Choroby zakaźne i pasożytnicze. T. 1

Dwutomowa publikacja Choroby zakaźne i pasożytnicze została przygotowana przez zespół wybitnych specjalistów pod redakcją naukową prof. dr hab. n. med. Anny Boroń-Kaczmarskiej i prof. dr hab. n. med. Alicji Wiercińskiej-Drapało. Monografia w sposób szczegółowy uwzględnia aktualne problemy dotyczące chorób zakaźnych i pasożytniczych. Tom pierwszy obejmuje część ogólną (epidemiologię chorób zakaźnych, szczepienia, antybiotyki, chemioterapeutyki, zasady racjonalnej antybiotykoterapii, terapię przeciwwirusową i metody diagnostyczne stosowane w chorobach zakaźnych, a także diagnostykę i sposoby leczenia chorób pasożytniczych) oraz część szczegółową (choroby infekcyjne układów: nerwowego, krążenia, pokarmowego, moczowo-płciowego). W tomie drugim poruszono kwestię infekcyjnych chorób: skóry i tkanki podskórnej, kości i stawów, ogólnoustrojowych oraz wektorowych. Opisano również choroby pasożytnicze występujące w Polsce, szczególnie niebezpieczne choroby zakaźne oraz choroby zakaźne i pasożytnicze przywlekane z innych stref klimatycznych. Istotnym jest rozdział poświęcony broni biologicznej. Całość dopełnia profilaktyka w chorobach zakaźnych (biernej, czynnej, swoistej i nieswoistej). Książka adresowana jest do studentów medycyny i innych kierunków medycznych oraz lekarzy wszystkich specjalności, w tym lekarzy rodzinnych, internistów, pediatrów, specjalistów medycyny pracy czy lekarzy rodzinnych.

I. Część ogólna 1 1. Epidemiologia chorób zakaźnych – najważniejsze zagadnienia Maria Gańczak 3 1.1. Choroby zakaźne – krótki rys historyczny 3 1.2. Epidemiologia chorób zakaźnych – podstawowe pojęcia 5 1.3. Choroby zakaźne w aspekcie globalnym i lokalnym 12 1.3.1. Choroba koronawirusowa 2019 (COVID-19) 15 1.4. Społeczno-ekonomiczny aspekt chorób zakaźnych 35 1.5. Pandemie przyszłości 36 1.6. Choroby zakaźne w Polsce 38 1.7. Kontrola chorób zakaźnych 39 1.8. Postępowanie w przypadku ogłoszenia stanu pandemii na świecie 40 2. Najczęstsze choroby zakaźne występujące w innych regionach świata – epidemiologia, zapobieganie Maciej Kondrusik 47 3. Szczepienia i szczepionki Anna Moniuszko-Malinowska 55 3.1. Rodzaje szczepionek 55 3.2. Podstawowe zasady przeprowadzania szczepień 56 3.3. Szczepienia obowiązkowe 60 3.3.1. Gruźlica 62 3.3.2. WZW typu B 62 3.3.3. Rotawirusy 62 3.3.4. Błonica 63 3.3.5. Tężec 63 3.3.6. Krztusiec 64 3.3.7. Hib 64 3.3.8. Polio 65 3.3.9. Pneumokoki 65 3.3.10. Odra 66 3.3.11. Świnka 66 3.3.12. Różyczka 66 3.4. Szczepienia zalecane 67 3.4.1. Wścieklizna 67 3.4.2. Grypa 68 3.4.3. Cholera 69 3.4.4. Meningokoki 69 3.4.5. WZW typu A 70 3.4.6. COVID-19 70 3.4.7. HPV 71 3.4.8. Dur brzuszny 71 3.4.9. Japońskie zapalenie mózgu 72 3.4.10. Ospa wietrzna 72 3.4.11. Żółta