Preskrypcja pielęgniarska w Polsce rozwija się dynamicznie, jednak tempo zmian legislacyjnych, organizacyjnych i systemowych sprawia, że aktualna, rzetelna wiedza coraz rzadziej znajduje się w jednym, spójnym miejscu. Przepisy ulegają nowelizacjom, pojawiają się nowe interpretacje prawne, zmieniają się zasady realizacji recept, a praktyka kliniczna często wyprzedza dostępne opracowania podręcznikowe. W efekcie zarówno studenci, jak i praktykujące pielęgniarki oraz
położne zmuszeni są do samodzielnego porządkowania informacji pochodzących z wielu, nie zawsze jednoznacznych źródeł.
Monografia, którą oddaję do rąk Czytelników, powstała z potrzeby uporządkowania tego obszaru – nie poprzez tworzenie uproszczonych schematów, lecz poprzez krytyczne zestawienie obowiązujących aktów prawnych, interpretacji doktrynalnych, orzecznictwa sądowego oraz aktualnych rekomendacji międzynarodowych.
W dobie zmieniających się regulacji nie sposób opierać się wyłącznie na jednym dokumencie czy jednym komentarzu. Rzetelna praktyka preskrypcyjna
wymaga sięgania do ustaw i rozporządzeń, analizy wyroków sądów, korzystania z wiarygodnych opracowań naukowych oraz uwzględniania standardów wypracowanych w innych systemach ochrony zdrowia.
Jako praktyk, nauczyciel akademicki i autor licznych prezentacji oraz materiałów edukacyjnych wielokrotnie spotykałem się z pytaniami, wątpliwościami i obawami dotyczącymi ordynacji i kontynuacji leczenia przez pielęgniarki. Część z nich wynikała z braku dostępu do aktualnej wiedzy, część – z nadmiaru sprzecznych
informacji, a część – z naturalnej odpowiedzialności, jaka wiąże się z podejmowaniem decyzji klinicznych. Niniejsza publikacja nie ma na celu zastępowania
myślenia klinicznego ani oferowania gotowych odpowiedzi na każdą sytuację. Jej celem jest raczej wyposażenie Czytelnika w narzędzia pozwalające na samodzielną,
świadomą i bezpieczną ocenę sytuacji preskrypcyjnych.
Szczególny nacisk położono na praktyczne aspekty ordynacji i kontynuacji leczenia, rolę dokumentacji medycznej, znaczenie uważności klinicznej oraz odpowiedzialności zawodowej. Preskrypcja pielęgniarska nie została tu potraktowana jako czynność administracyjna, lecz jako proces kliniczny, wymagający wiedzy, doświadczenia i gotowości do podejmowania decyzji – także tych polegających na odmowie kontynuacji leczenia, gdy przemawia za tym bezpieczeństwo pacjenta.
Mamy nadzieję, że monografia ta stanie się dla Czytelników nie tylko źródłem wiedzy, lecz także zachętą do dalszego kształcenia, krytycznego myślenia i rozwijania praktyki preskrypcyjnej w oparciu o aktualne dowody naukowe oraz obowiązujące standardy. Preskrypcja pielęgniarska jest obszarem, który wymaga zdrowego podejścia: odwagi w podejmowaniu decyzji, pokory wobec ograniczeń oraz stałej gotowości do uczenia się. Tylko w takim ujęciu może ona realnie przyczyniać się do poprawy jakości opieki i bezpieczeństwa pacjentów.
Przewodniczący Zespołu Redaktorów Naukowych
Maciej Kaczkowski
