Praca socjalna – nowe perspektywy

Niniejsza publikacja jest pracą zbiorową i została poświęcona nowym ujęciom problematyki pracy socjalnej, w związku ze zmieniającą się rzeczywistością społeczną i realiami życia ludzi. Pojawienie się niespotykanych wcześniej zjawisk i problemów społecznych wymaga ich rozpoznania i diagnozy, a następnie wypracowania adekwatnych rozwiązań ustawowych i praktycznych. Wiele zjawisk i problemów dotyczących pracy socjalnej w jej nowych uwarunkowaniach ma charakter interdyscyplinarny, stąd potrzeba współpracy różnych dziedzin i specjalności naukowych oraz praktyków. Dla przykładu należy tu wymienić takie pogłębiające się procesy jak: drastycznie pogarszająca się sytuacja demograficzna w Polsce, jak również w większości krajów Unii Europejskiej; migracja wojenna i zarobkowa, która przybiera coraz większe rozmiary i wymaga pilnych rozwiązań w różnych dziedzinach, lecz nade wszystko w pracy socjalnej i pomocy społecznej; zjawisko wykluczenia cyfrowego obserwowanego w różnych rozmiarach wśród osób starszych, niepełnosprawnych; pogłębiające się nierówności społeczne, ekonomiczne, edukacyjne, stanowiące wyzwanie dla nowego spojrzenia na inkluzję społeczną i jej znaczenie; doświadczanie kryzysów zdrowia psychicznego w różnych grupach społecznych, itp. Ważnym zagadnieniem, które wymaga interdyscyplinarnego podejścia jest potrzeba redefinicji kształcenia w systemie studiów wyższych pracowników socjalnych jako wysokiej klasy profesjonalistów, mogących sprostać nowym, trudnym i odpowiedzialnym zadaniom. Powyższe i wiele innych kwestii stanowią przedmiot podjętych w monografii, w kolejnych artykułach, rozważań o charakterze teoretycznym, opartych na analizach wyników badań empirycznych, jak również dotyczących rozwiązań praktycznych. Publikacja adresowana jest do szerokiego grona odbiorców, przede wszystkim do studentów nauk społecznych i innych kierunków.

Spis treści WSTĘP . . . . . . . . . .. . . . 9 ROZDZIAŁ I PRACA SOCJALNA WOBEC ZMIAN SPOŁECZNO-KULTUROWYCH I DEMOGRAFICZNYCH Social work in the face of socio-cultural changes and demographics . . . . . . . . . . . . . 17 Mariola Wojciechowska Zmieniające się realia i style życia a nowe wyzwania wobec pracy socjalnej Changing realities and lifestyles versus new challenges for social work . . . . . . . . 19 Józefina Hrynkiewicz Pomoc społeczna wobec zmian demograficznych Social assistance in the face of demographic changes . . . .. . . . . 37 Magdalena Witkowska Wspomaganie więzi rodzinnych – odpowiedź na zmiany demograficzne Supporting family ties – a response to demographic changes . . . . .. . . 55 Wanda Dróżka Odnowić przestrzeń publiczną. Kontekst inkluzji społecznej, edukacji i pracy socjalnej Renovate public space. Context of social inclusion, education and social work . . . . . . . . . . 81 Joanna Madalińska-Michalak Dzieci-uchodźcy z Ukrainy w polskiej szkole: uwarunkowania prawne i działania podmiotów państwa Ukrainian Refugee Children in Polish Schools: Legal Conditions and Actions of State Entities . . . . . . . . . . . . 99 Bartłomiej Kotowski Uzależnienie młodzieży od socialmediów a kultura transparencji Youth addiction to social media and the culture of transparency . . . . . . . . . . . . . 121 Kalina Ciuła Różnorodność potrzeb i wieloaspektowość problemu bezdomności. Analiza schronisk miejskich i wiejskich The diversity of needs and the multifaceted nature of the problem of homelessness. An analysis of urban and rural shelters . . . . . . . . . . . . . . . . 137 Tomasz Łączek Czynniki utrudniające osiągnięcie sukcesu życiowego w opiniach uchodźców wojennych z Ukrainy Factors hindering achieving success in life in the opinions of war refugees from Ukraine . . . . . . . . . . . . . . . 151 Edyta Lichomska-Milewska Państwo opiekuńcze czy państwo bez opieki? Analiza argumentów libertariańskich Welfare state or unattended state? Analysis of libertarian arguments . . . . . . . . . 