Chirurgia. Tom 4

CZĘŚĆ VII. CHIRURGIA – UKŁADY NARZĄDOWE (2) 1 TORAKOCHIRURGIA 3 70. DIAGNOSTYKA INWAZYJNA CHORÓB PŁUC, TECHNIKI CHIRURGICZNE, RAK PŁUCA, PRZERZUTY NOWO TWOROWE DO PŁUC, ODMA OPŁUCNEJ, ROZEDMA PŁUC 3 70.1. Diagnostyka inwazyjna chorób płuc – Jarosław Pieróg 3 70.2. Techniki chirurgiczne w obrębie klatki piersiowej – Mirosław Kozłowski 4 70.3. Rak płuca – leczenie operacyjne – Cezary Piwkowski 7 70.4. Przerzuty nowotworowe do płuc – Paweł Rybojad 12 70.5. Odma opłucnej, rozedma płuc – Damian Czyżewski 14 71. CHIRURGIA ŚRÓDPIERSIA – Marcin Zieliński 19 71.1. Wstęp, podziały śródpiersia 19 71.2. Choroby śródpiersia 19 71.3. Guzy śródpiersia 20 71.4. Diagnostyka guzów śródpiersia 20 71.5. Leczenie guzów śródpiersia 20 71.6. Techniki operacyjne w leczeniu guzów śródpiersia 20 72. CHIRURGIA TCHAWICY – Tadeusz M. Orłowski 23 72.1. Wstęp 23 72.2. Zwężenia w przebiegu schorzeń nienowotworowych 23 72.3. Przetoki tchawiczo-przełykowe 25 72.4. Nowotwory tchawicy 25 72.5. Leczenie paliatywne zwężeń tchawicy 26 73. CHIRURGIA ŚCIANY KLATKI PIERSIOWEJ – Janusz Kowalewski 29 73.1. Anatomia i fizjologia ściany klatki piersiowej 29 73.2. Zniekształcenia ściany klatki piersiowej 29 73.3. Nowotwory ściany klatki piersiowej 31 73.4. Chirurgia przepony 33 74. ROPNE SCHORZENIA KLATKI PIERSIOWEJ – Marek Marciniak 35 74.1. Definicja, podziały ropniaków opłucnej 35 74.2. Diagnostyka ropniaka opłucnej 35 74.3. Leczenie 35 CHIRURGIA ENDOKRYNOLOGICZNA 39 75. HISTORIA CHIRURGII ENDOKRYNOLOGICZNEJ NA ŚWIECIE I W POLSCE – Marcin Barczyński, Marek Dedecjus 39 76. CHIRURGIA TARCZYCY 43 76.1. Anatomia, embriologia chirurgiczna tarczycy i nerwów krtaniowych – Marek Dedecjus 43 76.2. Diagnostyka chorób tarczycy – Marek Dedecjus 45 76.3. Wskazania do leczenia chirurgicznego chorób tarczycy – Marcin Barczyński, Marek Dedecjus 50 76.4. Rodzaje i przebieg operacji tarczycy – Marcin Barczyński, Marek Dedecjus 51 76.5. Chirurgiczne leczenie nowotworów łagodnych i guzków tarczycy – Marek Dedecjus 65 76.6. Chirurgiczne leczenie chorób autoimmunizacyjnych tarczycy – Marek Dedecjus 66 76.7. Chirurgiczne leczenie nowotworów złośliwych tarczycy – Agnieszka Czarniecka, Marek Dedecjus 67 77. CHIRURGIA PRZYTARCZYC 77 77.1. Embriologia, anatomia i patologia przytarczyc – Jacek Gawrychowski 77 77.2. Pierwotna nadczynność przytarczyc i rak przytarczyc – diagnostyka i wskazania do leczenia operacyjnego – Witold Chudziński, Jacek Gawrychowski 79 77.3. Diagnostyka lokalizacyjna w pierwotnej nadczynności przytarczyc – Aleksander Konturek 82 77.4. Wtórna i trzeciorzędowa