III uaktualnione i rozszerzone wydanie Neonatologii – publikacji o ugruntowanej pozycji na rynku wydawniczym – przygotowanej przez znanych i cenionych polskich neonatologów, którzy dzielą się z czytelnikami swoim bogatym doświadczeniem i wiedzą.
W książce uwzględniono zmiany, jakie dokonały się w diagnostyce i leczeniu noworodka w ostatnich latach, na podstawie ustalonych standardów postępowania.
Publikacja adresowana jest do wszystkich osób włączonych do opieki nad noworodkiem: neonatologów, pediatrów, pielęgniarek, położnych, położników, anestezjologów, chirurgów dziecięcych. Może zainteresować również studentów kierunków medycznych, szczególnie pielęgniarstwa i położnictwa oraz pielęgniarki oddziałów noworodkowych i położne.
1. Definicje, terminologia, zasady organizacji opieki nad noworodkiem – Janusz Gadzinowski, Marcin Kęsiak 1
1.1. Epidemiologia 1
1.2. Przyczyny 2
1.3. Profilaktyka i leczenie 4
1.4. Następstwa 4
1.5. Mała urodzeniowa masa ciała 5
1.5.1. Definicja 5
1.5.2. Epidemiologia 6
1.5.3. Przyczyny 7
1.6. Noworodek hipotroficzny 7
1.6.1. Definicja i nazewnictwo 7
1.6.2. Przyczyny 8
1.6.3. Podział hipotrofii 8
1.6.4. Następstwa 9
1.7. Wskaźniki umieralności noworodków i niemowląt 10
1.7.1. Podział umieralności 10
1.7.2. Analiza zmian współczynników umieralności w Polsce 11
1.7.3. Przyczyny zgonów noworodków i niemowląt 14
1.7.4. Porównanie międzynarodowe 14
1.8. Organizacja opieki nad noworodkiem w skali regionalnej 19
1.9. Podsumowanie 20
2. Ocena stanu noworodka – Jerzy Szczapa, Irena Wojsyk-Banaszak 23
2.1. Ocena stanu ogólnego 23
2.2. Badanie kliniczne 24
2.3. Przeglądowe badanie neurologiczne 28
2.4. Ocena dojrzałości 32
3. Termoregulacja – Jerzy Szczapa 37
3.1. Czynniki niestabilności ciepłoty ciała u noworodka 37
3.1.1. Czynniki wpływające na powstanie hipotermii 37
3.1.2. Czynniki wpływające na powstanie hipertermii 38
3.2. Mechanizmy utraty ciepła 38
3.3. Mechanizmy zapobiegające utracie ciepła 40
3.3.1. Termogeneza bezdrżeniowa 41
3.4. Następstwa oziębienia 42
3.5. Neutralna ciepłota otoczenia 43
3.6. Zapobieganie utracie ciepła 44
3.7. Metody zmniejszania utraty ciepła 45
3.8. Hipertermia 46
4. Ból u noworodka – niedoceniane zagrożenie – Ryszard Lauterbach 49
4.1. Skale oceny bólu 52
4.2. Farmakoterapia bólu 54
5. Zaburzenia (urazy) okołoporodowe – Janusz Świetliński, Anna Tarko 59
5.1. Urazy porodowe 59
5.1.1. Przedgłowie 60
5.1.2. Krwiak podokostnowy 61
5.1.3. Krwiak podczepcowy 62
5.1.4. Urazy czaszki – złamania 63
5.1.5. Inne urazy kostne 64
5.1.6. Uszkodzenia nerwów 65
5.1.7. Urazy narządów jamy brzusznej 68
5.1.8. Uwagi końcowe 70
5.2. Niedotlenienie okołoporodowe 70
5.2.1. Uraz niedotlenieniowo-niedokrwienny 73
6. Resuscytacja noworodka – Tomasz Szczapa 89
6.1. Wstęp 89
6.2. Przygotowanie 91
6.3. Zapobieganie hipotermii 91
6.4. Ocena stanu noworodka 92
6.5. Zaciskanie pępowiny po urodzeniu 92
6.6. Udrażnianie dróg oddechowych 93
6.7. Wentylacja 95
6.7.1. Tlenoterapia podczas wentylacji 97
6.7.2. Uciskanie klatki piersiowej 97
6.7.3. Leki 98
6.8. Czas trwania resuscytacji 99
