Chirurgia endoskopowa pola żółciowo-trzustkowego. Zabiegowa endoskopia pankreatobiliarna to pierwsza w Polsce kompleksowa monografia poświęcona nowoczesnym technikom endoskopowego leczenia chorób dróg żółciowych i trzustki. Książka łączy aktualną wiedzę medyczną z wieloletnim doświadczeniem klinicznym autora, prezentując krok po kroku zasady kwalifikacji chorych, techniki zabiegowe ECPW i EUS oraz postępowanie w najczęstszych i najbardziej wymagających sytuacjach klinicznych. Liczne algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, praktyczne wskazówki oraz bogaty materiał ilustracyjny – ponad 800 zdjęć, rycin i schematów – ułatwiają przełożenie teorii na codzienną praktykę. Książka jest adresowana do lekarzy specjalizujących się w gastroenterologii i chirurgii, lekarzy szkolących się w endoskopii zabiegowej oraz wszystkich specjalistów zainteresowanych nowoczesnymi metodami leczenia chorób pola żółciowo-trzustkowego. To nie tylko podręcznik, lecz także praktyczny przewodnik po współczesnej chirurgii endoskopowej.

WYKAZ SKRÓTÓW XIX CZĘŚĆ I. WPROWADZENIE DO CHIRURGII POLA ŻÓŁCIOWO-TRZUSTKOWEGO 1 1. WSTĘP 3 2. KAMIENIE MILOWE W ROZWOJU ENDOSKOPII PANKREATOBILIARNEJ 7 2.1. ECPW – od diagnostyki do leczenia 8 2.2. EUS – od diagnostyki do leczenia – pokonując granice 8 3. SALA OPERACYJNA CHIRURGII ENDOSKOPOWEJ POLA ŻÓŁCIOWO-TRZUSTKOWEGO 11 4. PODSTAWY ANATOMICZNE 17 4.1. Pole żółciowo-trzustkowe 17 Dwunastnica 18 Brodawka dwunastnicza większa 19 Brodawka dwunastnicza mniejsza 19 4.2. Drogi żółciowe 20 4.3. Trzustka 21 CZĘŚĆ II. ENDOSKOPOWA CHOLANGIOPANKREATOGRAFIA WSTECZNA 25 5. PROGRAM NAUCZANIA I KRZYWA NAUKI 27 5.1. Program nauki ECPW 27 Część teoretyczna szkolenia w ECPW 27 Część praktyczna szkolenia w ECPW 28 5.2. Krzywa nauki w ECPW 28 5.3. Podsumowanie 29 6. WSKAZANIA I PRZECIWWSKAZANIA 31 6.1. Wskazania do ECPW 33 6.2. Wskazania do endoterapii żółciowej 33 6.3. Wskazania do endoterapii trzustkowej 36 6.4. Diagnostyczna ECPW 37 6.5. Przeciwwskazania do ECPW 37 Przeciwwskazania bezwzględne 38 Przeciwwskazania względne 38 7. PRZYGOTOWANIE DO ZABIEGU 41 8. INSTRUMENTARIUM I AKCESORIA SPRZĘTOWE 47 8.1. Endoskopy 47 8.2. Narzędzia endoskopowe 48 Prowadniki 48 Cewniki 49 Pozostałe instrumentarium 50 8.3. Podsumowanie 54 9. TECHNIKA ZABIEGU 57 9.1. Wprowadzenie duodenoskopu 57 9.2. Cewnikowanie brodawki dwunastniczej większej (dróg żółciowych i trzustkowych) 65 Selektywne cewnikowanie brodawki dwunastniczej większej 66 Selektywne cewnikowanie dróg żółciowych 73 Selektywne cewnikowanie dróg trzustkowych 75 Podsumowanie 79 9.3. Endoskopowa sfinkterotomia 79 9.4. Endoskopowa sfinkteroplastyka balonowa 83 9.5. Protezowanie dróg żółciowych i trzustkowych 87 9.6. Trudne cewnikowanie brodawki dwunastniczej większej 89 Techniki nacięcia wstępnego z wykorzystaniem noża igłowego (pre-cut) 90 Papillotomia nożem igłowym w technice nacięcia wstępnego (pre-cut) 90 Fistulotomia nadbrodawkowa nożem igłowym w technice nacięcia wstępnego 91 Septotomia trzustkowa 92 Technika dwóch prowadnic (double guidewire technique) 92 Technika protezowania przewodu trzustkowego 94 Inne zaawansowane techniki cewnikowania dróg żółciowych 95 9.7. Cewnikowanie brodawki dwunastniczej mniejszej (dróg trzustkowych) 95 10. SAMODZIELNOŚĆ ENDOSKOPISTY DROGĄ DO SUKCESU LECZENIA 103 11. POWIKŁANIA ENDOSKOPOWEJ CHOLANGIOPANKREATOGRAFII WSTECZNEJ 107 11.1. Ostre zapalenie trzustki po ECPW 108 11.2. Krwawienie do światła przewodu pokarmowego 