Parkinson na talerzu

Choroba Parkinsona w aktualnym ujęciu diagnostyczno-terapeutycznym – Joanna Siuda 1 Piśmiennictwo 8 1. Psychopatologiczne determinanty odżywiania w chorobie Parkinsona – Mateusz Grajek 11 Wprowadzenie 11 Choroba Parkinsona – skala problemu 12 Zachowania żywieniowe w chorobie Parkinsona 13 Zaburzenia psychiczne w chorobie Parkinsona i ich wpływ na odżywianie 14 Zaburzenia apetytu i jadłowstręt w chorobie Parkinsona 16 Zaburzenia kontroli impulsów w chorobie Parkinsona i ich wpływ na odżywianie 18 Kompleksowe zarządzanie problemami żywieniowymi w chorobie Parkinsona 20 Podsumowanie 22 Piśmiennictwo 23 2. Zaburzenia połykania w chorobie Parkinsona – Tatiana Lewicka 27 Wprowadzenie 27 Fizjologia połykania – fundament dla zrozumienia zaburzeń 28 Postępowanie diagnostyczne – trudna sztuka zrozumienia objawów 29 Rozpoznawanie objawów dysfagii – jakie metody oceny pacjenta są do dyspozycji specjalistów? 39 Diagnostyka instrumentalna – złoty standard oceny bezpieczeństwa połykania 49 Skutki kliniczne zaburzeń połykania 51 Możliwości terapii i postępowanie żywieniowe 52 Podsumowanie 57 Piśmiennictwo 58 3. Niedożywienie w chorobie Parkinsona – Tatiana Lewicka 63 Znaczenie problemu niedożywienia w chorobie Parkinsona 63 Definicja i klasyfikacja niedożywienia 64 Przyczyny niedożywienia w chorobie Parkinsona 65 Typy niedożywienia według Europejskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego i Metabolizmu (ESPEN) 67 Kryteria Globalnej Inicjatywy na Rzecz Niedożywienia (GLIM) w ocenie zaburzeń odżywiania 69 Sarkopenia jako objaw niedożywienia w chorobie Parkinsona 76 Podejmowane działania u pacjentów z niedożywieniem 79 Wsparcie neurologopedyczne 79 Wsparcie dietetyczne i żywieniowe 80 Wsparcie psychologiczne 80 Ryzyko niedożywienia w trakcie hospitalizacji (hospital malnutrition) i zespół (syndrom) poszpitalny 81 Decyzja o założeniu dostępu do przewodu pokarmowego – zgłębnik nosowo-żołądkowy i przezskórna endoskopowa gastrostomia (gastrostomia odżywcza – PEG) 81 Bariery psychiczne przed decyzją o założeniu dostępu żywieniowego 82 Podsumowanie 85 Piśmiennictwo 86 4. Dietoterapia w chorobie Parkinsona – Aleksandra Pol, Tatiana Lewicka 89 Wprowadzenie 89 Jak definiujemy dietoterapię i jak ważna jest jej rola w opiece nad pacjentem? 90 Ogólne założenia dietoterapii w chorobie Parkinsona 91 Problemy żywieniowe w chorobie Parkinsona 92 Utrzymanie prawidłowej masy ciała i siły mięśniowej 93 Pomiary i ocena składu ciała 94 Problemy wpływające na odżywianie się w chorobie Parkinsona 104 Zaburzenia apetytu 104 Łagodzenie objawów żołądkowo-jelitowych 106 Zaparcia 107 Gastropareza 109 Oszacowanie zapotrzebowania energetycznego, składniki odżywcze ważne w chorobie Parkinsona 111 Istotne składniki żywieniowe w diecie osoby z chorobą Parkinsona 115 Białko – równowaga między zapotrzebowaniem a interakcją z lewodopą 115 Węglowodany 117 Kwasy tłuszczowe 118 Witaminy z grupy B – wsparcie metabolizmu i układu nerwowego 120 Witamina D – kości, mięśnie, odporność i funkcje neurologiczne 120 Antyoksydanty – ochrona przed stresem oksydacyjnym 121 Magnez – regulacja napięcia mięśniowego i funkcji nerwowych 122 Żelazo – równowaga kluczowa dla pracy mózgu 123 Wapń – dla kości i równowagi 123 Błonnik – regulacja pracy jelit 124 Woda i elektrolity – fundament funkcjonowania 125 Urozmaicanie i fortyfikacja posiłków 126 Fortyfikacja posiłków – klucz do utrzymania masy ciała 127 Zmiana konsystencji posiłków bez utraty wartości odżywczej 128 Podsumowanie 132 Piśmiennictwo 132 5. Problemy lekowe w chorobie Parkinsona – identyfikacja, monitorowanie i profilaktyka – Dorota Jadwiga Klejn 137 Wprowadzenie 137 Farmakoterapia choroby Parkinsona 139 Mechanizmy patofizjologiczne i cele leczenia 139 Grupy leków stosowane w terapii 140 Dostępne postacie leków i aspekty praktyczne ich podaży 144 Techniki podawania leków – trudności i rozwiązania 148 Trudności w połykaniu a farmakoterapia 149 Podawanie leków przez zgłębnik lub przezskórną endoskopową gastrostomię 149 Leki zarejestrowane w odpowiedniej postaci 150 Leki możliwe do wykorzystania poza rejestracją i wskazaniami (off-label) 151 Polipragmazja – rozpoznanie i postępowanie 154 Definicja polipragmazji i epidemiologia 154 Rozpoznawanie i sposoby ograniczania polipragmazji w chorobie Parkinsona 155 Depreskrypcja – bezpieczne zmniejszenie liczby leków 156 Pozostałe sposoby ograniczania polipragmazji 157 Monitorowanie interakcji i bezpieczeństwa 158 Edukacja pacjenta i opiekunów 165 Ograniczenie polipragmazji – współpraca interdyscyplinarna 165 Interakcje leków z żywnością, znaczenie rozkładu posiłków 166 Lewodopa a składniki żywności – stosowanie względem posiłku 166 Agonisty receptorów dopaminowych a składniki żywności – stosowanie względem posiłku 167 Inhibitory monoaminooksydazy B a składniki żywności – stosowanie względem posiłku 168 Inhibitory katecholo-O-metylotransferazy a składniki żywności – stosowanie względem posiłku 169 Amantadyna a składniki żywności – stosowanie względem posiłku 169 Leki cholinolityczne a składniki żywności – stosowanie względem posiłku 169 Alkohol i jego interakcje z lekami stosowanymi w chorobie Parkinsona 170 Interakcje leków z suplementami diety i ziołami 172 Sole żelaza 172 Witamina B6 (pirydoksyna) 173 Świerzbiec właściwy, Mucuna pruriens 173 Miłorząb dwuklapowy, Ginkgo biloba 174 Dziurawiec zwyczajny, Hypericum perforatum 175 Żeń-szeń, Panax ginseng 176 Kozłek lekarski, Valeriana officinalis 176 Zasady monitorowania i profilaktyki 177 Piśmiennictwo 178 6. Fizjoterapia wspierająca przewód pokarmowy i trawienie – Justyna Szefler-Derela, Dagmara Wasiuk-Zowada 179 Wprowadzenie 179 Automasaż brzucha 184 Oddech 186 Wypróżnianie w pozycji kucznej 188 Przyjęcie prawidłowej pozycji 188 Zestaw ćwiczeń fizjoterapeutycznych 190 Piśmiennictwo 220 Skorowidz 221