6.9. Postępowanie w przypadku zakażenia wirusem SARS-CoV-2 u matki 99
7. Noworodek z małą urodzeniową masą ciała – Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka, Renata Bokiniec 101
7.1. Wcześniactwo 101
7.1.1. Epidemiologia i klasyfikacja wcześniactwa 101
7.1.2. Przyczyny wcześniactwa 102
7.1.3. Specyficzne problemy kliniczne 104
7.1.4. Profilaktyka wcześniactwa 109
7.1.5. Zasady i warunki wypisywania wcześniaka do domu 109
7.2. Noworodek z wewnątrzmacicznym ograniczeniem wzrastania płodu 111
7.2.1. Definicja i klasyfikacja wewnątrzmacicznego ograniczenia wzrastania płodu (FGR)/noworodka za małego w stosunku do wieku ciążowego (SGA) 111
7.2.2. Epidemiologia i przyczyny hipotrofii 112
7.2.3. Postacie kliniczne FGR 115
7.2.4. Diagnostyka wewnątrzmacicznego ograniczenia wzrastania płodu 116
7.2.5. Specyficzne problemy kliniczne 117
7.2.6. Postępowanie z noworodkiem z wewnątrzmacicznym ograniczeniem wzrastania 121
8. Żywienie noworodka – Marek Szczepański 125
8.1. Odrębności fizjologiczne przewodu pokarmowego noworodka 125
8.2. Zasady żywienia 128
8.2.1. Karmienie naturalne 128
8.2.2. Żywienie noworodków donoszonych i urodzonych przedwcześnie 139
8.3. Ulewania i wymioty 152
8.4. Kolka jelitowa i nietolerancja laktozy 154
8.5. Alergia pokarmowa 156
8.6. Biegunka noworodka 158
8.7. Tendencja do zaparć 159
9. Choroby układu oddechowego – Jerzy Szczapa, Tomasz Szczapa, Katarzyna Wróblewska-Seniuk 161
9.1. Fizjologia oddychania 161
9.2. Zmiany w układzie krążenia 162
9.3. Wymiana gazowa w płucach 162
9.4. Równowaga kwasowo-zasadowa 163
9.5. Cechy fizjologiczne układu oddechowego noworodka wpływające na funkcje oddechowe 164
9.6. Czynniki wpływające na wentylację płucną 165
9.7. Surfaktant 166
9.8. Wpływ zaburzeń oddychania na utlenowanie 167
9.9. Przyczyny zaburzeń oddychania 167
9.10. Objawy kliniczne zaburzeń oddychania 170
9.11. Rozpoznanie zaburzeń oddychania 171
9.12. Przebieg zaburzeń oddychania 172
9.12.1. Ostra niewydolność oddechowa 172
9.12.2. Przewlekła niewydolność oddechowa 173
9.13. Leczenie zaburzeń oddychania 173
9.13.1. Leczenie wspomagające 173
9.13.2. Leczenie tlenem 173
9.13.3. Stosowanie płynów 174
9.13.4. Ocena równowagi kwasowo-zasadowej 175
9.14. Zapewnienie prawidłowego utlenowania organizmu 175
9.14.1. Wspomaganie oddychania u noworodków 177
9.15. Najczęstsze przyczyny zaburzeń oddychania 189
9.15.1. Przemijający szybki oddech noworodka 189
9.15.2. Zespół zaburzeń oddychania 190
9.15.3. Zespół aspiracji smółki 195
9.15.4. Zespoły ucieczki powietrza 197
9.15.5. Krwotok z płuc 199
9.15.6. Przewlekła choroba płuc 200
9.15.7. Bezdech 203
10. Układ krążenia – Wanda Kawalec 207
10.1. Fizjologia układu krążenia 207
10.1.1. Ciśnienie tętnicze 208
10.2. Wady wrodzone serca 214
10.2.1. Tetralogia Fallota 215
10.2.2. Atrezja zastawki trójdzielnej 219
10.2.3. Zespół hipoplazji lewego serca 220
10.2.4. Koarktacja aorty 222
10.2.5. Krytyczne zwężenie zastawki aorty 223
10.2.6. Przełożenie wielkich pni tętniczych 224
10.2.7. Całkowity nieprawidłowy płucny spływ żylny 225
10.2.8. Przetrwały przewód tętniczy 226
10.2.9. Wady ze zwiększonym przepływem płucnym 228
