księgi wieczystej spółdzielczego własnościowego prawa do garażu lub miejsca postojowego 54 XIV. Zakładanie ksiąg wieczystych 57 XV. Zamknięcie księgi wieczystej 63 Art. 2. [Jawność formalna] 65 I. Uwagi ogólne 65 II. Jawność formalna i materialna 66 III. Przedmiot jawności 67 IV. Przejawy i ograniczenia jawności formalnej 70 V. Jawność materialna 71 Art. 3. [Jawność materialna – domniemania prawne] 74 I. Uwagi ogólne 74 II. Domniemanie 75 III. Prawa objęte domniemaniem 75 IV. Wniosek domniemania 79 V. Spór o domniemanie zupełności ksiąg wieczystych 80 VI. Zakres czasowy domniemania 82 VII. Domniemanie nieistnienia prawa wykreślonego (art. 3 ust. 2 u.k.w.h.) 82 VIII. Wzruszenie domniemania 83 IX. Kolizja z innymi domniemaniami 87 Art. 4. [Ograniczenie usuwalności domniemania] 88 Art. 5. [Rękojmia wiary publicznej] 89 I. Uwagi ogólne 89 II. Niezgodność księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym 91 III. Nabycie przez czynność prawną 100 IV. Skutki działania rękojmi 107 V. Ochrona zaufania nabywcy nieruchomości do treści księgi wieczystej w regulacjach szczególnych 111 Art. 6. [Wyłączenia rękojmi. Zła wiara] 112 I. Uwagi wstępne 112 II. Nieodpłatność czynności prawnej 113 III. Umowa częściowo odpłatna 114 IV. Zła wiara jako negatywna przesłanka rękojmi 116 V. Brak staranności nabywcy 118 VI. Akty staranności nabywcy 123 VIa. Stopień niedbalstwa nabywcy w ujęciu judykatury 125 VII. Zła wiara w przypadku konfiguracji wieloosobowych po stronie nabywcy 127 VIII. Moment istotny dla oceny złej wiary 130 Art. 7. [Wyłączenia rękojmi – ograniczone prawa rzeczowe] 131 I. Uwagi wstępne 131 II. Prawa obciążające nieruchomość z mocy ustawy 132 III. Prawo do żywocia 136 IV. Służebności ustanowione na podstawie decyzji administracyjnej 136 V. Służebność drogi koniecznej 137 VI. Służebność ustanowiona w związku z przekroczeniem granicy 138 VII. Służebność przesyłu 138 Art. 8. [Wyłączenia rękojmi – wzmianka] 139 I. Uwagi ogólne 139 II. Pojęcie wzmianki 140 III. Jurydyczne konsekwencje zamieszczenia wzmianki 145 IV. Ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego nieruchomości 147 V. Ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu 149 Art. 9. [Pozostałe przypadki] 153 I. Uwagi wstępne 153 II. Rozporządzenia prawem rzeczowym niepowodujące jego nabycia 155 III. Obciążenie nieruchomości prawem obligacyjnym 157 IV. Rozporządzenie wpisanym prawem obligacyjnym 159 V. Spełnienie świadczenia 160 Art. 10. [Roszczenie o usunięcie niezgodności] 161 I. Uwagi ogólne 161 II. Charakter prawny roszczenia o uzgodnienie i sposób jego zaspokojenia 163 III. Pozasądowe uzgodnienie księgi wieczystej 166 IV. Proces o uzgodnienie 166 V. Klasyfikacja powództwa o uzgodnienie według trójpodziału powództw 169 VI. Czynna legitymacja procesowa 171 VII. Bierna legitymacja procesowa 180 VIII. Treść żądania pozwu 184 IX. Przesłanki roszczenia 190 X. Obrona pozwanego 192 XI. Zakres związania sądu innymi orzeczeniami 194 XII. Problem związania decyzją administracyjną 196 XIII. Zasady wyrokowania 199 XIV. Skutki wyroku 201 XV. Ostrzeżenie 202 Art. 11. [Zasada pierwszeństwa] 206 I. Uwagi wstępne 206 II. Kolizja praw podmiotowych 206 III. Metody rozstrzygania kolizji praw podmiotowych 208 IV. Zasada preferencji praw jawnych z księgi wieczystej 210 V. Zasada preferencji tzw. praw przymusowych 212 VI. Relacja między art. 11 a art. 12 u.k.w.h. 213 VII. Relacja między art. 11 u.k.w.h. a art. 249 k.c. 213 VIII. Kolizja ograniczonych praw