gorączka 72 3.4.12. Kleszczowe zapalenie mózgu 73 3.5. Podsumowanie 73 4. Najważniejsze objawy występujące w chorobach zakaźnych Alicja Wiercińska-Drapało 75 4.1. Gorączka 76 4.1.1. Wstępna ocena pacjenta z gorączką 76 4.1.2. Gorączka o nieustalonej etiologii 80 4.2. Biegunka 80 4.3. Powiększenie węzłów chłonnych – limfadenopatia 84 4.4. Żółtaczka 88 4.4.1. Metabolizm bilirubiny 88 4.4.2. Postępowanie z pacjentem z żółtaczką 89 4.5. Ostry ból głowy w chorobach zakaźnych 91 4.5.1. Bóle głowy w przebiegu infekcji uogólnionych 94 4.5.2. Ból głowy spowodowany infekcją wewnątrzczaszkową 94 4.5.3. Przewlekłe poinfekcyjne bóle głowy 94 5. Antybiotyki i chemioterapeutyki najczęściej stosowane w leczeniu chorób infekcyjnych Damian Piotrowski 97 5.1. Penicylina i jej pochodne 98 5.1.1. Mechanizm działania 98 5.1.2. Znane mechanizmy oporności 98 5.1.3. Wskazania 99 5.1.4. Działania niepożądane 101 5.2. Cefalosporyny 101 5.2.1. Mechanizm działania 101 5.2.2. Znane mechanizmy oporności 101 5.2.3. Wskazania 102 5.2.4. Działania niepożądane 103 5.3. Karbapenemy i monobaktamy 103 5.3.1. Mechanizm działania 103 5.3.2. Znane mechanizmy oporności 103 5.3.3. Wskazania 104 5.3.4. Działania niepożądane 105 5.4. Glikopeptydy 105 5.4.1. Mechanizm działania 105 5.4.2. Znane mechanizmy oporności 105 5.4.3. Wskazania 106 5.4.4. Działania niepożądane 106 5.5. Polimyksyny 107 5.5.1. Mechanizm działania 107 5.5.2. Znane mechanizmy oporności 107 5.5.3. Wskazania 107 5.5.4. Działania niepożądane 107 5.6. Lipopeptydy 108 5.6.1. Mechanizm działania 108 5.6.2. Znane mechanizmy oporności 108 5.6.3. Wskazania 108 5.6.4. Działania niepożądane 108 5.7. Tetracykliny 108 5.7.1. Mechanizm działania 108 5.7.2. Znane mechanizmy oporności 109 5.7.3. Wskazania 109 5.7.4. Działania niepożądane 109 5.8. Makrolidy 110 5.8.1. Mechanizm działania 110 5.8.2. Znane mechanizmy oporności 110 5.8.3. Wskazania 110 5.8.4. Działania niepożądane 111 5.9. Ansamycyny 111 5.9.1. Mechanizm działania 111 5.9.2. Znane mechanizmy oporności 111 5.9.3. Wskazania 111 5.9.4. Działania niepożądane 112 5.10. Aminoglikozydy 112 5.10.1. Mechanizm działania 112 5.10.2. Znane mechanizmy oporności 112 5.10.3. Wskazania 113 5.10.4. Działania niepożądane 113 5.11. Chinolony 113 5.11.1. Mechanizm działania 113 5.11.2. Znane mechanizmy oporności 114 5.11.3. Wskazania 114 5.11.4. Działania niepożądane 114 5.12. Sulfametoksazol i trimetoprim 115 5.12.1. Mechanizm działania 115 5.12.2. Wskazania 115 5.12.3. Działania niepożądane 115 5.13. Metronidazol 116 5.13.1. Mechanizm działania 116 5.13.2. Znane mechanizmy oporności 116 5.13.3. Wskazania 116 5.13.4. Działania niepożądane 117 5.14. Streptograminy 117 5.14.1. Mechanizm działania 117 5.14.2. Znane mechanizmy oporności 117 5.14.3. Wskazania 