nadczynność przytarczyc – Witold Chudziński 84 77.5. Paratyroidektomia – współczesna taktyka postępowania i techniki operacyjne – Aleksander Konturek 87 77.6. Powikłania w chirurgii przytarczyc – Jacek Gawrychowski 90 78. CHIRURGIA NADNERCZY 93 78.1. Anatomia i embriologia chirurgiczna nadnerczy – Piotr Myśliwiec 93 78.2. Fizjologia chirurgiczna nadnerczy – Piotr Myśliwiec 94 78.3. Diagnostyka obrazowa nadnerczy – Andrzej Cichocki 94 78.4. Przebieg operacji i techniki stosowane w chirurgii nadnerczy – Piotr Myśliwiec 95 78.5. Powikłania w chirurgii nadnerczy – Piotr Myśliwiec 99 78.6. Leczenie chirurgiczne zaburzeń czynnościowych nadnerczy – Piotr Myśliwiec 100 78.7. Leczenie chirurgiczne nowotworów nadnerczy – Andrzej Cichocki 104 CHIRURGIA GŁOWY I SZYI 109 79. WYBRANE ASPEKTY OTORYNOLARYNGOCHIRURGII W CHIRURGII OGÓLNEJ 109 79.1. Otochirurgia – Henryk Skarżyński 109 79.2. Rynochirurgia – Piotr Henryk Skarżyński 121 79.3. Wybrane aspekty laryngochirurgii – Beata Miaśkiewicz 123 80. NOWOTWORY GŁOWY I SZYI – WYTYCZNE DLA WSPÓŁPRACY INTERDYSCYPLINARNEJ – Wojciech Golusiński, Patryk Niewinski 131 80.1. Epidemiologia 131 80.2. Gardło środkowe 132 80.3. Krtań 133 80.4. Jama ustna 135 80.5. Węzły chłonne 137 80.6. Tarczyca 137 81. CHIRURGIA SZCZĘKOWO-TWARZOWA W PRAKTYCE CHIRURGA OGÓLNEGO – Bartosz Mańkowski, Maciej Okła, Krzysztof Osmola 141 81.1. Obrażenia części twarzowej czaszki 141 81.2. Zwichnięcie stawu skroniowo-żuchwowego 145 81.3. Stany wymagające pilnej interwencji w chirurgii szczękowo-twarzowej 146 GINEKOLOGIA I POŁOŻNICTWO 151 82. CHIRURGIA W POŁOŻNICTWIE, ZABIEGI POŁOŻNICZE – Wojciech Michał Kwaśniewski 151 82.1. Nacięcie krocza 151 82.2. Cięcie cesarskie 152 82.3. Okołoporodowe wycięcie macicy 154 82.4. Krwawienia w ciąży 155 82.5. Krwawienie z dróg rodnych 156 82.6. Ostry brzuch w ciąży pozapołożniczy 156 83. WYBRANE ASPEKTY CHORÓB NARZĄDU PŁCIOWEGO U KOBIET – Rafał Tarkowski 161 83.1. Zespół bólowy miednicy mniejszej 161 83.2. Endometrioza 161 83.3. Stany naglące w ginekologii 165 83.4. Guz miednicy mniejszej – diagnostyka różnicowa 168 83.5. Markery nowotworowe stosowane w diagnostyce i leczeniu nowotworów narządu płciowego kobiet 170 84. LECZENIE CHIRURGICZNE NOWOTWORÓW ŻEŃSKICH NARZĄDÓW PŁCIOWYCH – Patrycja Ziober-Malinowska 173 84.1. Rak jajnika – konieczność chirurgii wielodyscyplinarnej 173 84.2. Nowotwory złośliwe trzonu macicy 176 84.3. Rak szyjki macicy 177 84.4. Rak sromu 179 84.5. Rak pochwy 180 UKŁAD MOCZOWY – UROLOGIA 185 85. ANATOMIA CHIRURGICZNA, DIAGNOSTYKA KLINICZNA I OBRAZOWA CHORÓB UKŁADU MOCZOWO-PŁCIOWEGO – Weronika Zahorska, Aleksander Antoniewicz, Artur A. Antoniewicz 185 85.1. Uwarunkowania anatomiczne narządów układu moczowo-płciowego (anatomia chirurgiczna) 185 85.2. Diagnostyka kliniczna chorób układu moczowo-płciowego 186 86. STANY NAGŁE W UROLOGII – WYBRANE ZAGADNIENIA UROLOGICZNE W PRAKTYCE OGÓLNOCHIRURGICZNEJ – Aleksander Antoniewicz, Weronika Zahorska, Artur A. Antoniewicz 191 86.1. Zatrzymanie moczu 191 86.2. Krwiomocz 195 86.3. Kolka nerkowa (kamica moczowa) 196 86.4. Ostra moszna 197 86.5. Zakażenie dróg moczowych, urosepsis 199 87. WYBRANE ZAGADNIENIA CHIRURGII UROLOGICZNEJ – Artur A. Antoniewicz, Weronika Zahorska, Aleksander Antoniewicz, Michał Małek 203 87.1. Chirurgia czopu nowotworowego raka nerki wrastającego do układu żylnego 203 87.2. Rekonstrukcja dróg moczowych z użyciem jelita po cystektomii radykalnej 204 87.3. Sztuczny zwieracz moczowy, protezy i implanty 209 87.4. Operacje nerkooszczędzające w guzach nerek 210 GRUCZOŁ PIERSIOWY 215 88. OBJAWY I DIAGNOSTYKA CHORÓB PIERSI. ŁAGODNE CHOROBY PIERSI – Janusz Piekarski, Arkadiusz Jeziorski 215 88.1. Objawy podmiotowe i przedmiotowe chorób piersi 215 88.2. Diagnostyka chorób piersi 219 88.3. Łagodne choroby piersi 221 89. RAK I INNE NOWOTWORY ZŁOŚLIWE PIERSI – Janusz Piekarski, Arkadiusz Jeziorski 227 89.1. Rak piersi 227 89.2. Specjalne postacie kliniczne raka i inne nowotwory złośliwe piersi 242 CZĘŚĆ VIII. WYBRANE DZIEDZINY CHIRURGII CHIRURGIA DZIECIĘCA 251 90. CHIRURGIA DZIECIĘCA – WYBRANE ZAGADNIENIA – Paweł Nachulewicz, Beata Rybojad, Czesław Cielecki 251 90.1. Organizacja chirurgii dziecięcej 251 90.2. Dziecko, młody pacjent wymagający leczenia operacyjnego 251 90.3. Kontakt z rodzicami i małym pacjentem 251 90.4. Przygotowanie dziecka do zabiegu chirurgicznego 252 90.5. Postępowanie i opieka pooperacyjna u dziecka 253 90.6. Przepuklina pachwinowa 253 90.7. Bóle brzucha i ostry brzuch u dzieci 254 90.8. Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego u dzieci 256 90.9. Kamica żółciowa 257 90.10. Odma opłucnowa u dzieci 257 90.11. Schorzenia nowotworowe u dzieci wymagające interwencji chirurgicznej 261 90.12. Urazy u dzieci 265 90.13. Oparzenia 271 91. CHIRURGIA NOWORODKA I NIEMOWLĘCIA – Dariusz Patkowski, Mateusz Palczewski, Agata Dzielendziak 277 91.1. Rozpoznanie prenatalne, planowanie porodu, rozpoznanie wad wrodzonych, postępowanie przedoperacyjne . 