Ból u dziecka. Diagnostyka i leczenie w praktyce pediatry i lekarza POZ to publikacja, która przedstawia długoletnie doświadczenia klinicysty i psychologa. Książka ma wymiar bardzo praktyczny i składa się z trzech części: I część zwięźle opisuje mechanizmy powstawania bólu, jego rodzaje oraz informacje, jak rozmawiać z dzieckiem o bólu i jak wspierać cierpiącego małego pacjenta, jak rozmawiać o śmierci. II część krótko opisuje metody oceny bólu, z kolei w III części poznajemy przyczyny, diagnostykę i metody leczenia bólu. Publikacja przeznaczona jest dla pediatrów i lekarzy rodzinnych, została napisana w zwięzły sposób, bez zbędnej szczegółowości. Jej dodatkowym atutem są liczne tabele dawkowania poszczególnych leków w zależności od grupy wiekowej, w oparciu o najnowsze wytyczne. W książce znalazły się również zagadnienia etyczno-prawne dotyczące bólu i możliwości, jakie ma lekarz (także w okresie terminalnym u dziecka). Opisano także obowiązki i prawa lekarza, którego najważniejszym powołaniem moralnym jest ograniczanie cierpienia pacjenta, w tym zwłaszcza najbardziej bezbronnych wcześniaków i noworodków oraz małych dzieci, opisane w kodeksach etycznych i prawnych oraz ściśle związane z etosem zawodu i świadomością społeczną praw chorych.

Wykaz skrótów IX Słowo wstępne XV CZĘŚĆ I. MECHANIZMY POWSTAWANIA BÓLU 1 1. BÓL JAKO ZJAWISKO PATOFIZJOLOGICZNE – Marek W. Karwacki 3 1.1. Definicja bólu i jej konsekwencje dla rządów państw oraz społeczności medycznej 3 1.2. Znaczenie bólu dla egzystencji człowieka 5 1.3. Ból kliniczny 7 1.4. Nocycepcja 10 1.5. Ból neurogenny 16 1.6. Zachowania bólowe 18 1.7. Konsekwencje bólu dla organizmu dziecka i jego rozwoju 24 1.8. Pamięć bólu 29 2. WPŁYW GENOMU NA ZJAWISKO BÓLU U LUDZI, A W SZCZEGÓLNOŚCI U DZIECI – Marek W. Karwacki 35 2.1. Genetycznie uwarunkowane zespoły zaburzeń odczuwania bólu 41 2.2. Farmakogenetyka i farmakogenomika leczenia bólu 50 3. RODZAJE BÓLU I METODY ICH ROZPOZNAWANIA – Marek W. Karwacki 67 3.1. Ból ze względu na czas trwania 70 3.2. Rodzaje bólu ze względu na mechanizm powstawania i lokalizację 82 4. BÓL WSZECHOGARNIAJĄCY I DOLEGLIWOŚCI KOŃCA ŻYCIA – Marek W. Karwacki, Beata Antoszewska 135 4.1. Ból wszechogarniający – Marek W. Karwacki 136 4.2. Prawne podstawy działań w opiece paliatywnej i leczeniu bólu u dzieci – Marek W. Karwacki 142 4.3. Choroba i śmierć oczami dziecka – Beata Antoszewska 154 4.3.1. Sposób informowania dzieci przez lekarzy 161 4.3.2. Reakcje i rozumienie choroby przez dziecko 163 4.3.3. Lęk u dzieci w trakcie choroby 168 4.3.4. Sposoby radzenia sobie dziecka z chorobą 170 4.3.5. Rozumienie pojęcia śmierci przez dzieci 172 4.3.6. Nadzieja w chorobie nowotworowej dziecka 178 4.4. Opieka duchowa końca życia i w chorobie przewlekłej – Marek W. Karwacki 184 4.5. Epidemiologiczne, społeczne i etyczne przesłanki leczenia u schyłku życia – Marek W. Karwacki 195 4.5.1. Epidemiologia zgonów dzieci jako podstawa planowania działań w opiece paliatywnej 195 4.5.2. Etyczne przesłanki warunkujące działania lekarskie końca życia 198 4.5.3. Dopuszczalny zakres działań lekarskich w pediatrycznej opiece końca życia 206 4.6. Rodzaje pediatrycznej opieki paliatywnej (definicje) – Marek W. Karwacki 220 4.7. Organizacja i modele pediatrycznej domowej opieki paliatywnej w Polsce – Marek W. Karwacki 224 CZĘŚĆ II. METODY OCENY BÓLU U DZIECI 233 5. METODY OCENY BÓLU U DZIECI JAKO PODSTAWA DOBREGO ROZPOZNANIA I LECZENIA DOLEGLIWOŚCI – Marek W. Karwacki 235 CZĘŚĆ III. METODY LECZENIA BÓLU U DZIECI MAREK W. KARWACKI, BEATA ANTOSZEWSKA 249 6. FARMAKOTERAPIA BÓLU U DZIECI – Marek W. Karwacki 251 6.1. Nieopioidowe leki przeciwbólowe 254 6.1.1. Niesteroidowe leki przeciwzapalne 254 6.1.2. Pozostałe nieopioidowe leki przeciwbólowe (NLP) nie zaliczane do NLPZ 273 6.2. Opioidowe leki przeciwbólowe 282 6.2.1. Opioidofobia, mity społeczne dotyczące leczenia opioidami i „światowa epidemia opioidów” 290 6.2.2. Uzależnienie od opioidów: objawy i wykrywanie 295 6.2.3. Charakterystyka ogólna opioidowych leków przeciwbólowych 300 6.2.4. Omówienie poszczególnych analgetyków opioidowych 340 6.3. Adjuwantowe leczenie bólu przewlekłego (koanalgetyki) 359 6.3.1. Leki o szerokim działaniu wspierającym leczenie bólu 360 6.4. Drogi podawania leków analgetycznych i związana z tym specyfika stosowania leków u dzieci 383 6.5. Niekorzystne interakcje leków stosowanych w farmakoterapii bólu 402 6.6. Interwencyjne metody leczenia bólu 405 6.7. Ogólne zasady i odmienności leczenia bólu ostrego u dzieci 415 6.8. Dwustopniowa drabina analgetyczna WHO w leczeniu bólu przewlekłego u dzieci: uwarunkowania i zastosowanie kliniczne 424 7. NIEFARMAKOLOGICZNE METODY LECZENIA BÓLU I UNIKANIA PRZYKRYCH DOZNAŃ – Beata Antoszewska 439 8. FIZJOTERAPIA W LECZENIU BÓLU U DZIECI – Marek W. Karwacki 443 PIŚMIENNICTWO – WYBRANE PUBLIKACJE POSZERZAJĄCE TEMAT 458 SKOROWIDZ 463