Dietetyka w chirurgii bariatrycznej

Choroba otyłościowa – informacje podstawowe 1 1. Epidemiologia choroby otyłościowej i jej powikłań – Dorota Szostak-Węgierek 3 2. Środowiskowe czynniki ryzyka rozwoju nadwagi i otyłości – Marta Jastrzębska-Mierzyńska, Lucyna Ostrowska 11 Mechanizm działania 11 Dysbioza jelitowa (zaburzenia składu mikrobioty jelitowej) 16 Substancje chemiczne zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego 16 Niewystarczająca ilość snu 20 Stres 21 Rodzaj wykonywanej pracy zawodowej 23 Niski poziom aktywności fizycznej 25 3. Mikrobiota jelitowa – rola w patogenezie choroby otyłościowej i jej powikłań – Patrycja Krynicka, Igor Łoniewski, Wojciech Marlicz 29 Bariera jelitowa 30 Metaboliczna endotoksemia 30 Mikrobiota a insulinooporność 31 Mikrobiota a otyłość i zespół metaboliczny 31 Mikrobiota i metabolom 32 Modulacja mikrobioty jelitowej poprzez interwencje nieinwazyjne 34 Dieta 34 Dieta a modulacja osi mózgowo-jelitowej 35 Prebiotyki, probiotyki i synbiotyki 36 Postbiotyki 38 Modulacja mikrobioty jelitowej za pomocą transplantacji mikrobioty jelitowej 40 4. Psychologiczne przyczyny choroby otyłościowej – Agata Szulc, Marta Dębowska 43 Uzależnienie od jedzenia 43 Jedzenie emocjonalne 47 Zaburzenia odżywiania 51 Inne psychologiczne predyspozycje otyłości 53 5. Powikłania otyłości z uwzględnieniem roli tkanki tłuszczowej w ich występowaniu – Alina Kuryłowicz 59 Rodzaje i funkcje tkanki tłuszczowej u człowieka 59 Dysfunkcja tkanki tłuszczowej w przebiegu otyłości 64 Wpływ lokalizacji tkanki tłuszczowej na ryzyko rozwoju powikłań związanych z otyłością 67 Konsekwencje związanej z otyłością dysfunkcji tkanki tłuszczowej 67 Niechirurgiczne leczenie choroby otyłościowej 75 6. Leczenie dietetyczne choroby otyłościowej – Ewa Lange 77 Zaplanowanie postępowania dietetycznego 79 Założenia dietoterapii 83 Diety o bardzo niskiej energetyczności 86 Wartość odżywcza diet niskoenergetycznych 88 7. Leczenie farmakologiczne choroby otyłościowej – Matylda Kręgielska-Narożna, Monika Szulińska, Paweł Bogdański 101 Wskazania do farmakoterapii 102 Leki zarejestrowane do leczenia choroby otyłościowej w Unii Europejskiej 102 Zastosowanie leczenia farmakologicznego przed operacją bariatryczną i po niej 107 Żywieniowe aspekty leczenia farmakologicznego – doświadczenia własne 107 8. Endoskopowe leczenie choroby otyłościowej – Michał Janik 113 Interwencje dotyczące żołądka 114 Interwencje dotyczące dwunastnicy oraz jelita cienkiego 119 Powikłania leczenia endoskopowego 121 9. Postępowanie dietetyczne po założeniu balonu żołądkowego – Ludmiła Podgórska 123 Opieka dietetyczna 123 Przygotowanie do założenia balonu 124 Chirurgiczne leczenie choroby otyłościowej i jej powikłań 131 10. Wskazania do operacji bariatrycznych i techniki operacyjne – Krzysztof Paśnik, Iwona Boniecka 133 Wymagania dla oddziałów chirurgii bariatrycznej 134 Wskazania i przeciwwskazania w kwalifikowaniu chorych do operacji bariatrycznych 136 Ocena przedoperacyjna chorego 139 Rodzaje operacji bariatrycznych 139 Postępowanie pooperacyjne 146 Ocena skuteczności leczenia bariatrycznego 147 Protokół ERABS w przygotowaniu chorych do operacji z powodu otyłości 148 Metaboliczne efekty zabiegów bariatrycznych 149 11. Operacje bariatryczne jako metoda leczenia powikłań choroby otyłościowej – Mariusz Wyleżoł 153 12. Operacje bariatryczne u dzieci i nastolatków do 18. r.ż. – Dominika Krakowczyk 165 Wskazania do operacji bariatrycznej u dzieci i nastolatków do 18. r.ż. 170 Przeciwwskazania do operacji bariatrycznej u dzieci i nastolatków do 18. r.