117 5.14.4. Działania niepożądane 118 5.15. Linkozamidy 118 5.15.1. Mechanizm działania 118 5.15.2. Znane mechanizmy oporności 118 5.15.3. Wskazania 118 5.15.4. Działania niepożądane 119 5.16. Mupirocyna 119 5.16.1. Mechanizm działania 119 5.16.2. Znane mechanizmy oporności 119 5.16.3. Wskazania 119 5.16.4. Działania niepożądane 120 5.17. Postęp w antybiotykoterapii 120 6. Zasady racjonalnej antybiotykoterapii Katarzyna Dzierżanowska-Fangrat 123 6.1. Diagnostyka zakażeń 125 6.1.1. Markery stanu zapalnego 126 6.1.2. Badania mikrobiologiczne 127 6.2. Wybór odpowiedniego leku 128 6.2.1. Właściwości farmakokinetyczne i farmakodynamiczne antybiotyków 129 6.2.2. Monoterapia vs terapia skojarzona 131 6.3. Zastosowanie odpowiedniej dawki i sposobu podania 131 6.3.1. Monitorowanie stężeń 132 6.4. Deeskalacja 133 6.5. Zaopatrzenie ogniska zakażenia i odpowiedni czas antybiotykoterapii 134 6.6. Szpitalna polityka antybiotykowa 135 7. Współczesne możliwości terapii przeciwwirusowej Jerzy Jaroszewicz 139 7.1. Wstęp 139 7.2. Ogólne zasady leczenia i klasy leków przeciwwirusowych 140 7.2.1. Leki działające bezpośrednio przeciwwirusowo 140 7.2.2. Leki działające pośrednio przeciwwirusowo 142 7.2.3. Przeciwciała monoklonalne w terapii zakażeń wirusowych 143 7.3. Leczenie zakażeń HCV 145 7.4. Leczenie zakażeń HBV 147 7.5. Leczenie zakażenia HIV 149 7.6. Leczenie grypy 151 7.7. Leczenie zakażeń Herpesviridae 152 8. Leczenie grzybic układowych i zlokalizowanych Zenon Czuba 155 8.1. Patogeneza i etiologia inwazyjnych zakażeń grzybiczych 155 8.1.1. Grzyby pierwotnie patogenne 156 8.1.2. Grzyby oportunistyczne 157 8.1.3. Inne grzyby 161 8.2. Diagnostyka zakażeń grzybiczych 161 8.3. Leczenie zakażeń grzybiczych 162 8.3.1. Leki przeciwgrzybicze 162 8.3.2. Opcje leczenia przeciwgrzybiczego 164 8.3.3. Leczenie wspomagające grzybic 166 9. Diagnostyka i leczenie chorób pasożytniczych najczęściej występujących w Polsce 171 9.1. Zasady ogólne diagnostyki Barbara Oczko-Grzesik 171 9.2. Diagnostyka i leczenie poszczególnych chorób pasożytniczych Justyna Dunaj-Małyszko, Anna Moniuszko-Malinowska 174 9.2.1. Giardioza (Giardia intestinalis) 175 9.2.2. Toksoplazmoza (Toxoplasma gondii) 176 9.2.3. Fascjoloza (Fasciola hepatica) 178 9.2.4. Tasiemczyce (Taenia solium, Taenia saginata) 179 9.2.5. Difylobotrioza (Diphyllobothrium latum) 179 9.2.6. Wągrzyca (Taenia solium) 180 9.2.7. Bąblowica (Echinococcus granulosus, Echinococcus multilocularis) 182 9.2.8. Owsica (Enterobius vermicularis) 183 9.2.9. Glistnica (Ascaris lumbricoides) 184 9.2.10. Włosogłówczyca (Trichuris trichiura) 185 9.2.11. Włośnica (Trichinella spiralis) 186 9.2.12. Toksokaroza (Toxocara spp.) 187 10. Metody diagnostyczne i ich znaczenie w rozpoznawaniu chorób zakaźnych – diagnostyka serologiczna, badania molekularne, hodowla Miłosz Parczewski 189 10.1. Diagnostyka mikroskopowa 190 10.2. Badania mikrobiologiczne 191 10.2.1. Posiewy 191 10.2.2. Badania mikrobiologiczne oparte na spektometrii masowej 192 10.2.3. Oznaczenie lekowrażliwości na antybiotyki 192 10.2.4. Hodowle wirusowe 193 10.3. Diagnostyka immunologiczna 194 10.3.1. Immunofluorescencja 194 10.3.2. Testy aglutynacyjne 194 10.3.3. Diagnostyka serologiczna 195 10.4. Metody molekularne 199 10.4.1. Hybrydyzacja 199 10.4.2. Reakcja łańcuchowa polimerazy (PCR) 200 10.4.3. Sekwencjonowanie i sekwencjonowanie nowej generacji 201 10.4.4. Analizy polimorfizmu pojedynczego nukleotydu i farmakogenetyka 203 10.5. Cytometria w chorobach zakaźnych 204 10.6. Niepolecane testy diagnostyczne 204 II. Część szczegółowa 207 11. Choroby infekcyjne układu nerwowego Aleksander Garlicki 209 11.1. Bakteryjne zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych 209 11.1.1. Definicja 209 11.1.2. Epidemiologia 209 11.1.3. Etiologia i patogeneza 214 11.1.4. Obraz kliniczny 217 11.1.5. Diagnostyka i rozpoznanie 220 11.1.6. Leczenie 222 11.1.7. Zapobieganie 229 11.1.8. Rokowanie 231 11.2. Wirusowe zapalenia mózgu 232 11.2.1. Epidemiologia wirusowych zapaleń mózgu 232 11.2.2. Etiologia i patogeneza wirusowych zapaleń mózgu 233 11.2.3. Opryszczkowe zapalenie mózgu 234 11.2.4. Arbowirusowe zapalenia mózgu 237 11.2.5. Kleszczowe zapalenie mózgu 239 11.2.6. Wścieklizna 241 11.2.7. Ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego 246 11.2.8. Leczenie wirusowych zapaleń mózgu 248 11.3. Wirusowe zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych 249 11.3.1. Definicja 249 11.3.2. Epidemiologia 249 11.3.3. Etiologia i patogeneza 250 11.3.4. Obraz kliniczny 251 11.3.5. Diagnostyka i rozpoznanie 253 11.3.6. Leczenie 254 11.3.7. Rokowanie 254 11.4. Ropień śródmózgowy 255 11.4.1. Definicja 255 11.4.2. Epidemiologia 255 11.4.3. Etiologia i patogeneza 255 11.4.4. Obraz kliniczny 257 11.4.5. Diagnostyka i rozpoznanie 258 11.4.6. Leczenie 258 11.4.7. Rokowanie 259 11.5. Ropniaki wewnątrzczaszkowe 260 11.5.1. Ropniak podtwardówkowy 260 11.5.2. Ropniak nadtwardówkowy 263 11.6. Przewlekłe zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych 265 11.6.1. Zapalenia grzybicze ośrodkowego układu nerwowego 266 11.6.2. Gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu 275 11.6.3. Kiła układu nerwowego 282 11.6.4. Neuroborelioza 286 11.6.5. Leptospirozowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu 291 11.6.6. Toksoplazmoza układu nerwowego 295 12. Choroby infekcyjne górnych dróg oddechowych Joanna Kozłowska, Wojciech Stańczak, Aneta Cybula 299 12.1. Etiologia zakażeń górnych dróg oddechowych 299 12.2. Choroba przeziębieniowa 