10.2.10. Nadciśnienie płucne u noworodka 228
10.3. Niewydolność serca 230
10.4. Zaburzenia rytmu serca 233
10.4.1. Częstoskurcz nadkomorowy 234
10.4.2. Trzepotanie przedsionków 234
10.4.3. Częstoskurcz komorowy 234
10.4.4. Bradykardia zatokowa 235
10.4.5. Blok przedsionkowo-komorowy 236
11. Zaburzenia hematologiczne – Justyna Czech-Kowalska, Agata Pleskaczyńska, Anna Dobrzańska 239
11.1. Fizjologia układu krwiotwórczego 239
11.2. Metabolizm żelaza 240
11.3. Niedokrwistość 241
11.3.1. Przyczyny niedokrwistości 242
11.3.2. Objawy kliniczne 243
11.3.3. Diagnostyka 243
11.3.4. Leczenie 245
11.3.5. Profilaktyka niedokrwistości i niedoboru żelaza 246
11.4. Zespoły hemolityczne 248
11.4.1. Etiopatogeneza choroby hemolitycznej u noworodka 248
11.4.2. Choroba hemolityczna noworodka wskutek immunizacji w zakresie czynnika Rh 248
11.4.3. Choroba hemolityczna noworodka wskutek immunizacji w zakresie AB0 250
11.4.4. Hemoliza wskutek wrodzonych defektów błony komórkowej erytrocytów 250
11.4.5. Inne przyczyny hemolizy 251
11.5. Policytemia noworodków 252
11.5.1. Objawy kliniczne 252
11.5.2. Postępowanie 253
11.6. Małopłytkowość 254
11.6.1. Przyczyny małopłytkowości 254
11.6.2. Diagnostyka trombocytopenii 256
11.6.3. Leczenie trombocytopenii 257
11.7. Zaburzenia krzepnięcia krwi 258
11.7.1. Nabyte zaburzenia krzepnięcia powodujące krwawienie w okresie noworodkowym 259
11.7.2. Wrodzone zaburzenia czynników krzepnięcia powodujące krwawienie w okresie noworodkowym 265
12. Żółtaczka – Irena Wojsyk-Banaszak, Jerzy Szczapa 271
12.1. Przemiany bilirubiny 271
12.2. Żółtaczka fizjologiczna 273
12.3. Żółtaczka patologiczna 274
12.4. Ocena kliniczna żółtaczki 275
12.5. Żółtaczki spowodowane bilirubiną niezwiązaną 277
12.5.1. Przyczyny hiperbilirubinemii niezwiązanej 277
12.5.2. Żółtaczka związana z karmieniem piersią 280
12.5.3. Diagnostyka 281
12.5.4. Postępowanie 283
12.5.5. Powikłania hiperbilirubinemii – encefalopatia bilirubinowa 288
12.6. Żółtaczki spowodowane bilirubiną związaną 290
12.6.1. Przyczyny hiperbilirubinemii bezpośredniej (związanej) 291
12.6.2. Rozpoznanie 295
12.6.3. Postępowanie 296
13. Wybrane zagadnienia z neurologii noworodka – Katarzyna Kotulska, Dorota Domańska-Pakieła, Joanna Bothur-Nowacka, Dominika Jedlińska-Pijanowska, Sergiusz Jóźwiak, Elżbieta Jurkiewicz 299
13.1. Rozwój ośrodkowego układu nerwowego i przyczyny jego uszkodzeń w okresie prenatalnym, perinatalnym i noworodkowym 299
13.1.1. Rozwój ośrodkowego układu nerwowego 299
13.1.2. Przyczyny uszkodzeń układu nerwowego w okresie jego rozwoju 300
13.2. Wady wrodzone układu nerwowego 300
13.2.1. Wady cewy nerwowej 301
13.2.2. Wady rozwoju przodomózgowia 305
13.2.3. Wady móżdżku 307
13.2.4. Wady proliferacji 308
13.2.5. Wady migracji 309
13.2.6. Zaburzenia mielinizacji 312
13.3. Wodogłowie 312
13.3.1. Definicja i klasyfikacja 312
13.3.2. Elementy fizjologii krążenia płynu mózgowo-rdzeniowego 313
13.3.3. Mechanizm powstawania wodogłowia 315
13.3.4. Epidemiologia 317
13.3.5. Czas powstawania wodogłowia 317
13.3.6. Przyczyny wodogłowia 318
13.3.7. Diagnostyka u płodu 322