277 91.2. Dostępy i techniki operacyjne 280 91.3. Zarośnięcie przełyku i przetoka tchawiczo-przełykowa 282 91.4. Przepuklina przeponowa 285 91.5. Wrodzona niedrożność dwunastnicy 287 91.6. Wrodzone zarośnięcie jelita 288 91.7. Zarośnięcie jelita grubego 290 91.8. Zarośnięcie odbytu i odbytnicy 290 91.9. Wady powłok jamy brzusznej – wytrzewienie wrodzone i przepuklina pępowinowa 293 91.10. Ostry brzuch u noworodka i niemowlęcia 295 92. UROLOGIA DZIECIĘCA – Wojciech Apoznański, Marcin Polok 303 92.1. Ostra moszna 303 92.2. Nowotwory jądra u dzieci 305 92.3. Wnętrostwo 310 92.4. Wodniak jądra 312 92.5. Spodziectwo 312 92.6. Patologia napletka 313 92.7. Wodonercze 314 92.8. Nowotwory nerek 315 92.9. Kamica układu moczowego 317 92.10. Zastawki cewki tylnej 318 92.11. Wybrane schorzenia dolnych dróg moczowych wymagające leczenia zabiegowego 319 URAZY 331 93. MNOGIE OBRAŻENIA CIAŁA I OBRAŻENIA WIELONARZĄDOWE – Paweł Grala, Bartosz Mańkowski 331 93.1. Wprowadzenie i dane epidemiczne 331 93.2. Mianownictwo w chirurgii urazowej 331 93.3. Postępowanie z pacjentem z mnogimi obrażeniami ciała 332 93.4. Pourazowe schematy badania przedmiotowego i podmiotowego oraz badania obrazowe w chirurgii urazowej 333 93.5. Wstrząs urazowy – hipowolemiczny, zasady przetaczania płynów krwiopochodnych i krwiozastępczych, stosowanie leków wpływających na krzepnięcie, niestabilność hemodynamiczna, „śmiertelna triada” 337 93.6. Damage control 338 93.7. Skale ocen pacjenta po urazie wielonarządowym 339 94. OBRAŻENIA KLATKI PIERSIOWEJ – Paweł Grala, Bartosz Mańkowski 343 94.1. Wstęp 343 94.2. Badanie wstępne: „parszywa dwunastka”, „ukryta szóstka” 343 94.3. Zarys technik diagnostycznych 344 94.4. Rodzaje obrażeń i zarys metod leczenia 345 94.5. Natychmiastowa torakotomia urazowa 349 95. OBRAŻENIA JAMY BRZUSZNEJ – Paweł Grala, Bartosz Mańkowski 355 95.1. Wstęp 355 95.2. Urazy niepenetrujące i penetrujące 355 95.3. Zarys technik diagnostycznych: FAST, TK, laparoskopia diagnostyczna, diagnostyczne płukanie otrzewnej, RTG 357 95.4. Rola i metody monitorowania w leczeniu nieoperacyjnym 359 95.5. Laparotomia 360 95.6. Zarys metod zaopatrywania obrażeń poszczególnych narządów jamy brzusznej 362 96. URAZY UKŁADU KOSTNO-STAWOWEGO – Tomasz Bielecki, Rafał Sadło 367 96.1. Podstawy traumatologii narządu ruchu 367 96.2. Urazy kończyny górnej 374 96.3. Urazy kręgosłupa 383 96.4. Urazy kończyny dolnej oraz miednicy 390 96.5. Rehabilitacja w traumatologii 407 97. URAZY UKŁADU NERWOWEGO 411 97.1. Urazy układu nerwowego – mózgowie 411 97.1.1. Ogólne definicje, ocena pacjenta i wstępne postępowanie z pacjentem po urazie ośrodkowego układu nerwowego – Krzysztof Gil, Radosław Rola 411 97.1.2. Neuromonitoring pacjenta urazowego – Wojciech Dąbrowski, Radosław Rola 414 97.1.3. Urazy