301 12.2.1. Definicja 301 12.2.2. Epidemiologia 301 12.2.3. Etiologia i patogeneza 301 12.2.4. Obraz kliniczny 302 12.2.5. Diagnostyka i rozpoznanie 302 12.2.6. Leczenie 303 12.2.7. Rokowanie 304 12.3. Ostre zapalenie zatok przynosowych 305 12.3.1. Definicja 305 12.3.2. Epidemiologia 305 12.3.3. Etiologia i patogeneza 305 12.3.4. Obraz kliniczny 305 12.3.5. Diagnostyka i rozpoznanie 306 12.3.6. Leczenie 306 12.3.7. Rokowanie 307 12.4. Zapalenie gardła 308 12.4.1. Definicja 308 12.4.2. Epidemiologia 308 12.4.3. Etiologia i patogeneza 308 12.4.4. Obraz kliniczny 309 12.4.5. Diagnostyka i rozpoznanie 309 12.4.6. Leczenie 310 12.4.7. Rokowanie 313 12.5. Zapalenie nagłośni 313 12.5.1. Definicja 313 12.5.2. Epidemiologia 313 12.5.3. Etiologia i patogeneza 313 12.5.4. Obraz kliniczny 314 12.5.5. Diagnostyka i rozpoznanie 314 12.5.6. Leczenie 314 12.5.7. Rokowanie 314 12.6. Podgłośniowe zapalenie krtani oraz zapalenie krtani i tchawicy 315 12.6.1. Definicja 315 12.6.2. Epidemiologia 315 12.6.3. Etiologia i patogeneza 315 12.6.4. Obraz kliniczny 315 12.6.5. Diagnostyka i rozpoznanie 315 12.6.6. Leczenie 316 12.7. Grypa 317 12.7.1. Definicja 317 12.7.2. Epidemiologia 318 12.7.3. Etiologia i patogeneza 319 12.8. Obraz kliniczny 320 12.8.1. Diagnostyka i rozpoznanie 322 12.8.2. Leczenie 323 12.8.3. Rokowanie 329 13. Ostre zakażenia dolnych dróg oddechowych Joanna Jabłońska, Magdalena Suchacz 331 13.1. Zapalenie oskrzeli 332 13.1.1. Definicja 332 13.1.2. Epidemiologia 332 13.1.3. Etiologia i patogeneza 332 13.1.4. Obraz kliniczny 333 13.1.5. Diagnostyka i rozpoznanie 334 13.1.6. Leczenie 334 13.1.7. Rokowanie 334 13.2. Zapalenie oskrzelików 335 13.3. Zapalenie płuc typowe 335 13.3.1. Definicja 336 13.3.2. Epidemiologia 336 13.3.3. Etiologia i patogeneza 339 13.3.4. Obraz kliniczny 341 13.3.5. Diagnostyka i rozpoznanie 342 13.3.6. Leczenie 344 13.3.7. Rokowanie 349 13.4. Zapalenia płuc atypowe 350 13.4.1. Definicja 350 13.4.2. Epidemiologia 350 13.4.3. Etiologia i patogeneza 351 13.4.4. Obraz kliniczny 351 13.4.5. Diagnostyka i rozpoznanie 353 13.4.6. Leczenie 353 13.4.7. Rokowanie 353 13.5. Ropień płuca 354 13.5.1. Definicja 354 13.5.2. Epidemiologia 354 13.5.3. Etiologia i patogeneza 355 13.5.4. Obraz kliniczny 355 13.5.5. Diagnostyka i rozpoznanie 356 13.5.6. Leczenie 356 13.5.7. Rokowanie 357 14. Infekcyjne choroby układu krążenia Alicja Nowowiejska-Wiewióra, Adam Krajewski, Mariusz Gąsior 359 14.1. Infekcyjne zapalenie wsierdzia 360 14.1.1. Definicja 360 14.1.2. Epidemiologia 360 14.1.3. Etiologia i patogeneza 361 14.1.4. Obraz kliniczny 361 14.1.5. Diagnostyka 362 14.1.6. Leczenie i profilaktyka 367 14.1.7. Rokowanie 374 14.2. Zapalenie mięśnia sercowego 375 14.2.1. Definicja 376 14.2.2. Epidemiologia 377 