171 ROZDZIAŁ II PRACA SOCJALNA NA RZECZ PROBLEMÓW MŁODZIEŻY Social work for youth problems . . . . . . . . . . . . . . . . 189 Bożena Matyjas Pedagogika społeczna i praca socjalna – perspektywa teoretyczna i praktyczna Social pedagogy and social work – theoretical and practical perspective . . . . . . 191 Zbigniew Formella Młodzież ulicy realnej i wirtualnej: nowe wyzwania wobec tożsamości personalnej i społecznej Real and virtual street youth: new challenges to personal and social identity . . 203 Alina Rynio Rola działalności wolontarystycznej w wychowaniu do odpowiedzialności The role of voluntary activities in educating for responsibility . . . . . . . . . . . . 221 Patrycja Hanyga Pustka czasu (nie)wolnego – wielowymiarowy problem dzisiejszej pedagogiki i pracy socjalnej The emptiness of (un)free time – a multidimensional problem for today’s social pedagogy and social work . . . . . . . . 237 Marta Wilk Edukacja włączająca w szkole podstawowej ogólnodostępnej. Aspekty wspólnoty i współpracy nauczycieli z rodzicami Inclusive education in public primary schools. Aspects of community and cooperation between teachers and parents . . . . . . . . . . . . . 249 Aleksandra Wicher, Bartłomiej Kotowski Dobrostan psychiczny młodzieży a kultura popularna The mental well-being of young people and popular culture . . . . . . . . . . . . . . . 263 Aneta Skuza Proces usamodzielniania wychowanków z instytucji resocjalizacyjnych The process of becoming independent of charges from social rehabilitation institutions . . . . . . . . . . . . . . 279 ROZDZIAŁ III NOWE PERSPEKTYWY W PRACY SOCJALNEJ New perspectives in social work . . . . . . . . . . . . . . 293 Tadeusz Kowalewski Podmiotowość w pracy socjalnej – interdyscyplinarna refleksja Subjectivity in social work – interdisciplinary reflection . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 295 Karolina Wiśniewska Funkcjonowanie dziecka przewlekle chorego w środowisku szpitalnym i możliwości jego wsparcia Functioning of the chronically ill child in the hospital environment and opportunities for support . . . . . . .. . . . . . . 309 Karolina Klimczyk-Miśtal Wyzwania w zakresie podejmowania działań pomocowych na rzecz osób zmagających się z kryzysami zdrowia psychicznego Challenges in supporting people facing mental health crises . . . . . . . .. . . . 325 Daria Jamrożek Wykluczenie społeczne osób z niepełnosprawnościami – przeciwdziałanie marginalizacji Social exclusion of people with disabilities – counteracting marginalizationi . . . . . .. . . . . . . . . . 337 Kamil Redziak, Edyta Laurman-Jarząbek, Eliza Mazur, Monika Szpringer Poziom odczuwanego stresu a sposoby radzenia sobie z nim u młodych dorosłych Level of perceived stress and ways of coping in young adults . . . . . . . . . . . . . . . . . 355 Ilona Żeber-Dzikowska Problemy i potrzeby seniorów w aspekcie zdrowia w ujęciu bioetycznym Bioethical approach to the needs and problems of senior citizens in health aspect . . . . . . . . . 375 Izabela Jaros Sztuczna inteligencja – zastosowanie, wyzwania, aspekty prawne i etyczne Artificial intelligence – applications, challenges, legal and ethical aspects . . . . . 389 Anna Strumińska-Doktór, Kajetan Zarzycki Seniorzy użytkownikami internetu Seniors are Internet users . . . . . . . . . . . . . . . 399 Eryk Pająk Środowisko internetowe jako źródło nowych szans i nowych wyzwań The online environment as a source of new opportunities and new challenges . . . . . . . . 415 Sławomir Koziej Wykorzystanie sztucznej inteligencji do wspierania edukacji osób z niepełnosprawnościami Utilizing artificial intelligence to support the education of people with disabilities . . . . . . . . . 429 ZAKOŃCZENIE . . . 441 NOTY O AUTORACH . . . . . . . . 445