110 11.3. Powikłania infekcyjne 113 11.4. Perforacja przewodu pokarmowego 114 11.5. Podsumowanie 116 12. CHOLANGIOPANKREATOSKOPIA 119 12.1. Cholangioskopia 119 Zwężenia dróg żółciowych 120 Selektywne protezowanie zwężeń dróg żółciowych 121 Trudna kamica dróg żółciowych 121 Inne rzadsze wskazania 122 Ograniczenia 123 12.2. Pankreatoskopia 123 Wskazania diagnostyczne 123 Wskazania terapeutyczne 123 12.3. Podsumowanie 124 CZĘŚĆ III. ENDOSKOPOWA CHOLANGIOPANKREATOGRAFIA WSTECZNA W CHOROBACH DRÓG ŻÓŁCIOWYCH 127 13. KAMICA DRÓG ŻÓŁCIOWYCH 129 13.1. Kamica żółciowa 129 13.2. Rola ECPW w leczeniu kamicy dróg żółciowych 130 13.3. Usuwanie kamieni z dróg żółciowych z wykorzystaniem standardowych narzędzi endoskopowych 134 Balony do ekstrakcji kamieni żółciowych 134 Koszyki do usuwania kamieni żółciowych 137 13.4. Trudna kamica dróg żółciowych 138 Litotrypsja mechaniczna 139 Endoskopowa sfinkteroplastyka balonowa 140 Bezpośrednia endoskopowa litotrypsja pod kontrolą cholangioskopii 141 Endoskopowe protezowanie dróg żółciowych 143 13.5. Nawrotowa kamica dróg żółciowych 144 13.6. Postępowanie chirurgiczne w kamicy żółciowej 146 14. ZESPÓŁ MIRIZZIEGO 149 14.1. Zespół Mirizziego – postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne 149 15. OSTRE ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH 155 16. PRZEWLEKŁE ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH 163 16.1. Pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych 163 17. OSTRE ZAPALENIE TRZUSTKI O ETIOLOGII ŻÓŁCIOWEJ 169 18. ZWĘŻENIA DRÓG ŻÓŁCIOWYCH 173 18.1. Zwężenia dróg żółciowych – postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne 173 18.2. Łagodne zwężenia dróg żółciowych 176 18.3. Złośliwe zwężenia dróg żółciowych 181 18.4. Postępowanie endoskopowe 182 18.5. Resekcyjne zmiany nowotworowe 185 Zwężenia dróg zewnątrzwątrobowych 186 Złośliwe zwężenia dróg żółciowych wnęki wątroby oraz dróg wewnątrzwątrobowych 186 18.6. Nieresekcyjne zmiany nowotworowe 189 Zwężenia dróg zewnątrzwątrobowych 190 Złośliwe zwężenia dróg żółciowych wnęki wątroby oraz dróg wewnątrzwątrobowych 192 19. POWIKŁANIA POOPERACYJNE 203 19.1. Uszkodzenia dróg żółciowych 203 19.2. Zwężenia dróg żółciowych 207 20. URAZY DRÓG ŻÓŁCIOWYCH 211 21. HEMOBILIA 215 21.1. Obraz kliniczny 216 21.2. Diagnostyka 216 21.3. Leczenie 217 CZĘŚĆ IV. ENDOSKOPOWA CHOLANGIOPANKREATOGRAFIA WSTECZNA W CHOROBACH TRZUSTKI 221 22. WSTĘP 223 23. OSTRE ZAPALENIE TRZUSTKI 225 23.1. Pozapalne przerwanie ciągłości przewodu trzustkowego głównego 225 23.2. Uszkodzenie przewodu trzustkowego głównego 225 23.3. Diagnostyka uszkodzeń przewodu trzustkowego głównego 227 23.4. Endoterapia uszkodzeń przewodu trzustkowego głównego 228 23.5. Przerwanie ciągłości przewodu trzustkowego w przebiegu ostrego zapalenia trzustki 230 23.6. Rozfragmentowanie trzustki 232 23.7. Podsumowanie 232 24. PRZEWLEKŁE ZAPALENIE TRZUSTKI 235 24.1. Zwężenia przewodu trzustkowego głównego 235 24.2. Kamica przewodu trzustkowego głównego 238 24.3. Przetoki trzustkowe 241 24.4. Torbiele rzekome trzustki 241 24.5. Podsumowanie 242 25. POOPERACYJNE PRZETOKI TRZUSTKOWE 245 26. URAZY TRZUSTKI 249 27. WARIANTY ANATOMICZNE TRZUSTKI 253 CZĘŚĆ V. ENDOSKOPOWA CHOLANGIOPANKREATOGRAFIA WSTECZNA W CHOROBACH BRODAWKI DWUNASTNICZEJ 259 28. ENDOSKOPOWA PAPILLEKTOMIA (AMPULEKTOMIA) 261 28.1. Kwalifikacja do endoskopowej papillektomii 263 28.2. Procedura endoskopowej papillektomii 264 28.3. Powikłania endoskopowej papillektomii 