14.2.3. Etiologia i patogeneza 377 14.2.4. Obraz kliniczny 379 14.2.5. Diagnostyka i rozpoznanie 380 14.2.6. Leczenie 384 14.2.7. Rokowanie 387 14.3. Choroby osierdzia 389 14.3.1. Etiologia chorób osierdzia 389 14.3.2. Obraz kliniczny chorób osierdzia 390 14.3.3. Leczenie chorób osierdzia 390 14.3.4. Wirusowe zapalenie osierdzia 391 14.3.5. Gruźlicze zapalenie osierdzia 391 14.3.6. Ropne zapalenie osierdzia 393 15. Choroby infekcyjne układu pokarmowego Ewa Siwak, Wojciech Stolarz 397 15.1. Czynniki etiologiczne chorób infekcyjnych przewodu pokarmowego 398 15.2. Rozpoznanie chorób infekcyjnych przewodu pokarmowego 400 15.3. Obraz kliniczny chorób infekcyjnych przewodu pokarmowego w różnych grupach wiekowych 401 15.4. Zapalenie przełyku 403 15.4.1. Definicja 403 15.4.2. Czynniki etiologiczne 403 15.5. Grzybicze zapalenie przełyku 404 15.5.1. Etiologia i patogeneza 404 15.5.2. Obraz kliniczny 404 15.5.3. Diagnostyka i rozpoznanie 404 15.5.4. Leczenie 405 15.5.5. Rokowanie 406 15.6. Zapalenie przełyku wywołane przez HSV 406 15.6.1. Etiologia i patogeneza 406 15.6.2. Obraz kliniczny 406 15.6.3. Diagnostyka i rozpoznanie 406 15.6.4. Leczenie 407 15.6.5. Rokowanie 407 15.7. Zapalenie przełyku wywołane przez CMV 408 15.7.1. Etiologia i patogeneza 408 15.7.2. Obraz kliniczny 408 15.7.3. Diagnostyka i rozpoznanie 408 15.7.4. Leczenie 409 15.7.5. Rokowanie 409 15.8. Zapalenie żołądka 410 15.8.1. Definicja 410 15.8.2. Epidemiologia 410 15.8.3. Etiologia i patogeneza 411 15.8.4. Obraz kliniczny 411 15.8.5. Diagnostyka i rozpoznanie 412 15.8.6. Leczenie 412 15.9. Zapalenia jelit 413 15.9.1. Definicja 413 15.9.2. Czynniki etiologiczne 413 15.10. Dur brzuszny i dury rzekome 414 15.10.1. Definicja 414 15.10.2. Epidemiologia 414 15.10.3. Etiologia i patogeneza 414 15.10.4. Obraz kliniczny 415 15.10.5. Diagnostyka i rozpoznanie 415 15.10.6. Leczenie 416 15.10.7. Rokowanie 416 15.11. Salmonellozy 417 15.11.1. Definicja 417 15.11.2. Epidemiologia 417 15.11.3. Etiologia i patogeneza 417 15.11.4. Obraz kliniczny 418 15.11.5. Diagnostyka i rozpoznanie 418 15.11.6. Leczenie 419 15.11.7. Rokowanie 419 15.12. Czerwonka bakteryjna 420 15.12.1. Definicja 420 15.12.2. Epidemiologia 420 15.12.3. Etiologia i patogeneza 420 15.12.4. Obraz kliniczny 421 15.12.5. Diagnostyka i rozpoznanie 421 15.12.6. Leczenie 421 15.12.7. Rokowanie 422 15.13. Cholera 422 15.13.1. Definicja 422 15.13.2. Epidemiologia 422 15.13.3. Etiologia i patogeneza 422 15.13.4. Obraz kliniczny 423 15.13.5. Diagnostyka i rozpoznanie 423 15.13.6. Leczenie 423 15.13.7. Rokowanie 424 15.14. Zakażenia patogennymi jelitowymi szczepami Escherichia coli 425 15.14.1. Definicja 425 15.14.2. Epidemiologia 425 15.14.3. Etiologia i patogeneza 425 15.14.4. Obraz kliniczny 426 