Pierwsza na polskim rynku monografia poświęcona kompleksowemu postępowaniu z pacjentami cierpiącymi na osteosarkopenię – zespół współistniejącej osteoporozy i sarkopenii, będący jednym z najważniejszych wyzwań współczesnej medycyny starzejącego się społeczeństwa. W publikacji łączącej najnowszą wiedzę naukową z praktyką kliniczną, przedstawiono aktualne standardy diagnostyki, leczenia i rehabilitacji. Czytelnik znajdzie w niej omówienie patofizjologii i czynników ryzyka osteosarkopenii, nowoczesnych metod diagnostycznych oraz kompleksowych strategii terapeutycznych, które obejmują aktywność fizyczną, farmakoterapię, żywienie, medycynę fizykalną, zaopatrzenie ortopedyczne, edukację i wsparcie psychologiczne. Monografia została przygotowana przez zespół ekspertów reprezentujących medycynę, fizjoterapię, geriatrię i nauki o zdrowiu. Interdyscyplinarne podejście, liczne praktyczne zalecenia oraz przykłady postępowania czynią z niej wartościowe narzędzie w codziennej pracy z pacjentami. Książka jest adresowana do lekarzy, fizjoterapeutów, specjalistów rehabilitacji medycznej, dietetyków, pielęgniarek oraz wszystkich członków zespołów terapeutycznych zajmujących się opieką nad osobami starszymi. Stanowi również cenne źródło wiedzy dla uczestników kształcenia podyplomowego oraz studentów kierunków medycznych i nauk o zdrowiu.

1. Wprowadzenie – Anna Skrzek, Joanna Kostka 1 1.1. Definicja osteosarkopenii 1 1.2. Epidemiologia 2 1.3. Czynniki ryzyka 4 1.3.1. Przyczyny pierwotne 4 1.3.2. Przyczyny wtórne 5 1.4. Patofizjologia 9 1.5. Podsumowanie 11 2. Diagnostyka osteosarkopenii 13 2.1. Diagnostyka osteoporozy – współczesne dowody i wytyczne – Tomasz Kostka 13 2.1.1. Definicja osteoporozy i kryteria diagnostyczne 14 2.1.2. Zalecenia dotyczące badań przesiewowych 14 2.1.3. Pomiar gęstości mineralnej kości 15 2.1.4. Narzędzia do oceny ryzyka złamań 15 2.1.5. Ocena złamań kręgów 17 2.1.6. Badania laboratoryjne 17 2.1.7. Populacje specjalne 18 2.1.8. Nowe podejścia diagnostyczne 18 2.1.9. Algorytm diagnostyczny 19 2.1.10. Wnioski 20 2.2. Diagnostyka sarkopenii – Joanna Kostka, Anna Skrzek 22 2.2.1. Definicja sarkopenii 22 2.2.2. Rozpoznawanie i ocena sarkopenii 23 3. Konsekwencje osteosarkopenii – Anna Skrzek, Michał Piotr Skrzek 33 3.1. Związki układu mięśniowo-szkieletowego 33 3.2. Konsekwencje zdrowotne i funkcjonalne osteosarkopenii 35 3.2.1. Złamania kości 36 3.2.2. Zaburzenia metaboliczne 38 3.2.3. Inne komplikacje 40 4. Leczenie farmakologiczne – Małgorzata Izabela Sobieszczańska 43 4.1. Diagnostyka osteosarkopenii jako element całościowej oceny geriatrycznej 43 4.2. Leczenie osób z osteosarkopenią 44 4.2.1. Zalecenia żywieniowe 45 4.2.2. Farmakoterapia u pacjentów z osteoporozą 47 4.3. Podsumowanie 50 5. Profilaktyka i kompleksowa rehabilitacja w osteosarkopenii 53 5.1. Aktywność fizyczna i ćwiczenia w profilaktyce i terapii pacjentów z osteosarkopenią 53 5.1.1. Ćwiczenia oporowe i obciążeniowe – Joanna Kostka, Tomasz Kostka 54 5.1.2. Ćwiczenia aerobowe – Joanna Kostka, Tomasz Kostka 63 5.1.3. Ćwiczenia równoważne i trening postawy – Marek Żak 67 5.1.4. Trening wibracyjny – Anna Skrzek 74 5.1.5. Taniec – Aleksandra Szermach, Anna Skrzek 84 5.1.6. Przykłady ćwiczeń dla pacjentów z osteosarkopenią – Katarzyna Jerka, Paweł Balicki 93 5.2. Medycyna fizykalna w profilaktyce i terapii pacjentów z osteosarkopenią – Joanna Kostka, Tomasz Kostka 111 5.2.1. Pole elektromagnetyczne 112 5.2.2. Promieniowanie ultrafioletowe 113 5.2.3. Elektrostymulacja 114 5.3. Zaopatrzenie ortopedyczne – Agnieszka Dębiec-Bąk 118 5.3.1. Nowoczesne ortezy i stabilizatory kręgosłupa 119 5.3.2. Zaopatrzenie ortopedyczne kończyn dolnych 120 5.3.3. Pomoce ortopedyczne 125 5.3.4. Podsumowanie 126 5.4. Dieta pacjentów z osteosarkopenią – Agnieszka Guligowska, Karolina Dzięcioł 128 5.4.1. Rola diety w osteosarkopenii 128 5.4.2. Ocena stanu odżywienia i sposobu odżywiania w osteosarkopenii 129 5.4.3. Zalecenia dietetyczne w osteosarkopenii 133 5.4.4. Podsumowanie 138 5.5. Osteosarkopenia w chorobach przewlekłych – Łukasz Rogowski, Wioletta Dziubek-Rogowska 140 5.5.1. Osteosarkopenia w zaburzeniach metabolicznych 140 5.5.2. Osteosarkopenia w chorobach układu krążenia 142 5.5.3. Osteosarkopenia w przewlekłych chorobach układu oddechowego 142 5.5.4. Osteosarkopenia w przewlekłej chorobie nerek 143 5.5.5. Osteosarkopenia w chorobach autoimmunologicznych 144 5.5.6. Osteosarkopenia w chorobie nowotworowej 144 5.5.7. Rehabilitacja 145 6. Edukacja i wsparcie psychologiczne pacjentów z osteosarkopenią – Marta Podhorecka 149 6.1. Edukacja pacjenta 150 6.1.1. Zasady edukacji geriatrycznej 150 6.1.2. Treści edukacyjne 150 6.1.3. Metody edukacyjne 152 6.2. Wsparcie psychologiczne 152 6.2.1. Ocena potrzeb psychologicznych 152 6.2.2. Depresja, lęk i izolacja społeczna 153 6.2.3. Interwencje psychologiczne 155 6.3. Adherencja i teoria zmiany zachowań 156 6.3.1. Czynniki wpływające na adherencję 156 6.3.2. Strategie zwiększania adherencji 156 6.3.3. Teorie zmiany zachowań 158 6.4. Podejście zespołowe i rola rodziny 159 6.4.1. Zespół interdyscyplinarny 159 6.4.2. Edukacja i wsparcie opiekunów 160 6.4.3. Wspólne podejmowanie decyzji 160 6.5. Podsumowanie 161 Skorowidz 163

Koszyk

Kompleksowa rehabilitacja pacjentów z osteosarkopenią