rzeczowych z prawami względnymi 214 IX. Kolizja praw jawnych z księgi wieczystej z ograniczonymi prawami rzeczowymi obciążającymi ruchomości i prawa względne 215 X. Sposób ujawnienia pierwszeństwa w księdze wieczystej 215 XI. Instrumenty prawne służące do ochrony pierwszeństwa 216 Art. 12. [Moment dokonania wpisu] 217 I. Cel i ogólne reguły rozstrzygnięcia kolizji ograniczonych praw rzeczowych wpisanych do księgi wieczystej 217 II. Oznaczenie chwili, od której liczy się skutki wpisu dokonanego w księdze wieczystej 219 III. Pierwszeństwo w wypadku zbiegu praw osobistych i roszczeń wpisanych w księdze wieczystej z wpisanymi w księdze wieczystej ograniczonymi prawami rzeczowymi 220 IV. Zasada pierwszeństwa wobec hipoteki 221 V. Pierwszeństwo hipotek w razie przekształcenia w prawo własności prawa użytkowania wieczystego 221 VI. Wyłączenie stosowania art. 12 u.k.w.h. 222 Art. 13. [Zastrzeżenie właściciela] 222 I. Uprawnienie do wprowadzenia zmian do porządku pierwszeństwa ograniczonych praw rzeczowych 222 II. Zastrzeżenie pierwszeństwa jako samoistna czynność prawna 223 III. Wyłączenie stosowania art. 13 u.k.w.h. (przykład) 224 Art. 14. [Zastrzeżenie pierwszeństwa prawa niewpisanego] 225 Art. 15. [Odrębności przepisów szczególnych] 225 Art. 16. [Prawa obligacyjne] 226 I. Dopuszczalność wpisu do księgi wieczystej praw osobistych i roszczeń jako wyjątek od zasady ujawniania w księdze wieczystej praw rzeczowych 226 II. Kwestie sporne odnoszące się do wykładni gramatycznej i systemowej 228 III. Kwestia dopuszczalności ujawniania w księdze wieczystej warunkowego prawa dzierżawy (bądź najmu) 230 IV. Materialnoprawny charakter wpisu w księdze wieczystej na podstawie art. 16 u.k.w.h. 230 V. Wymagania dotyczące dokumentu stanowiącego podstawę wpisu prawa osobistego lub roszczenia 232 VI. Przykłady praw osobistych i roszczeń, które mogą być ujawnione w księdze wieczystej 232 VII. Kognicja sądu wieczystoksięgowego a spór dotyczący istnienia roszczenia 237 VIII. Ujawnienie w księdze wieczystej roszczenia dłużnika (zbywcy) o powrotne przeniesienie własności (bądź użytkowania wieczystego) 238 IX. Znaczenie materialnoprawnych przesłanek wniosku o wpis w dziale III księgi wieczystej 239 X. Wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej 240 XI. Możliwość ujawnienia sporu prawnego dotyczącego prawidłowości wpisu w księdze wieczystej przez wpis ostrzeżenia z art. 10 ust. 2 u.k.w.h. 241 XII. Treść wpisów 241 XIII. Przysądzenie własności a prawa i roszczenia osobiste ciążące na nieruchomości 242 XIV. Wykreślenie w wypadku złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się ograniczonego prawa rzeczowego 243 XV. Koszty sądowe 244 Art. 17. [Skuteczność praw obligacyjnych] 244 I. Ochronna funkcja ujawnienia prawa osobistego lub roszczenia w księdze wieczystej 245 II. Rozszerzona skuteczność wpisu w księdze wieczystej 246 III. Prawa nieobjęte ochroną rozszerzonej skuteczności 248 IV. Dochodzenia roszczenia zabezpieczonego przez wpis w odniesieniu do wierzyciela hipotecznego 248 V. Zasada pierwszeństwa praw i roszczeń wpisanych w księdze wieczystej przed hipoteką jako ograniczonym prawem rzeczowym 249 VI. Wzmocnienie umownego prawa pierwokupu przez wpis do księgi wieczystej 250 VII. Wzmocnienie ochrony najemcy lokalu mieszkalnego 250 Art. 18. [Kolizja prawa obligacyjnego z prawem rzeczowym] 251 I. Funkcja ochronna wykreślenia z urzędu wpisu w księdze wieczystej 251 II. Zakres ochrony praw nabytych 253 III. Ustanowienie