ż. 173 13. Powikłania operacji bariatrycznych – Michał Janik 179 Powikłania wczesne 181 Powikłania późne 184 14. Operacje postbariatryczne – chirurgiczna korekcja nadmiaru powłok u pacjentów po operacjach bariatrycznych – Piotr E. Janik 187 Kwalifikacja do operacji 188 Techniki operacyjne 188 Powikłania 196 15. Przygotowanie chorego na otyłość do operacji bariatrycznej. Rola zespołów terapeutycznych – Wojciech Lisik, Justyna Domienik-Karłowicz 199 Ocena ogólnego stanu zdrowia 200 Ocena stanu odżywienia 202 Obniżenie masy ciała 203 Ocena psychologiczna 203 Obrazowanie przedoperacyjne 204 Inne kwestie przedoperacyjne 205 Ocena zaawansowania chorób towarzyszących otyłości 205 Ocena anestezjologiczna 207 Okres przygotowawczy oraz liczba wizyt w tym czasie 208 Postępowanie dietetyczne w okresie okołooperacyjnym 211 16. Ocena stanu odżywienia pacjenta z chorobą otyłościową – Jakub Krawczyk, Iwona Boniecka, Dorota Szostak-Węgierek 213 Wywiad żywieniowy – podstawowa metoda oceny stanu odżywienia 214 Badania i wskaźniki antropometryczne 216 Metody badania składu ciała 224 Niedobory składników pokarmowych 227 Zespół ponownego odżywienia 229 17. Postępowanie dietetyczne przed operacją bariatryczną – Iwona Boniecka 233 18. ERABS, czyli nowoczesny protokół opieki okołooperacyjnej u chorych operowanych z powodu otyłości olbrzymiej – Piotr Małczak, Piotr Major 255 Interwencje przedoperacyjne 257 Interwencje okołooperacyjne 260 Interwencje pooperacyjne 263 19. Postępowanie dietetyczne w okresie okołooperacyjnym – Iwona Boniecka 269 Dieta po operacji bariatrycznej 269 Zapotrzebowanie na energię i makroskładniki pokarmowe 281 Postępowanie dietetyczne w okresie pooperacyjnym 289 20. Postępowanie dietetyczne w okresie pooperacyjnym – Iwona Boniecka 291 Etap kształtowania sposobu żywienia 293 Etap stabilizacji masy ciała 294 21. Niedobory pokarmowe i suplementacja po operacjach bariatrycznych – Marta Stankiewicz, Iwona Boniecka 313 Rola witamin, składników mineralnych i białka w organizmie człowieka 316 Suplementacja witamin, składników mineralnych i białka po operacjach bariatrycznych 347 22. Problemy żywieniowe po operacjach bariatrycznych – Agnieszka Białkowska 351 Nudności, wymioty, zgaga 352 Refluks żołądkowo-przełykowy 352 Uczucie zatkania ujścia żołądka 353 Zaparcia 353 Wzdęcia, bóle brzucha i biegunka 354 Nietolerancje pokarmowe 354 Brak apetytu, zmiany w odczuwaniu smaku i zapachu 356 Wypadanie włosów 356 Bóle mięśniowe i kostno-stawowe 356 Zła tolerancja wody i odwodnienie 357 Niedobory pokarmowe 357 23. Postępowanie dietetyczne u dzieci i młodzieży przed zabiegiem rękawowej resekcji żołądka i po nim – Irena Mańkiewicz-Żurawska, Dominika Krakowczyk 361 Postępowanie dietetyczne 6–12 miesięcy przed operacją bariatryczną 362 Postępowanie dietetyczne po operacji bariatrycznej – etap 1. 370 Postępowanie dietetyczne po operacji bariatrycznej – etap 2. 371 Postępowanie dietetyczne po operacji bariatrycznej – etap 3. 373 Postępowanie dietetyczne po operacji bariatrycznej – etap 4. 374 Postępowanie dietetyczne po operacji bariatrycznej – etap 5. 376 Suplementacja 377 24. Zaburzenia gospodarki węglowodanowej u pacjentów po operacji bariatrycznej – Marta Potrykus, Sylwia Czaja-Stolc 381 Postępowanie dietetyczne 388 Leczenie farmakologiczne 391 Kompleksowa opieka nad pacjentami leczonymi chirurgicznie z powodu otyłości 395 25. Postępowanie dietetyczne u pacjentów po operacjach bariatrycznych kwalifikowanych do chirurgicznej korekcji nadmiaru powłok – Iwona Boniecka 397 26. Żywienie dojelitowe i pozajelitowe w leczeniu powikłań po operacjach bariatrycznych – Filip Biernacki, Jakub Krawczyk, Zuzanna Zaczek, Jacek Sobocki 411 Powikłania chirurgii bariatrycznej wymagające leczenia żywieniowego 414 Leczenie żywieniowe w przypadku powikłań chirurgii bariatrycznej – uwagi praktyczne 419 27. Żywienie kobiety planującej ciążę oraz ciężarnej po operacji bariatrycznej – Aneta Czerwonogrodzka-Senczyna, Iwona Boniecka 421 Energia i makroskładniki pokarmowe 424 Zasady