Mikrobiom w kosmetologii, trychologii i dermatologii – przewodnik po fascynującym świecie mikroorganizmów skóry Wyobraź sobie, że Twoja skóra jest jak precyzyjnie ułożona kostka Rubika – każdy element to mikroorganizm, który odgrywa kluczową rolę w zachowaniu jej zdrowia. Doktor n. med. Claudia Musiał w swojej najnowszej książce zabiera czytelników w podróż po niezwykłym uniwersum mikrobioty, łącząc solidną wiedzę naukową z praktycznym doświadczeniem. Publikacja przedstawia m.in. wpływ mikrobioty na kondycję skóry – w szczególności twarzy i głowy – oraz włosów, jej znaczenie w etiopatogenezie dermatoz, a także rolę diety, suplementacji, probiotyków i prebiotyków w zachowaniu równowagi skóry. Zawiera również omówienie mikrobiomu jelitowego i jego ścisłej korelacji ze zdrowiem skóry. Książka to kompendium wiedzy dla dermatologów, kosmetologów, trychologów, a także wszystkich pasjonatów nowoczesnej pielęgnacji opartej na najnowszych badaniach. Dzięki klarownym wyjaśnieniom i praktycznym wskazówkom może stać się nieocenionym narzędziem w pracy ze skórą – od gabinetu specjalisty po codzienną pielęgnację w domu.

Skróty XV 1. Wprowadzenie do mikrobiomu 1 1.1. Mikrobiomika 1 1.2. Mikrobiota 2 1.3. Mikrobiom 3 1.4. Mykobiom 4 1.5. Dysbioza 4 1.6. Eubioza 5 1.7. Probioza 5 2. Mikrobiota ustroju człowieka 7 2.1. Wpływ czynników ekspozomalnych na mikrobiom człowieka 7 2.1.1. Wiek a mikrobiota człowieka 8 2.1.2. Czynniki zewnętrzne i wewnętrzne 10 2.1.3. Zmienność geograficzna a mikrobiota 11 2.2. Mikrobiota w zarysie 11 3. Rola biotyków w mikrobiomie człowieka – zarys podstawowej terminologii 17 3.1. Probiotyki 17 3.2. Prebiotyki 18 3.3. Synbiotyki 18 3.4. Postbiotyki 19 3.5. Psychobiotyki 19 3.6. Gerobiotyki 20 4. Mikrobiota skóry 21 4.1. Układ immunologiczny skóry 23 4.1.1. Sygnalizacja układu immunologicznego z mikrobiotą skóry 28 4.1.2. Dermatozy o etiologii zaburzeń systemu immunologicznego skóry 31 4.2. Bariera skórna 32 4.2.1. Stratum microbiotum 42 4.2.2. Skład mikrobioty skóry 43 4.3. Kwasowy płaszcz ochronny i pH skóry 46 4.4. Rola stresu oksydacyjnego 48 4.5. Biochemia mikrobiomu skóry 51 4.5.1. Aminokwasy 51 4.5.2. Lipidy łojowe i naskórkowe 53 4.5.3. Peptydy przeciwdrobnoustrojowe 54 4.5.4. Lipidy przeciwdrobnoustrojowe 56 4.6. Komensalny i patogenny skład mikrobioty skóry 58 4.6.1. Bakterie zasiedlające skórę 58 4.7. Bakterie patogenne 65 4.8. Mykobiom skóry i dermatofity 67 4.9. Virome, czyli zespół wirusów 69 4.10. Roztocza Demodex 69 4.11. Archeony 70 4.12. Badanie bakteriologiczne i mykologiczne mikrobioty skóry 71 5. Ekspozom w zdrowiu mikrobioty skóry 77 5.1. Czynniki ekspozomalne 78 5.1.1. Czynniki zewnątrzpochodne i wewnątrzpochodne 78 5.1.2. Ekspozycja genomu i mikrobiomu 91 6. Dysbioza mikrobioty skóry 95 6.1. Pojęcie dysbiozy skóry 95 6.2. Korelacja z układem odpornościowym 99 6.3. Dysbioza mikrobioty w etiopatogenezie dermatoz skórnych 100 6.3.1. Trądzik pospolity 100 6.3.2. Atopowe zapalenie skóry 103 6.3.3. Łojotokowe zapalenie skóry 111 6.3.4. Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry 112 6.3.5. Łuszczyca 113 6.3.6. Trądzik różowaty 116 6.3.7. Pierwotny niedobór odporności 121 6.3.8. Złożony niedobór odporności z powodu deficytu DOCK8 121 6.3.9. Przewlekłe infekcje ran i biofilm 122 6.3.10. Rezystancja skóry w oporności na antybiotyki 128 6.4. Mikrobiota starzejącej się skóry 128 6.5. Poporodowa mikrobiota skóry 130 6.6. Mikrobiota w okresie menopauzy 131 6.7. Skóra wrażliwa 132 7. Mykobiom skóry w kosmetologii i trychologii 135 7.1. Trądzik grzybiczy 135 7.2. Grzybica owłosionej skóry głowy 136 8. Mikrobiom owłosionej skóry głowy 139 8.1. Homeostaza mikrobiomu owłosionej skóry głowy 139 8.2. Dysbioza mikrobiomu owłosionej skóry głowy 140 8.3. Malassezia w trychologii 141 8.4. Łuszczyca owłosionej skóry głowy 142 8.5. Atopowe zapalenie owłosionej skóry głowy 144 8.6. Łojotokowe zapalenie owłosionej skóry głowy i łupież 145 8.7. Zapalenie mieszków włosowych 146 8.7.1. Mikrobiota mieszka włosowego 146 8.8. Korelacja łysienia z dysbiozą mikrobiomu skóry głowy 148 8.8.1. Łysienie androgenowe 148 8.8.2. Łysienie plackowate 150 8.8.3. Łysienie bliznowaciejące 153 9. Mikrobiomika w pielęgnacji skóry i skóry głowy 155 9.1. Probiotyki i postbiotyki w zastosowaniu miejscowym 155 9.1.1. Produkty fermentacji i postbiotyki 164 9.1.2. Lizaty w produktach kosmetycznych 170 9.2. Prebiotyki w zastosowaniu miejscowym 171 9.2.1. Inulina 173 9.3. Peptydy przeciwdrobnoustrojowe 173 9.4. Regulacje kosmetykow wspierających mikrobiom skóry 174 9.4.1. Preparaty kosmetyczne microbiome-friendly 175 9.5. Wpływ kwasu glikolowego na mikrobiom skóry 176 9.6. Wpływ kwasu mlekowego na mikrobiom skóry 177 9.7. Kwas glicyretynowy w pielęgnacji skóry 178 9.8. Witaminy i antyoksydanty wspierające mikrobiom w pielęgnacji skóry 180 9.8.1. Niacynamid w pielęgnacji skóry 181 9.9. Ceramidy w utrzymaniu równowagi bariery skórnej 183 9.10. Emolienty a bariera skórna 185 9.11. Adaptogeny w pielęgnacji skóry 187 9.12. Aktywność przeciwdrobnoustrojowa miodu manuka w pielęgnacji skóry 188 9.13. Wpływ terapii światłem LED na mikrobiotę skóry 189 9.14. Mikrobiota skóry a terapie laserowe 190 10. Korelacja między mikrobiomem jelitowym a mikrobiomem skóry 191 10.1. Oś jelita–skóra 191 10.2. Związek mikrobiomu jelitowego z trądzikiem pospolitym 195 10.3. Wpływ mikrobiomu jelitowego na trądzik różowaty 196 10.4. Mikrobiom jelitowy nową strategią terapeutyczną łuszczycy 199 10.5. Korelacja mikrobiomu jelitowego z atopowym zapaleniem skóry 201 10.6. Mikrobiom jelitowy – czynnik zapalny w łysieniu androgenowym 202 10.7. Łysienie plackowate a dysbioza mikrobiomu jelitowego 204 10.8. Zaburzenia ze strony mikrobiomu jelitowego w etiopatogenezie łysienia telogenowego 206 10.9. Wpływ antyoksydantow i stresu oksydacyjnego na mikrobiom jelitowy 208 10.10. Rola diety w homeostazie mikrobiomu skóry 210 10.10.1. Produkty fermentacji w diecie 210 10.10.2. Postbiotyki i prebiotyki w diecie 211 10.11. Znaczenie osi podwzgórze–przysadka–nadnercza w zdrowiu skóry 216 10.12. Korelacja mikrobiomu jamy ustnej z mikrobiomem skóry 216 Zakończenie 219 Piśmiennictwo 221 Skorowidz 243