odrębnej własności lokalu i jego przeniesienie a wykreślenie uprzednio istniejącego w księdze wieczystej obciążenia hipotecznego 255 Art. 19. [Wykreślenie na wniosek] 256 I. Zróżnicowanie przesłanek wykreślenia roszczenia wpisanego do księgi wieczystej 256 II. Konieczność dokonania wykładni umowy 257 III. Wymagania dotyczące określania terminów 258 IV. Przykład regulacji wyłączającej stosowanie art. 19 u.k.w.h. 259 Art. 20. [Zasada pierwszeństwa – prawa obligacyjne] 260 I. Odesłanie do przepisów o pierwszeństwie ograniczonych praw rzeczowych 260 II. Wpis o zakazie zbywania nieruchomości a pierwszeństwo roszczenia ujawnionego w księdze wieczystej 260 III. Pierwszeństwo umownych praw pierwokupu nieruchomości 261 IV. Najem ujawniony w księdze wieczystej a prawa niewpisane w księdze wieczystej 261 Art. 21. [Wspólna księga wieczysta] 262 I. Nieruchomość według norm wieczystoksięgowych 262 II. Wniosek o połączenie kilku nieruchomości w jednej księdze wieczystej bądź o odłączenie części nieruchomości z księgi wieczystej jako czynność niebędąca rozporządzeniem nieruchomościami 263 III. Materialnoprawne skutki połączenia kilku nieruchomości w księdze wieczystej 263 IV. Prowadzenie ksiąg wieczystych w wypadku połączenia dwu lub więcej nieruchomości lokalowych albo w wypadku podziału nieruchomości lokalowej 264 V. Odłączenie części składowej nieruchomości lokalowej 266 VI. Podział prawny nieruchomości gruntowej przez jej właścicieli będących członkami wspólnoty mieszkaniowej 267 VII. Wieczystoksięgowy podział nieruchomości gruntowej a ewidencyjne oznaczenie wchodzących w jej skład działek gruntu 268 VIII. Odłączenie na podstawie przepisów regulujących przekształcenie ex lege prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności 268 IX. Zakres kognicji sądu 269 X. Wieczystoksięgowy prawny podział nieruchomości 269 XI. Podmioty uprawnione do skutecznego żądania wieczystoksięgowego łączenia bądź wieczystoksięgowego podziału nieruchomości 269 XII. Koszty sądowe 270 Art. 22. [Ograniczone prawa rzeczowe a wspólna księga wieczysta] 271 I. Nowa nieruchomość jako przedmiot obciążenia 271 II. Rozszerzenie przedmiotu obciążenia 272 III. Przykłady wyłączenia stosowania art. 22 u.k.w.h. 273 Rozdział 2. Ustrój ksiąg wieczystych i postępowanie 273 Art. 23. [Właściwość sądów] 273 I. Właściwość sądów rejonowych 273 II. Prowadzenie ksiąg wieczystych 274 III. Prowadzenie ksiąg wieczystych przez referendarzy sądowych 276 IV. Prowadzenie ksiąg wieczystych przez asesorów sądowych 278 Art. 23a. [Współpraca z innymi organami] 278 Art. 24. [Indywidualizacja księgi wieczystej] 279 I. Realny system prowadzenia ksiąg wieczystych 280 II. Ujawnienie sposobu zarządu nieruchomością wspólną 282 Art. 241. [Księgi wieczyste dla praw spółdzielczych] 284 I. Zasady prowadzenia ksiąg wieczystych dla spółdzielczych własnościowych praw do lokalu 284 II. Przekształcenie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w prawo własności nieruchomości 289 Art. 25. [Struktura księgi wieczystej] 292 I. Cztery działy księgi wieczystej 293 A. Dział I księgi wieczystej 294 B. Dział II księgi wieczystej 301 C. Dział III księgi wieczystej 308 D. Dział IV księgi wieczystej 311 Art. 251. [Elektroniczne księgi wieczyste] 319 Art. 26. [Oznaczenie nieruchomości] 322 Art. 27. [Sprostowanie danych] 328 Art. 28. [Akta ksiąg wieczystych] 333 Art. 29. [Skutek ex tunc] 335 Art. 30. (uchylony) 338 Art. 31. [Dokument jako podstawa wpisu] 338 I. Uwagi wprowadzające 338 