13.3.8. Diagnostyka u noworodka 323
13.3.9. Objawy 324
13.3.10. Leczenie 325
13.3.11. Rokowanie 328
13.4. Leukomalacja okołokomorowa 328
13.4.1. Definicja 328
13.4.2. Epidemiologia 329
13.4.3. Patogeneza 329
13.4.4. Objawy kliniczne 331
13.4.5. Diagnostyka 332
13.4.6. Leczenie 333
13.4.7. Rokowanie 333
13.5. Krwawienia śródczaszkowe 334
13.5.1. Definicja i ogólna symptomatologia 334
13.5.2. Krwawienia nadtwardówkowe 336
13.5.3. Krwawienie podtwardówkowe 337
13.5.4. Krwawienie podpajęczynówkowe 339
13.5.5. Krwawienie do miąższu mózgu 341
13.5.6. Krwawienie do miąższu móżdżku 342
13.5.7. Krwawienia dokomorowe/do macierzy rozrodczej 344
13.6. Drgawki noworodkowe 350
13.6.1. Etiologia 350
13.6.2. Klasyfikacja 351
13.6.3. Diagnostyka 356
13.6.4. Ewolucja 357
13.6.5. Leczenie 357
13.6.6. Rokowanie 359
13.7. Hipotonia mięśniowa 359
13.7.1. Rdzeniowy zanik mięśni 361
13.7.2. Wrodzona dystrofia miotoniczna 364
13.8 Choroby skórno-nerwowe 365
13.8.1. Stwardnienie guzowate 365
13.8.2. Choroba Sturge’a–Webera (naczyniakowatość twarzowo-mózgowa) 368
13.8.3. Zespół Jadassohna 370
14. Zaburzenia narządów zmysłu 377
14.1. Narząd wzroku w pierwszych 12 miesiącach życia – Anna Gotz-Więckowska 377
14.1.1. Wywiad rodzinny wskazujący na konieczność badania okulistycznego 377
14.1.2. Inne wskazania do badania okulistycznego 377
14.1.3. Ocena narządu wzroku 379
14.1.4. Stany zapalne narządu wzroku 382
14.1.5. Retinopatia wcześniaków 385
14.1.6. Wpływ wcześniactwa na funkcjonowanie wzrokowe 386
14.2. Zaburzenia słuchu u noworodka – Katarzyna Bierła 387
14.2.1. Epidemiologia częstości występowania zaburzeń słuchu u noworodków 387
14.2.2. Rozwój zmysłu słuchu 387
14.2.3. Przyczyny zaburzeń słuchu 388
14.2.4. Klasyfikacja zaburzeń słuchu 391
14.2.5. Program Powszechnych Przesiewowych Badań Słuchu u Noworodków 392
15. Wybrane zakażenia okresu noworodkowego 399
15.1. Uogólnione zakażenie bakteryjne u noworodka – posocznica (sepsa) – Ryszard Lauterbach 399
15.1.1. Diagnostyka sepsy 400
15.1.2. Postępowanie terapeutyczne – zależne od postaci sepsy 402
15.1.3. Wstrząs septyczny: hipotensja, uszkodzenie narządów, dysfunkcja OUN 405
15.1.4. Żywienie w sepsie 410
15.1.5. Profilaktyka zakażenia Streptococcus agalactiae (GBS) 412
15.1.6. Podsumowanie 413
15.2. Profilaktyka zakażeń wirusem RS – Ewa Helwich 413
15.2.1. Epidemiologia zakażeń RSV 413
15.2.2. Obraz kliniczny zakażeń RSV 414
15.2.3. Możliwości leczenia, strategie zapobiegania 415
16. Zaburzenia metaboliczne – Maria Beata Czeszyńska 421
16.1. Przemiany węglowodanowe okresu noworodkowego 421
16.1.1. Metabolizm glukozy 421
16.1.2. Hipoglikemia okresu noworodkowego 423
16.1.3. Hiperglikemia okresu noworodkowego 429
16.2. Noworodek matki chorej na cukrzycę 433
16.2.1. Embriopatia i fetopatia cukrzycowa 434
16.3. Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforowej 442
16.3.1. Metabolizm wapnia i fosforu u płodu i noworodka 443
16.3.2. Hipokalcemia 445
16.3.3. Hiperkalcemia 447
16.4. Zaburzenia gospodarki magnezowej 448
16.4.1. Płodowa i noworodkowa regulacja stężenia magnezu 448
16.4.2. Hipomagnezemia 448
16.4.3. Hipermagnezemia 449