głowy – Jacek Osuchowski, Radosław Rola 416 97.2. Urazy układu nerwowego – kręgosłup, rdzeń kręgowy i nerwy obwodowe 424 97.2.1. Urazy kręgosłupa i rdzenia kręgowego – Krzysztof Kura, Radosław Rola 424 97.2.2. Urazy nerwów obwodowych – Radosław Rola 432 98. URAZY NARZĄDÓW UKŁADU MOCZOWO-PŁCIOWEGO – Aleksander Antoniewicz, Weronika Zahorska, Artur A. Antoniewicz 437 98.1. Urazy nerek 437 98.2. Urazy pęcherza moczowego (w tym jatrogenne) 439 98.3. Urazy cewki moczowej (urazy miednicy mniejszej) 439 98.4. Urazy jatrogenne moczowodów 445 98.5. Urazy zewnętrznych narządów płciowych 447 99. OBRAŻENIA I URAZY TERMICZNE – Marek Kawecki 451 99.1. Wstęp 451 99.2. Podział oparzeń ze względu na czynnik sprawczy urazu, epidemiologia 452 99.3. Kliniczna ocena chorego oparzonego 454 99.4. Klasyfikacja rany oparzeniowej 456 99.5. Taktyka postępowania diagnostyczno-terapeutycznego 457 99.6. Następstwa oparzeń 463 99.7. Rehabilitacja chorych oparzonych 464 99.8. Problem blizn po oparzeniu 464 99.9. Odmrożenia 465 CHIRURGIA PLASTYCZNA I REKONSTRUKCYJNA 469 100. PODSTAWOWE ZAGADNIENIA Z ZAKRESU CHIRURGII PLASTYCZNEJ – Bartłomiej Noszczyk 469 100.1. Podział chirurgii plastycznej 469 100.2. Planowanie leczenia 469 100.3. Gojenie ran 470 100.4. Przeszczepy 471 100.5. Płaty 474 101. REKONSTRUKCJE TWARZY I GŁOWY – Bartłomiej Noszczyk 481 101.1. Skóra owłosiona głowy 481 101.2. Nos 481 101.3. Powieki 482 101.4. Małżowiny uszne 482 101.5. Wargi 482 102. REKONSTRUKCJE PIERSI – Bartłomiej Noszczyk 483 102.1. Metody mastektomii 483 102.2. Radioterapia uzupełniająca 483 102.3. Rekonstrukcje w operacjach oszczędzających pierś – chirurgia onkoplastyczna 483 102.4. Rekonstrukcje po mastektomii 483 103. ODLEŻYNY – Bartłomiej Noszczyk 487 104. MIKROCHIRURGIA – Bartłomiej Noszczyk 489 104.1. Zagadnienia dodatkowe w mikrochirurgii 489 105. RAK PODSTAWNOKOMÓRKOWY I RAK KOLCZYSTOKOMÓRKOWY – Bartłomiej Noszczyk 491 106. ZESPOŁY UCISKOWE KOŃCZYNY GÓRNEJ I CHOROBA DUPUYTRENA – Bartłomiej Noszczyk 493 107. WADY TWARZOCZASZKI, CHIRURGIA ESTETYCZNA I POBARIATRYCZNA – Bartłomiej Noszczyk 495 107.1. Wady czaszki, twarzoczaszki i twarzy 495 107.2. Chirurgia estetyczna i pobariatryczna 496 TRANSPLANTOLOGIA 497 108. WPROWADZENIE I PODSTAWOWE MIANOWNICTWO – Roman Danielewicz 497 108.1. Wprowadzenie 497 108.2. Podstawowe mianownictwo 497 108.3. Zagadnienia etyczne, prawne i organizacyjne w przeszczepianiu narządów 498 109. PODSTAWY IMMUNOLOGII TRANSPLANTACYJNEJ – Piotr Przybyłowski 501 109.1. Antygeny zgodności tkankowej 501 109.2. Dobór dawcy i biorcy przeszczepu 501 109.3. Mechanizmy