II. Jurydyczna konstrukcja podstawy wpisu do księgi wieczystej 340 III. Moment istnienia podstawy wpisu 342 IV. Moment przedłożenia podstawy wpisu 343 V. Sposób ujawnienia podstawy wpisu 344 VI. Dokument jako podstawa wpisu 346 VII. Dokumenty pierwotne i wtórne jako podstawa wpisu 348 VIII. Forma pisemna z podpisem notarialnie poświadczonym 354 IX. Umowa ustalająca 360 X. Oświadczenie wiedzy jako podstawa wpisu 362 XI. Jednostronne czynności prawne 363 XII. Podstawa wpisu ujawniającego stosunki małżeńskie majątkowe podmiotów prawa księgowego 365 XIII. Zmiany podmiotowe w spółce cywilnej 367 XIV. Dokument urzędowy – zagadnienia ogólne 371 XV. Orzeczenie sądu jako podstawa wpisu 375 XVI. Wyrok ustalający jako podstawa wpisu 379 XVII. Dokumenty wykazujące prawo do spadku 381 XVIII. Wyrok rozwodowy 383 XIX. Decyzja administracyjna 384 XX. Zaświadczenie administracji publicznej 390 XXI. Inne dokumenty organu administracji publicznej 392 Art. 32. [Dokument – wpis ograniczonego prawa rzeczowego] 393 I. Uwagi ogólne 393 II. Zasada oświadczenia jednej strony – zagadnienia podstawowe 394 III. Zastosowanie zasady oświadczenia jednej strony 396 IV. Podmiot i treść oświadczenia wyrażanego stosownie do zasady oświadczenia jednej strony 398 V. Zgoda na wpis – zagadnienia konstrukcyjne 399 VI. Zakres zastosowania zgody na wpis 400 VII. Aspekt podmiotowy zgody na wpis 404 VIII. Treść zgody 405 IX. Zakaz zastrzeżenia warunku lub terminu 406 X. Forma i postać dokumentu zgody na wpis 408 XI. Związanie zgodą na wpis 409 XII. Problem skuteczności zgody wobec osób trzecich 409 Art. 33. [Moment złożenia oświadczenia woli] 410 I. Złożenie oświadczenia jako okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy wieczystoksięgowej 410 II. Znaczenie prawne przepisu art. 33 u.k.w.h. 412 III. Egzegeza przepisu 414 IV. Zakres zastosowania przepisu 416 V. Dowód doręczenia oświadczenia w postępowaniu wieczystoksięgowym w sytuacjach nieobjętych art. 33 u.k.w.h. 417 Art. 34. [Przesłanki wpisu] 419 I. Uwagi ogólne 419 II. Zasada wpisu uprzedniego 421 III. Wyjątki od zasady wpisu uprzedniego 426 IV. Nabycie pierwotne 432 Art. 35. [Odpowiedzialność odszkodowawcza właściciela] 435 Art. 36. [Obowiązki organów państwowych] 439 Art. 361. [Przechowywanie i przeglądanie akt ksiąg wieczystych] 442 Art. 362. (uchylony) 447 Art. 363. [Centralna baza danych] 448 Art. 364. [Centralna Informacja Ksiąg Wieczystych] 450 Art. 365. [Opłaty] 456 Art. 37–57. (uchylone) 460 Art. 58. [Delegacja dla Ministra Sprawiedliwości – kwestie proceduralne] 460 Art. 581–582. (uchylone) 466 Rozdział 3. (uchylony) 466 Art. 59–64. (uchylone) 466 Dział II. Hipoteka 467     Rozdział 1. Hipoteka w ogólności 467 Oddział 1. Przepisy ogólne 467 Art. 65. [Istota hipoteki. Prawa obciążane hipoteką] 467 I. Pojęcie hipoteki 467 II. Akcesoryjność hipoteki 471 III. Zasada szczegółowości hipoteki 472 IV. Hipoteka jako ograniczone prawo rzeczowe 473 V. Przedmiot hipoteki 474 VI. Powstanie hipoteki 481 VII. Wygaśnięcie hipoteki 484 VIII. Zaspokojenie się wierzyciela z przedmiotu hipoteki – wzmianka 486 Art. 66. (uchylony) 486 Art. 67. [Konstytutywność wpisu w księdze wieczystej] 486 Art. 68. [Zabezpieczenie wierzytelności pieniężnych] 490 I. Wierzytelność zabezpieczona hipoteką 490 II. Suma hipoteki 492 III. Nadmierne zabezpieczenie 493 Art. 681. [Zabezpieczenie wielu wierzytelności. Podział hipoteki] 496 I. Zabezpieczenie kilku wierzytelności jedną hipoteką 496 II. Podział hipoteki 496 