Czy rana to jedynie miejscowe uszkodzenie skóry? Choć często tak się ją postrzega, w rzeczywistości jej wpływ na organizm może być znacznie szerszy. Nawet niewielka rana może uruchomić szereg reakcji ogólnoustrojowych, które wpływają na funkcjonowanie całego organizmu – szczególnie u pacjentów obciążonych chorobami przewlekłymi lub dodatkowymi czynnikami ryzyka. Ta książka odkrywa prawdziwą naturę ran i procesu ich gojenia, pokazując, jak daleko wykracza on poza powierzchnię skóry. Autorka w przystępny, a jednocześnie merytoryczny sposób wyjaśnia, jak rana uruchamia kaskadę reakcji w organizmie – od stanu zapalnego, przez nasilony katabolizm białek, aż po znacząco zwiększone zapotrzebowanie na energię i kluczowe mikroskładniki. Im większa rana, tym większe wyzwanie dla całego organizmu. Szczególną uwagę poświęcono niezwykle istotnemu, a często pomijanemu aspektowi niedożywienia. Publikacja jasno pokazuje, że problem ran i zaburzeń stanu odżywienia często idą w parze, tworząc niebezpieczne błędne koło. Rana sprzyja pogłębianiu niedożywienia, a to znacząco utrudnia jej gojenie. To wzajemne oddziaływanie stanowi jedno z największych wyzwań terapeutycznych. Książka wnikliwie omawia również różnice między ranami ostrymi a przewlekłymi, podkreślając, dlaczego te drugie są tak trudne w leczeniu. Co wyróżnia tę publikację? pokazuje ranę jako problem ogólnoustrojowy, wyjaśnia mechanizmy powstawania błędnego koła niedożywienia i zaburzonego gojenia, podkreśla znaczenie podejścia interdyscyplinarnego w leczeniu pacjenta, łączy wiedzę kliniczną z praktycznymi wnioskami, uwzględnia wpływ ran na jakość życia i codzienne funkcjonowanie pacjentów.
Książkę jest skierowana do dietetyków, lekarzy, pielęgniarek oraz wszystkich osób zaangażowanych w opiekę nad pacjentami z ranami ostrymi i przewlekłymi. Będzie cennym źródłem wiedzy zarówno dla doświadczonych praktyków, jak i tych, którzy chcą pogłębić swoje kompetencje i spojrzeć na proces leczenia w sposób bardziej kompleksowy. Ogromnym atutem książki jest jej praktyczny charakter – zawarte w niej wskazówki można bezpośrednio zastosować w codziennej pracy z pacjentem, zarówno w warunkach szpitalnych, jak i ambulatoryjnych. Dzięki temu publikacja staje się realnym wsparciem w podejmowaniu decyzji terapeutycznych.
1 Wprowadzenie 1
1.1 Epidemiologia 3
1.2 Fazy gojenia rany 4
Faza hemostazy 6
Faza zapalna 8
Faza proliferacyjna 10
Faza przebudowy (naprawcza) 11
1.3 Rana ostra vs. rana przewlekła 12
1.4 Reakcja na uraz i stres metaboliczny 15
1.5 Rola odporności wrodzonej w procesach gojenia 18
2 Czynniki wpływające na proces gojenia 21
2.1 Niedotlenienie 22
2.2 Infekcje 24
2.3 Biofilm w ranach przewlekłych 25
2.4 Wiek 27
2.5 Hormony płciowe 27
2.6 Cukrzyca 29
2.7 Leki 31
2.8 Alkohol 34
2.9 Palenie papierosów 35
2.10 Stres oksydacyjny 37
3 Stan odżywienia a gojenie ran 41
3.1 Otyłość 41
3.2 Sarkopenia / otyłość sarkopeniczna 43
3.3 Niedobory żywieniowe 44
3.4 Niedożywienie i jego podział 47
Podział niedożywienia 48
Niedożywienie a masa ciała 50
3.5 Refeeding syndrome 50
4 Badania i ocena stanu odżywienia 53
4.1 Skale do oceny stanu odżywienia 53
4.2 Parametry antropometryczne, analiza składu ciała 58
4.3 Parametry laboratoryjne 63
5 Rola diety w procesie gojenia ran 69
5.1 Dieta doustna 72
5.2 Diety o zmienionej konsystencji 75
5.3 Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego 79
5.4 Żywienie dojelitowe 82
5.5 Żywienie pozajelitowe 85
5.6 Żywienie troficzne 86
5.7 Leczenie żywieniowe 87
5.8 Immunożywienie 88
5.9 Żywienie okołooperacyjne 91
5.10 Prehabilitacja 93
6 Podstawowe założenia diety 95
6.1 Białko 95
6.2 Tłuszcz 102
Wielonienasycone kwasy tłuszczowe 104
Oleje roślinne a proces gojenia ran 107
Sprzężony kwas linolowy 110
Wpływ tłuszczów trans oraz nasyconych kwasów tłuszczowych na proces gojenia ran 111
6.3 Węglowodany 113
Zapotrzebowanie na węglowodany 113
Kontrola glikemii u pacjentów z ranami 115
Błonnik pokarmowy 116
6.4 Nawodnienie 117
6.5 Witaminy i składniki mineralne 120
7 Suplementy diety w gojeniu ran 123
7.1 Kwasy omega-3 124
7.2 Witamina D 128
7.3 Arginina 131
7.4 Glutamina 139
7.5 Aminokwasy rozgałęzione 142
7.6 Inne aminokwasy 144
Histydyna 144
Tryptofan 144
Treonina 145
7.7 Beta-hydroksymaślan 145
7.8 Kreatyna 146
7.9 Kolagen 148
7.10 Nukleotydy 153
7.11 Witamina C 156
7.12 Witamina E 159
7.13 Witamina A 161
7.14 Witamina K 163
7.15 Żelazo 164
7.16 Witaminy z grupy B 170
7.17 Cynk 174
7.18 Miedź 179
Peptyd miedziowy 182
7.19 Magnez 184
7.20 Selen 186
7.21 Inne czynniki 188
Mangan 188
Chrom 189
Bor 189
Brom 190
Kobalt 190
Wanad 191
8 Zioła w gojeniu ran 193
9 Żywienie w wybranych typach ran przewlekłych 197
9.1 Owrzodzenia kończyn dolnych 197
9.2 Zespół stopy cukrzycowej 199
9.3 Odleżyny 199
10 Rany specjalne i stany wysokiego stresu metabolicznego 205
10.1 Oparzenia 205
10.2 Radiodermatitis 212
10.3 Mucositis 214
11 Rola mikrobioty jelitowej w gojeniu ran 221
11.1 Rola błonnika w modulacji osi jelito–skóra–rana 222
Beta-glukany 224
11.2 Probiotyki 226
11.3 Maślan sodu 231
12 Inne czynniki 233
12.1 Aktywność fizyczna 233
12.2 Sen, rytm dobowy i rola melatoniny w procesie gojenia ran 234
Piśmiennictwo 237
Skorowidz 249
-14%