odrzucania przeszczepu 501 109.4. Wirtualna próba krzyżowa 502 110. POBIERANIE NARZĄDÓW OD OSÓB ZMARŁYCH – Maciej Kosieradzki 503 110.1. Autoryzacja pobrania (sprzeciw na pobranie, stwierdzanie śmierci mózgu, stwierdzanie śmierci w wyniku nieodwracalnego zatrzymania krążenia) 503 110.2. Przeciwwskazania do pobrania narządów 503 110.3. Kryteria kwalifikacji do pobrania poszczególnych narządów 503 110.4. Dawca o rozszerzonych kryteriach 504 110.5. Opieka nad zmarłym dawcą narządów 505 110.6. Pobranie wielonarządowe 505 110.7. Pobranie tkanek i ich zastosowania 507 111. POBRANIE NARZĄDÓW DO PRZESZCZEPIENIA OD DAWCÓW ŻYWYCH – Roman Danielewicz 509 111.1. Zasady autoryzacji pobrania od dawcy żywego 509 111.2. Kwalifikacja i przeciwwskazania do pobrania narządu 509 111.3. Pobranie od dawcy żywego (nerka, fragment wątroby) 510 111.4. Opieka nad żywym dawcą 510 112. USZKODZENIE REPERFUZYJNE I PRZECHOWYWANIE NARZĄDÓW PRZED PRZESZCZEPIENIEM – Maciej Kosieradzki 511 112.1. Uszkodzenie niedokrwienno-reperfuzyjne 511 113. PRZESZCZEPIENIE NEREK – Roman Danielewicz 513 114. PRZESZCZEPIANIE WĄTROBY – Maciej Kosieradzki 517 115. PRZESZCZEPIANIE TRZUSTKI – Maciej Kosieradzki 519 116. PRZESZCZEPIENIE SERCA – Piotr Przybyłowski 521 116.1. Wskazania do przeszczepienia serca 521 116.2. Techniki przeszczepiania serca 522 117. PRZESZCZEPIENIE PŁUC – Piotr Przybyłowski 525 117.1. Wskazania ogólne do przeszczepienia płuc 525 117.2. Wskazania i kryteria kwalifikacji do przeszczepienia płuc 525 117.3. Wybór rodzaju transplantacji w zależności od etiologii choroby płuc 526 118. PRZESZCZEPIENIE JELITA I PRZESZCZEPIENIA WIELONARZĄDOWE – Piotr Kaliciński 529 118.1. Chirurgiczne aspekty przeszczepienia jelita 529 118.2. Immunosupresja po przeszczepieniu jelita 530 118.3. Wyniki przeszczepiania jelita 531 119. ODRĘBNOŚCI PRZESZCZEPIANIA NARZĄDÓW JAMY BRZUSZNEJ U DZIECI – Piotr Kaliciński 533 119.1. Wskazania do przeszczepienia narządów u dzieci 533 119.2. Specyfika przeszczepiania poszczególnych narządów u dzieci 534 119.3. Nowotwory potransplantacyjne układu limfatycznego u dzieci 539 119.4. Jednoczesne przeszczepienie nerki i wątroby u dzieci 540 119.5. Wyniki przeszczepienia narządów u dzieci 541 120. LECZENIE IMMUNOSUPRESYJNE PO PRZESZCZEPIENIU NARZĄDU ALOGENNEGO – Piotr Przybyłowski 543 121. POWIKŁANIA U CHORYCH PO PRZESZCZEPIENIU NARZĄDÓW – ODRZUCANIE NARZĄDU, ZAKAŻENIA, NOWOTWORY – Piotr Przybyłowski 547 122. WYNIKI PRZESZCZEPIANIA NARZĄDÓW W POLSCE I REALIZACJA ZAPOTRZEBOWANIA NA LECZENIE PRZESZCZEPIENIEM NARZĄDU – Roman Danielewicz 549 SKOROWIDZ 553