Art. 682. [Administrator hipoteki] 497 I. Charakterystyka instytucji 497 II. Powołanie administratora hipoteki 498 III. Prawa i obowiązki administratora hipoteki 499 IV. Umowa o ustanowienie hipoteki 500 V. Podział hipoteki 501 VI. Administrator hipoteki zabezpieczającej wierzytelności obligatariuszy 501 Art. 683. [Zmiana zabezpieczonej wierzytelności] 502 Art. 684. [Zmiany zwiększające zakres zaspokojenia] 505 Art. 69. [Zabezpieczenie świadczeń dodatkowych] 506 Art. 70–71. (uchylone) 509 Art. 72. [Niedopuszczalność zastrzeżeń] 509 Art. 73. [Zarzuty przysługujące właścicielowi] 511 Art. 74. [Nieograniczona odpowiedzialność spadkobiercy] 516 I. Uwagi ogólne 516 II. Zakres zastosowania art. 74 u.k.w.h. 518 III. Znaczenie zaspokojenia wierzytelności hipotecznej dla reguł ograniczonej odpowiedzialności za długi spadkowe 522 Art. 75. [Sądowe postępowanie egzekucyjne] 523 I. Uwagi ogólne 523 II. Sądowy tryb zaspokojenia wierzytelności hipotecznej 528 III. Wierzytelność zabezpieczona hipoteką w postępowaniu upadłościowym i restrukturyzacyjnym 537 Art. 76. [Hipoteka łączna. Hipoteka na części ułamkowej w przypadku zniesienia współwłasności] 539 I. Uwagi ogólne 540 II. Hipoteka łączna ustawowa 544 A. Charakter prawny 544 B. Pojęcie podziału nieruchomości 546 C. Podział nieruchomości przez ustanowienie odrębnej własności lokalu lub wyodrębnienie nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym 547 D. Zniesienie współwłasności nieruchomości w razie obciążenia udziału we współwłasności hipoteką 550 III. Hipoteka łączna umowna 552 Art. 77. [Przedawnienie wierzytelności hipotecznej] 554 I. Uwagi ogólne 554 II. Wyłączenie skutku przedawnienia i jego zasięg 555 III. Przedawnienie roszczeń o świadczenia uboczne 557 IV. Pozostałe zagadnienia 560 Art. 78. [Wypowiedzenie wierzytelności hipotecznej] 561 Oddział 2. Przeniesienie wierzytelności hipotecznej 566 Art. 79. [Akcesoryjność hipoteki] 566 I. Uwagi ogólne 566 II. Charakter prawny art. 79 ust. 1 u.k.w.h. 566 III. Przejście hipoteki jako ustawowy skutek przelewu 568 IV. Zakaz rozdzielenia wierzytelności i hipoteki 570 V. Umowa prowadząca do przelewu wierzytelności hipotecznej 571 VI. Wpis do księgi wieczystej 578 VII. Przelew wierzytelności hipotecznej a wpis hipoteki w księdze wieczystej 584 VIII. Wierzytelność hipoteczna jako wkład do spółki cywilnej 585 IX. Wierzytelność hipoteczna jako wkład do spółki prawa handlowego 586 X. Obrót pulami wierzytelności 587 XI. Zbycie przedsiębiorstwa, w skład którego wchodzi wierzytelność hipoteczna 587 XII. Zbycie spadku, w skład którego wchodzi wierzytelność hipoteczna 588 XIII. Łączenie i podział spółek prawa handlowego a wierzytelność hipoteczna 588 XIV. Przelew wierzytelności hipotecznej a uprawnienia z tytułu hipoteki 589 XV. Nabycie wierzytelności hipotecznej od nieuprawnionego 589 XVI. Skutki przelewu wierzytelności hipotecznej 590 XVII. Ochrona właściciela nieruchomości będącego dłużnikiem osobistym 590 XVIII. Ochrona właściciela nieruchomości niebędącego dłużnikiem osobistym 595 XIX. Ochrona dłużnika osobistego niebędącego właścicielem nieruchomości obciążonej hipoteką 596 XX. Przelew wierzytelności hipotecznej w razie ustanowienia administratora hipoteki 597 XXI. Wykreślenie osoby prawnej z rejestru a przelew wierzytelności hipotecznej 599 XXII. Postępowanie upadłościowe cedenta a przelew wierzytelności hipotecznej 599 XXIII. Odstąpienie od umowy zobowiązującej do przelewu wierzytelności hipotecznej 600 XXIV. Przelew