16.5. Gospodarka sodowo-potasowa 450
16.5.1. Sód 450
16.5.2. Potas 453
17. Zaburzenia endokrynologiczne – Justyna Czech-Kowalska, Elżbieta Moszczyńska, Anna Dobrzańska 457
17.1. Niedoczynność przysadki u noworodka 457
17.2. Zaburzenia funkcji tarczycy u noworodka 459
17.2.1. Wrodzona niedoczynność tarczycy 459
17.2.2. Niedoczynność tarczycy u noworodków urodzonych przedwcześnie 462
17.2.3. Nadczynność tarczycy okresu noworodkowego 463
17.3. Zaburzenia funkcji kory nadnerczy u noworodka 466
17.3.1. Fizjologia kory nadnerczy 466
17.3.2. Niedoczynność kory nadnerczy u noworodka 466
17.4. Zaburzenia funkcji przytarczyc u noworodka 471
17.4.1. Regulacja hormonalna 471
17.4.2. Niedoczynność przytarczyc 472
17.4.3. Nadczynność przytarczyc 474
17.5. Zaburzenia rozwoju płci 476
17.5.1. Fizjologia rozwoju płci w okresie prenatalnym 476
17.5.2. Klasyfikacja zaburzeń rozwoju płci 478
18. Wrodzone wady metabolizmu w okresie noworodkowym – Robert Śmigiel 485
18.1. Wstęp 485
18.2. Definicje wrodzonych wad metabolizmu i ich dziedziczenie 486
18.2.1. Podział wrodzonych wad metabolizmu 486
18.2.2. Charakterystyka wad metabolizmu w okresie noworodkowym 487
18.3. Wybrane objawy wrodzonych wad metabolizmu u noworodków 489
18.4. Wymagane badania laboratoryjne przy podejrzeniu wrodzonej wady metabolizmu 492
18.5. Badania przesiewowe noworodków 496
18.6. Leczenie i postępowanie z noworodkiem z grupy ryzyka zaburzeń metabolicznych 497
18.7. Postępowanie post mortem przy podejrzeniu WWM jako przyczyny zgonu 499
19. Genetyka kliniczna – Jacek J. Pietrzyk 503
19.1. Przedmiot genetyki klinicznej 503
19.2. Cel genetyki klinicznej 505
19.3. Mutacje genomowe 508
19.3.1. Mutacje genomowe dotyczące chromosomów autosomalnych 509
19.3.2. Mutacje genomowe dotyczące chromosomów płciowych 513
19.3.3. Strukturalne aberracje chromosomowe 516
19.4. Mutacje pojedynczego genu z autosomalnego locus manifestujące się u noworodka (wybrane przykłady) 523
19.4.1. Dysplazje kostne 523
19.4.2. Zespół Smitha-Lemliego-Opitza 526
19.4.3. Osteogenesis imperfecta 527
19.5. Wrodzone błędy metabolizmu 529
19.5.1. Kliniczne formy załamania stanu ogólnego noworodka z WBM 532
19.5.2. Hiperamonemie 533
19.5.3. Diagnostyka WBM 534
19.5.4. Postępowanie 535
19.6. Dysmorfologia 535
19.7. Zmiana w postępowaniu z noworodkiem z chorobą dziedziczną i/lub wadą wrodzoną w erze genomiki 541
19.7.1. Zastosowanie NGS na oddziale intensywnej terapii noworodków: najpierw genotyp 541
19.8. Terapia chorób dziedzicznych 542
19.9. Terapia genowa 543
19.9.1. Rdzeniowy zanik mięśni 544
19.9.2. Pierwotne niedobory immunologiczne 547
20. Wybrane problemy ortopedyczne noworodka – Marek Jóźwiak, Andrzej Pucher 553
20.1. Wady wrodzone, genetycznie uwarunkowane, narządu ruchu 553
20.1.1. Wady wrodzone kręgosłupa wynikające z zaburzeń kształtu lub segmentacji kręgów 554
20.1.2. Braki lub niedorozwoje formowania się całej kończyny lub jej części 556
20.1.3. Wybrane deformacje wrodzone kończyn 558
20.1.4. Dysplazje kostne, zespoły genetyczne obejmujące uogólnione wady kostne 564
20.2. Wady rozwojowe narządu ruchu, nabyte w okresie płodowym 568