15.14.5. Diagnostyka i rozpoznanie 426 15.14.6. Leczenie 426 15.14.7. Rokowanie 427 15.15. Choroba związana z zakażeniem Clostridioides difficile, w tym rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego 427 15.15.1. Definicja 427 15.15.2. Epidemiologia 428 15.15.3. Etiologia i patogeneza 428 15.15.4. Obraz kliniczny 429 15.15.5. Diagnostyka i rozpoznanie 429 15.15.6. Leczenie 430 15.15.7. Rokowanie 431 15.16. Zapalenie wyrostka robaczkowego 431 15.16.1. Definicja 431 15.16.2. Epidemiologia 431 15.16.3. Etiologia i patogeneza 432 15.16.4. Obraz kliniczny 432 15.16.5. Diagnostyka i rozpoznanie 432 15.16.6. Leczenie 433 15.16.7. Rokowanie 433 15.17. Zapalenia wątroby o etiologii innej niż wirusowa 434 15.18. Leptospiroza 434 15.18.1. Definicja 434 15.18.2. Epidemiologia 434 15.18.3. Etiologia i patogeneza 434 15.18.4. Obraz kliniczny 435 15.18.5. Diagnostyka i rozpoznanie 435 15.18.6. Leczenie 435 15.18.7. Rokowanie 436 15.19. Ostre zapalenia pęcherzyka żółciowego 436 15.19.1. Definicja 436 15.19.2. Epidemiologia 436 15.19.3. Etiologia i patogeneza 437 15.19.4. Obraz kliniczny 437 15.19.5. Diagnostyka i rozpoznanie 437 15.19.6. Leczenie 438 15.19.7. Rokowanie 438 15.20. Przewlekłe zapalenia pęcherzyka żółciowego 439 15.20.1. Definicja 439 15.20.2. Epidemiologia 439 15.20.3. Etiologia i patogeneza 439 15.20.4. Obraz kliniczny 439 15.20.5. Diagnostyka i rozpoznanie 440 15.20.6. Leczenie 440 15.20.7. Rokowanie 440 15.21. Zapalenie dróg żółciowych 440 15.21.1. Definicja 440 15.21.2. Epidemiologia 441 15.21.3. Etiologia i patogeneza 441 15.21.4. Obraz kliniczny 441 15.21.5. Diagnostyka i rozpoznanie 442 15.21.6. Leczenie 442 15.21.7. Rokowanie 443 16. Wirusowe zapalenia wątroby 445 16.1. Definicja wirusowych zapaleń wątroby Anna Boroń-Kaczmarska 445 16.2. Wirusowe zapalenie wątroby typu A Barbara Sobala-Szczygieł 446 16.2.1. Epidemiologia 446 16.2.2. Etiologia i patogeneza 447 16.2.3. Obraz kliniczny 448 16.2.4. Diagnostyka i rozpoznanie 449 16.2.5. Leczenie 450 16.2.6. Rokowanie 451 16.3. Wirusowe zapalenie wątroby typu B Anna Boroń-Kaczmarska 452 16.3.1. Epidemiologia 452 16.3.2. Etiologia i patogeneza 452 16.3.3. Obraz kliniczny 454 16.3.4. Diagnostyka i rozpoznanie 458 16.3.5. Leczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B 461 16.3.6. Rokowanie 461 16.4. Wirusowe zapalenie wątroby typu C Włodzimierz Mazur 462 16.4.1. Wstęp 462 16.4.2. Definicja 462 16.4.3. Etiologia 463 16.4.4. Epidemiologia 464 16.4.5. Etiopatogeneza 465 16.4.6. Postacie kliniczne choroby 467 16.4.7. Diagnostyka 469 16.4.8. Różnicowanie 470 16.4.9. Leczenie 471 16.5. Wirusowe zapalenie wątroby typu D Anna Boroń-Kaczmarska 477 16.5.1. Epidemiologia 477 16.5.2. Etiologia 478 16.5.3. Naturalny przebieg zakażenia 478 16.5.4. Leczenie 