wierzytelności hipotecznej podlegającej prawu obcemu 601 XXV. Wierzytelność hipoteczna a wstąpienie w prawa zaspokojonego wierzyciela 603 Art. 791. [Przelew jednej z zabezpieczonych wierzytelności] 605 I. Uwagi ogólne 605 II. Przelew jednej z kilku wierzytelności hipotecznych w sytuacji, gdy co najmniej jedna wierzytelność ma nieustaloną wysokość 607 III. Przelew jednej z kilku wierzytelności hipotecznych w sytuacji, gdy co najmniej jedna wierzytelność wyrażona jest w walucie obcej 607 IV. Obowiązek zawiadomienia właściciela nieruchomości niebędącego dłużnikiem osobistym 608 V. Wpis przelewu jednej z kilku wierzytelności zabezpieczonych hipoteką 610 VI. Wstąpienie w prawa zaspokojonego wierzyciela w odniesieniu do jednej z kilku wierzytelności zabezpieczonych hipoteką 611 Art. 792. [Wyłączenie akcesoryjności] 612 I. Uwagi ogólne 612 II. Obowiązek zawiadomienia właściciela nieruchomości 613 III. Wstąpienie w prawa zaspokojonego wierzyciela 614 Art. 80–82. (uchylone) 614 Art. 83. [Wyłączenie stosowania przepisów o przelewie] 614 Art. 831. [Przelew wierzytelności wynikającej z określonych dokumentów] 616 I. Uwagi ogólne 616 II. Dokumenty zbywalne przez indos 617 III. Dokumenty na okaziciela 617 IV. Przeniesienie jednej z kilku wierzytelności zabezpieczonych hipoteką 618 V. Nabycie od nieuprawnionego wierzytelności hipotecznej wynikającej z dokumentu zbywalnego przez indos 619 VI. Nabycie od nieuprawnionego wierzytelności hipotecznej wynikającej z dokumentu na okaziciela 620 VII. Nabycie wierzytelności hipotecznej przez zobowiązanego do zapłaty 621 VIII. Obrót zdematerializowanymi papierami wartościowymi 621 IX. Wpis do księgi wieczystej 622 Oddział 3. Zakres obciążenia hipoteką i ochrona hipoteki 623 Art. 84. [Zakres hipoteki] 623 I. Uwagi ogólne 623 II. Pojęcie przynależności 624 III. Obciążenie hipoteką przynależności 627 IV. Chwila relewantna dla oceny objęcia hipoteką przynależności 629 V. Pierwszeństwo praw zastawniczych na przynależnościach 631 Art. 85. [Części składowe nieruchomości] 633 I. Uwagi ogólne 633 II. Pojęcie części składowej 633 III. Objęcie części składowych hipoteką przed ich odłączeniem 633 IV. Objęcie części składowych hipoteką po ich odłączeniu 634 V. Odłączenie i usunięcie lub zbycie odłączonych części składowych 634 VI. Przypadanie odłączonych części składowych dzierżawcy 639 VII. Przypadanie odłączonych części składowych użytkownikowi lub mającemu służebność 641 VIII. Połączenie, przetworzenie lub pomieszanie odłączonej części składowej z inną rzeczą 642 Art. 86. [Przynależności nieruchomości] 642 Art. 87. [Dysponowanie częściami składowymi i przynależnościami] 643 I. Uwagi ogólne 643 II. Zakres zastosowania 644 III. Charakter prawny sprzeciwu 646 IV. Skutki sprzeciwu 647 Art. 88. [Roszczenie o czynsz najmu lub dzierżawy] 648 I. Uwagi ogólne 648 II. Roszczenie o czynsz jako przedmiot hipoteki 649 III. Pobieranie czynszu przed zajęciem nieruchomości 652 IV. Pobieranie czynszu po zajęciu nieruchomości 652 V. Rozporządzanie roszczeniem o czynsz przez właściciela nieruchomości 654 VI. Kolizja zabezpieczeń 655 VII. Zastosowanie do hipoteki każdego rodzaju 656 Art. 89. [Wypłata odszkodowania z tytułu ubezpieczenia] 656 I. Uwagi ogólne 656 II. Wypłata odszkodowania przez ubezpieczyciela 657 III. Konieczność uzyskania zgody wierzyciela hipotecznego na wypłatę odszkodowania 659 Art. 90. [Podział fizyczny nieruchomości] 660 I. Uwagi ogólne 660 II. Charakter prawny uprawnienia sprzedawcy lub