ogólne dla pacjentek po operacjach bariatrycznych będących w ciąży 438 28. Postępowanie dietetyczne w leczeniu zaburzeń glikemicznych i lipidowych po operacjach bariatrycznych – Anna Jeznach-Steinhagen 449 Zaburzenia gospodarki węglowodanowej, cukrzyca 451 Zaburzenia lipidowe u pacjentów z cukrzycą po zabiegach bariatrycznych 459 29. Postępowanie dietetyczne u pacjentów bariatrycznych przed transplantacją nerki i po niej – Małgorzata Kaczkan 471 Pacjenci z PChN i otyłością przed operacją bariatryczną w okresie leczenia zachowawczego lub dializowani 475 Pacjent z PChN po operacji bariatrycznej oczekujący na przeszczepienie nerki 484 Pacjenci po operacji bariatrycznej i transplantacji nerki 485 30. Postępowanie dietetyczne u pacjentów onkologicznych po operacjach bariatrycznych – Maria Brzegowy 491 Choroba otyłościowa a przebieg leczenia przeciwnowotworowego 492 Chirurgiczne leczenie otyłości w wywiadzie a odżywianie w trakcie leczenia onkologicznego 498 Podsumowanie zaleceń dietetycznych dla pacjenta onkologicznego po operacji bariatrycznej 502 31. Zmiany mikrobioty jelitowej i probiotykoterapia po operacjach bariatrycznych – Patrycja Krynicka, Igor Łoniewski, Wojciech Marlicz 507 Zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego 511 Niedobór mikro- i makroelementów 512 Kontrola glikemii 513 Psychobiotyki 517 Profilaktyka zakażeń w okresie okołooperacyjnym 518 32. Aktywność fizyczna przed operacją bariatryczną i po niej – Tomasz Chomiuk, Artur Mamcarz 523 Aktywność fizyczna i jej podział 524 Zasady zlecania aktywności fizycznej 527 Okołooperacyjna terapia oparta na aktywności fizycznej 530 Ocena zdrowotna i funkcjonalna przed rozpoczęciem aktywności fizycznej 531 Program aktywności fizycznej przed operacją bariatryczną 533 Program aktywności fizycznej po operacji bariatrycznej 535 33. Wsparcie psychologiczne przed operacją bariatryczną i po niej – Monika Bąk-Sosnowska, Adriana Modrzejewska 543 Czynniki psychologiczne w rozwoju i utrzymywaniu się otyłości 544 Psychospołeczne konsekwencje nadmiernej masy ciała 544 Oczekiwania i obawy pacjentów dotyczące operacji bariatrycznej 546 Oddziaływania psychologiczne wobec pacjentów przed operacją bariatryczną 548 Oddziaływania psychologiczne w opiece nad pacjentami po operacji bariatrycznej 553 34. Psychologiczne trudności pacjentów po chirurgicznym leczeniu otyłości. Praktyczne wskazówki terapeutyczne – Marzena Sekuła 559 Ponowny wzrost masy ciała 560 Nadużywanie alkoholu 563 Ryzyko samobójstwa 564 Wskazówki terapeutyczne 565 35. Przyczyny nieskuteczności operacji bariatrycznych – Michał Janik, Iwona Boniecka 571 Niezadowalająca utrata masy ciała po operacji bariatrycznej 573 Nawrót otyłości 574 36. Wybrane przypadki kliniczne 585 PRZYPADEK 1. Pacjent z zespołem metabolicznym – Alina Kuryłowicz 585 PRZYPADEK 2. Pacjentka z chorobą otyłościową leczona zachowawczo (postępowanie dietetyczne) – Ewa Lange 588 PRZYPADEK 3. Pacjent, u którego nie wdrożono leczenia chirurgicznego choroby otyłościowej – Mariusz Wyleżoł 596 PRZYPADEK 4. Pacjentka po chirurgicznym leczeniu otyłości z zespołem poposiłkowym – Marta Potrykus, Sylwia Czaja-Stolc 598 PRZYPADEK 5. Leczenie żywieniowe u pacjentki z powikłaniami po operacjach bariatrycznych (zespołem krótkiego jelita) – Filip Biernacki, Jakub Krawczyk, Zuzanna Zaczek, Jacek Sobocki 600 PRZYPADEK 6. Pacjentka z chorobą nowotworową leczona w przeszłości chirurgicznie z powodu otyłości – Maria Brzegowy 602 PRZYPADEK 7. Zaburzenie z napadami objadania się u chorych z otyłością olbrzymią, kwalifikowanych do operacji bariatrycznych – Marzena Sekuła 604 37. Psychodietetyczny model pracy z pacjentem chorym na otyłość przed operacją bariatryczną i po niej – Aleksandra Budny 609 Narzędzia psychodietetyczne 610 Narzędzia dietetyczne 626 Skorowidz 659