480 16.5.5. Rokowanie 481 16.6. Wirusowe zapalenie wątroby typu E Jerzy Jaroszewicz 481 16.6.1. Epidemiologia 481 16.6.2. Etiologia i patogeneza 483 16.6.3. Obraz kliniczny 483 16.6.4. Diagnostyka i rozpoznanie 484 16.6.5. Leczenie 485 16.6.6. Rokowanie 486 16.7. Choroby wątroby wywołane przez wirusy inne niż pierwotnie hepatotropowe Ewa Janczewska 486 16.7.1. Wirus Epsteina-Barr – mononukleoza zakaźna 487 16.7.2. Wirus cytomegalii – cytomegalia 492 16.7.3. Wirusy opryszczki pospolitej 497 16.7.4. Ludzkie herpeswirusy typów 6, 7 i 8 501 16.7.5. Wirus ospy wietrznej i półpaśca 503 16.7.6. Wirus różyczki 503 16.7.7. Picornaviridae 504 16.7.8. Paramyxoviridae 504 16.7.9. Adenowirusy 504 16.7.10. Parwowirus B19 505 16.7.11. Ludzki wirus niedoboru odporności (HIV) 505 16.7.12. Wirusy egzotyczne 506 17. Infekcyjne choroby układu moczowo-płciowego 509 17.1. Zapalenie pęcherza moczowego Dagny Krankowska 509 17.1.1. Definicja 509 17.1.2. Epidemiologia 510 17.1.3. Etiologia i patogeneza 510 17.1.4. Obraz kliniczny 512 17.1.5. Diagnostyka i rozpoznanie 514 17.1.6. Leczenie 515 17.1.7. Rokowanie 517 17.2. Odmiedniczkowe zapalenie nerek Dagny Krankowska, Tomasz Mikuła 518 17.2.1. Definicja 518 17.2.2. Obraz kliniczny 518 17.2.3. Diagnostyka i rozpoznanie 519 17.2.4. Leczenie 520 17.2.5. Rokowanie 523 17.3. Bezobjawowa bakteriuria Tomasz Mikuła 523 17.3.1. Definicja 523 17.3.2. Epidemiologia 524 17.3.3. Etiologia i patogeneza 524 17.3.4. Obraz kliniczny 525 17.3.5. Diagnostyka i rozpoznanie 525 17.3.6. Leczenie 525 17.4. Infekcyjne zapalenie gruczołu krokowego Tomasz Mikuła 527 17.4.1. Definicja zapalenia gruczołu krokowego 527 17.4.2. Ostre zapalenie gruczołu krokowego 527 17.4.3. Przewlekłe zapalenie gruczołu krokowego 532 17.4.4. Przewlekłe zapalenie gruczołu krokowego/zespół bólowy miednicy przebiegający z zapaleniem 535 17.4.5. Przewlekłe zapalenie gruczołu krokowego/zespół bólowy miednicy przebiegający bez zapalenia 535 17.4.6. Bezobjawowe zapalenie gruczołu krokowego 535 17.5. Choroby przenoszone drogą płciową Ewa Firląg-Burkacka 536 17.5.1. Kiła 537 17.5.2. Rzeżączka 545 17.5.3. Nierzeżączkowe zapalenie cewki moczowej 549 17.5.4. Opryszczka narządów płciowych 552 17.5.5. Wirus brodawczaka ludzkiego 556 17.5.6. Mięczak zakaźny 561 17.5.7. Świerzb 563 17.5.8. Wszawica łonowa 566 17.5.9. Rzęsistkowica 567 17.6. Infekcyjne zapalenie narządów płciowych u kobiet Mirosław Wielgoś, Bronisława Pietrzak, Katarzyna Kosińska-Kaczyńska 569 17.6.1. Biocenoza pochwy 569 17.6.2. Najczęstsze zakażenia dolnego odcinka dróg płciowych 572 17.6.3. Zapalenie gruczołu przedsionkowego większego 574 17.6.4. Zakażenia i zapalenia górnego odcinka dróg płciowych 575 17.6.5. Zakażenia koronawirusami w ciąży 577 Skorowidz – tom I XXIX