kupującego 661 III. Oświadczenie wierzyciela hipotecznego 662 IV. Wypłacanie kwot według pierwszeństwa 663 Art. 91. [Dyspozycje faktyczne właściciela] 664 I. Uwagi ogólne 664 II. Legitymacja czynna w odniesieniu do roszczeń z tytułu ochrony hipoteki 664 III. Bezpieczeństwo hipoteki 666 IV. Relacja art. 91–93 u.k.w.h. do art. 458 k.c. 668 V. Roszczenie prewencyjne (art. 91 u.k.w.h.) 668 Art. 92. [Zmniejszenie wartości nieruchomości] 671 I. Naruszenie bezpieczeństwa hipoteki 671 II. Charakter prawny uprawnień z art. 92 u.k.w.h. 672 III. Roszczenie o przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego 675 IV. Roszczenie o ustanowienie dostatecznego zabezpieczenia dodatkowego 675 V. Niezwłoczne zaspokojenie się z nieruchomości 676 VI. Przedawnienie 677 Art. 93. [Roszczenie o naprawienie szkody] 678 Oddział 4. Wygaśnięcie hipoteki 680 Art. 94. [Wygaśnięcie wierzytelności] 680 I. Uwagi ogólne 680 II. Przesłanki warunkujące wygaśnięcie hipoteki 683 A. Wygaśnięcie wierzytelności hipotecznej 683 B. Zagadnienia problemowe 687 a. Wpływ przedawnienia na moc prawną hipoteki 687 b. Utrata bytu prawnego podmiotu będącego wierzycielem hipotecznym 690 c. Utrata bytu prawnego podmiotu będącego dłużnikiem hipotecznym 691 d. Przekształcenia i zmiany podmiotowe 692 C. Brak możliwości powstania kolejnych wierzytelności hipotecznych 693 III. Wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej 694 Art. 941. [Wygaśnięcie hipoteki zabezpieczającej kilka wierzytelności] 697 I. Uwagi ogólne 697 II. Inne przyczyny wygaśnięcia hipoteki 698 A. Wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej bez ważnej podstawy prawnej (art. 95 u.k.w.h.) 699 B. Zrzeczenie się hipoteki przez wierzyciela (art. 246 k.c.) 699 C. Sądowe lub umowne zniesienie hipoteki (art. 991 u.k.w.h., art. 246 per analogiam k.c.) 699 D. Nadejście terminu końcowego lub ziszczenie się warunku rozwiązującego 700 E. Wywłaszczenie obciążonej nieruchomości (art. 112 ust. 2 u.g.n.; regulacje dotyczące wywłaszczania na cele publiczne) 700 F. Utrata przedmiotu hipoteki 701 G. Konsolidacja/konfuzja (art. 247 k.c.) 704 H. Zakończenie bankowego postępowania ugodowego obejmującego wierzytelność zabezpieczoną hipoteką 705 I. Sprzedaż obciążonej nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym 705 J. Sprzedaż obciążonej nieruchomości w postępowaniu upadłościowym 706 K. Odpadnięcie podstawy prawnej 707 L. Bezskuteczność względna czynności prawnej, na podstawie której ustanowiono hipotekę 708 Art. 95. [Wykreślenie hipoteki bez podstawy prawnej] 708 I. Uwagi ogólne 708 II. Przesłanka warunkująca istnienie hipoteki pomimo jej wykreślenia z księgi wieczystej 709 III. Okres ochrony wierzyciela hipotecznego 711 IV. Skutek wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej bez ważnej podstawy prawnej 711 Art. 96. (uchylony) 713 Art. 97. [Roszczenie zwrotne dłużnika] 713 I. Uwagi ogólne 713 II. Przesłanki realizacji normy art. 97 u.k.w.h. 714 A. Pojęcie dłużnika osobistego z art. 97 u.k.w.h. 714 B. Roszczenie zwrotne przysługujące dłużnikowi osobistemu 716 III. Przejście ex lege hipoteki na dłużnika osobistego 718 Art. 98. [Roszczenie właściciela względem właściciela nieruchomości współobciążonej] 720 I. Uwagi ogólne 720 II. Przesłanki realizacji normy z art. 98 u.k.w.h. 721 III. Przejście ex lege hipoteki na uprawnionego do zwrotu 722 Art. 99. [Wygaśnięcie hipoteki wskutek bierności wierzyciela] 724 I. Uwagi ogólne 724 II. Przesłanki wygaśnięcia hipoteki na podstawie