267 28.4. Nadzór endoskopowy po endoskopowej papillektomii 269 28.5.Endoskopowa papillektomia brodawki dwunastniczej mniejszej 269 29. RAK BRODAWKI DWUNASTNICZEJ WIĘKSZEJ 273 CZĘŚĆ VI. TERAPEUTYCZNA ENDOSKOPOWA ULTRASONOGRAFIA 279 30. ZABIEGOWA ENDOSKOPOWA ULTRASONOGRAFIA – INFORMACJE PODSTAWOWE I TECHNIKALIA 281 30.1. Szkolenie w zakresie technik EUS 281 30.2. Echoendoskop liniowy 282 30.3. Dostęp przezścienny pod kontrolą EUS 282 30.4. Zabieg endoskopowy pod kontrolą EUS 283 Technika zabiegu endoskopowego pod kontrolą EUS 284 30.5. Narzędzia endoskopowe 288 Igła 288 Prowadnik 288 Cystostom 289 Endoprotezy przezścienne 289 30.6. Zabiegi terapeutycznej EUS 290 31. ZABIEGI INIEKCYJNE 293 31.1. Neuroliza splotu trzewnego pod kontrolą EUS 293 31.2. Obliteracja żylaków dna żołądka pod kontrolą EUS 296 32. ZABIEGI ABLACYJNE 301 33. ENDOSKOPOWY DRENAŻ POZAPALNYCH TRZUSTKOWYCH I OKOŁOTRZUSTKOWYCH ZBIORNIKÓW PŁYNOWYCH 307 33.1. Wprowadzenie 307 33.2. Wskazania do leczenia interwencyjnego pozapalnych trzustkowych i okołotrzustkowych zbiorników płynowych 308 33.3. Okres interwencji 310 33.4. Wczesne pozapalne trzustkowe i okołotrzustkowe zbiorniki płynowe 310 33.5. Leczenie interwencyjne pozapalnych trzustkowych i okołotrzustkowych zbiorników płynowych 312 33.6. Przygotowanie do zabiegu 313 33.7. Leczenie endoskopowe pozapalnych trzustkowych i okołotrzustkowych zbiorników płynowych 314 Endoskopowy drenaż przezścienny 314 Technika zabiegu endoskopowego drenażu przezściennego 316 Rodzaj endoprotezy przezściennej 319 Rodzaj endoskopowego drenażu przezściennego 320 Modyfikacje drenażu przezściennego 323 Bezpośrednia endoskopowa nekrozektomia 329 Endoskopowy drenaż przezbrodawkowy 330 33.8. Dodatkowe metody dostępu do zbiornika 331 33.9. Zakończenie leczenia endoskopowego 333 33.10. Powikłania leczenia endoskopowego 335 33.11. Postępowanie po zakończeniu leczenia endoskopowego 336 33.12. Nawrotowe pozapalne trzustkowe i okołotrzustkowe zbiorniki płynowe 336 34. ENDOSKOPOWY DOSTĘP PRZEZŚCIENNY DO DRÓG ŻÓŁCIOWYCH 343 34.1. Technika zabiegu uzyskania dostępu przezściennego do dróg żółciowych 349 Technika rendez-vous dostępu przezściennego do dróg żółciowych 354 Interwencje wewnątrzprzewodowe w obrębie dróg żółciowych z dostępu przezściennego drogą zstępującą 356 Pozaanatomiczne zespolenia przezścienne dróg żółciowych 356 Pozaanatomiczne zespolenia dróg wewnątrzwątrobowych 357 Pozaanatomiczne zespolenia dróg zewnątrzwątrobowych 362 34.2. Powikłania dostępu przezściennego do dróg żółciowych 365 34.3. Podsumowanie 367 35. ENDOSKOPOWY DOSTĘP PRZEZŚCIENNY DO PRZEWODU TRZUSTKOWEGO 371 35.1. Technika zabiegu uzyskania dostępu przezściennego do dróg trzustkowych 372 35.2. Skuteczność endoterapii 377 35.3. Powikłania leczenia endoskopowego 377 35.4. Okres obserwacji 378 35.5. Endoskopowy drenaż przezścienny przetok trzustkowych 378 35.6. Podsumowanie 378 36. ENDOSKOPOWA GASTROENTEROSTOMIA 381 36.1. Endoskopowa gastroenterostomia pod kontrolą EUS 381 36.2. Wskazania i przeciwwskazania 382 36.3. Przygotowanie do zabiegu 382 36.4. Technika zabiegu 383 36.5. Powikłania leczenia 388 36.7. Wnioski 389 CZĘŚĆ VII. ENDOSKOPOWA CHOLANGIOPANKREATOGRAFIA WSTECZNA W ZMIENIONEJ ANATOMII GÓRNEGO ODCINKA PRZEWODU POKARMOWEGO 391 37. ENDOSKOPOWA CHOLANGIOPANKREATOGRAFIA WSTECZNA W ZMIENIONEJ ANATOMII 393 CZĘŚĆ VIII. PERSPEKTYWY ROZWOJU ENDOSKOPII PANKREATOBILIARNEJ 403 38. ENDOSKOPIA PANKREATOBILIARNA – PERSPEKTYWY ROZWOJU 405 SKOROWIDZ 409