art. 99 u.k.w.h. 724 III. Skutki prawne złożenia przez właściciela nieruchomości zabezpieczonej kwoty do depozytu sądowego ze zrzeczeniem się jej odbioru 726 Art. 991. [Żądanie zniesienia hipoteki] 728 I. Uwagi ogólne 728 II. Uprawnienie właściciela nieruchomości do żądania zniesienia hipoteki 729 III. Wynagrodzenie wierzyciela hipotecznego 731 IV. Wygaśnięcie hipoteki 733 Art. 100. [Dokument – podstawa wykreślenia hipoteki] 734 I. Uwagi ogólne 734 II. Roszczenie właściciela nieruchomości 735 III. Obowiązek wierzyciela hipotecznego 736 A. Zakres pojęcia wszelkich czynności 736 B. Kwit mazalny 736 C. Konsekwencje niewykonania obowiązku przez wierzyciela hipotecznego 740 Art. 101. [Uprawnienia wierzycieli hipotecznych użytkowania wieczystego] 741 I. Uwagi ogólne 741 II. Zakres zastosowania art. 101 u.k.w.h. w przypadkach wygaśnięcia użytkowania wieczystego 742 III. Prawo zastawu 745 Oddział 5. Rozporządzanie opróżnionym miejscem hipotecznym 746 Art. 1011. [Uprawnienie właściciela] 746 I. Geneza i funkcja instytucji 746 II. Powstanie uprawnienia 752 III. Granice uprawnienia 755 IV. Ustanowienie hipoteki na opróżnionym miejscu hipotecznym 762 V. Przeniesienie hipoteki na opróżnione miejsce hipoteczne 766 VI. Częściowo opróżnione miejsce hipoteczne 770 VII. Zmiana pierwszeństwa uprawnienia 771 VIII. Podział uprawnienia 772 IX. Wygaśnięcie uprawnienia 773 Art. 1012. [Miejsce opróżnione przez inną hipotekę] 775 Art. 1013. [Zakaz rozporządzania] 776 Art. 1014. [Wpis uprawnienia do ksiąg wieczystych] 778 Art. 1015. [Zakres podmiotowy uprawnienia] 781 Art. 1016. [Zakaz zajęcia uprawnienia właściciela] 782 Art. 1017. [Uprawnienia właściciela a hipoteka łączna] 783 Art. 1018. [Niedopuszczalność zastrzeżenia] 785 Art. 1019. [Roszczenie wierzyciela hipotecznego] 788 Art. 10110. [Pierwszeństwo hipoteki] 797 Art. 10111. [Wyłączenie stosowania przepisów] 799 Rozdział 2. (uchylony) 799 Art. 102–108. (uchylone) 799 Rozdział 21. Hipoteka na wierzytelności hipotecznej 799 Art. 1081. [Ustanowienie subintabulatu. Spłata obciążonej wierzytelności hipotecznej] 799 Art. 1082. [Uprawnienia wierzyciela, któremu przysługuje subintabulat] 803 Art. 1083. [Wygaśnięcie hipoteki] 803 Art. 1084. [Dalszy subintabulat] 804 Art. 1085. [Stosowanie przepisów o zastawie na wierzytelności] 804 Rozdział 3. Hipoteka przymusowa 805 Art. 109. [Hipoteka przymusowa. Tytuł wykonawczy] 805 Art. 110. [Inne podstawy hipoteki przymusowej] 822 Art. 1101. [Zakres żądania wierzyciela] 827 Art. 111. (uchylony) 830 Art. 1111. [Hipoteka przymusowa łączna] 830 Art. 1112. [Żądanie zmiany treści hipoteki przymusowej] 833 Art. 112. (uchylony) 835 Dział III. Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe 836 Art. 113. [Zmiany w ustawie – Kodeks cywilny] 836 Art. 114. [Status dawnych ksiąg wieczystych] 836 Art. 115. [Stosowanie ustawy starej] 837 Art. 116. [Stosowanie ustawy nowej – postępowanie] 837 Art. 117. [Stosowanie ustawy nowej – treść hipotek] 837 Art. 118. [Dług gruntowy] 838 Art. 119. [Listy hipoteczne] 838 Art. 120. (uchylony) 839 Art. 121. [Prawo o ustalaniu własności dóbr nieruchomych, przywilejach i hipotekach] 839 Art. 122. [Wykreślenie z urzędu] 839 Art. 123. [Zbiory dokumentów] 840 Art. 124. [Dotychczasowe zbiory dokumentów] 841 Art. 125. [Upoważnienie dla Ministra Sprawiedliwości] 842 Art. 126. [Utrata mocy obowiązującej] 842 Art. 127. [Dotychczasowe przepisy wykonawcze] 842 Art. 128. [Wejście w życie ustawy] 842 Bibliografia 843 Autorzy 867