20.2.1. Rozwojowa dysplazja stawu biodrowego 568
20.2.2. Wrodzone deformacje stóp 576
20.2.3. Wrodzone deformacje stawu kolanowego 580
20.3. Deformacje i urazy okołoporodowe 582
20.3.1. Złamanie obojczyka 582
20.3.2. Złamania kości długich 583
20.3.3. Porodowe uszkodzenie splotu ramiennego 586
20.3.4. Kręcz szyi mięśniowo-pochodny 587
20.4. Infekcje kostno-stawowe okresu noworodkowego 588
20.4.1. Zapalenie stawu biodrowego 589
20.4.2. Zapalenie kości 590
21. Zaburzenia funkcji nerek – Marta Szymankiewicz-Bręborowicz 595
21.1. Fizjologia 595
21.1.1. Rozwój 595
21.1.2. Budowa anatomiczna 596
21.1.3. Podstawowe funkcje nerek 597
21.1.4. Zasady funkcjonowania nerek 598
21.1.5. Funkcja endokrynna 600
21.2. Patologia 601
21.2.1. Postępowanie prenatalne 601
21.2.2. Diagnostyka chorób nerek i układu moczowego po urodzeniu 602
21.2.3. Najczęstsze zaburzenia 605
22. Najczęstsze chirurgiczne stany naglące u noworodka – Jerzy Szczapa 617
22.1. Wzdęcia brzucha 618
22.2. Martwicze zapalenie jelit 619
22.2.1 Definicja 619
22.2.2. Epidemiologia 619
22.2.3. Patogeneza 619
22.2.4. Kliniczne objawy NEC 620
22.2.5. Diagnostyka NEC 621
22.2.6. Leczenie 621
22.2.7. Profilaktyka NEC 623
22.2.8. Powikłania NEC 624
22.3. Izolowana samoistna perforacja jelit 625
23. Wpływ leków stosowanych u matki na płód i noworodka – Jerzy Szczapa 627
23.1. Stosowanie leków w czasie ciąży 627
23.2. Stosowanie leków w czasie karmienia piersią 629
24. Choroby skóry – Magdalena Czarnecka-Operacz 633
24.1. Fizjologia skóry noworodka 633
24.1.1. Budowa skóry 633
24.1.2. Funkcje skóry 635
24.1.3. Rozwój skóry 636
24.1.4. Odmienności w budowie i fizjologii skóry u noworodka 637
24.2. Symptomatologia ogólna chorób skóry (semiotyka) 639
24.3. Badanie dermatologiczne chorego 642
24.4. Podstawowe zasady pielęgnacji skóry noworodka 643
24.5. Diagnostyka różnicowa zmian skórnych na podstawie ich morfologii 644
24.5.1. Osutka pęcherzykowa, pęcherzowa i krostkowa 644
24.5.2. Osutka grudkowa 646
24.5.3. Zmiany guzkowe 646
24.5.4. Zmiany plamicze i naczyniowe 647
24.5.5. Znamiona naczyniowe 647
24.5.6. Zmiany barwnikowe 648
24.5.7. Erytrodermia 648
25. Kryteria wypisania noworodka ze szpitala oraz zasady opieki w warunkach domowych – Elżbieta Gajewska, Agnieszka Szafrańska 653
25.1. Profilaktyka zdrowotna 653
25.1.1. Profilaktyka w pierwszych dobach życia 655
25.1.2. Instruktaż karmienia piersią 659
25.1.3. Badania przesiewowe (screening) u noworodków 660
25.1.4. Szczepienia ochronne w okresie noworodkowym 667
25.2. Wypis noworodka do domu 670
25.3. Opieka nad noworodkiem wypisanym do domu 674
25.3.1. Wizyty patronażowe, należące do zakresu świadczeń profilaktycznych 674
25.3.2. Odrębności opieki nad wcześniakiem po wypisie do domu 683
25.4. Opieka nad noworodkiem wymagającym długotrwałej oceny rozwoju psychomotorycznego 687
25.4.1. Wywiad ukierunkowany na czynniki ryzyka uszkodzenia mózgu 688
25.4.2. Wykrywanie zaburzeń neurorozwojowych 691
25.4.3. Uszkodzenie narządów zmysłów . 695
25.4.4. Rozwój somatyczny 697
25.5. Następstwa chorób przebytych w okresie noworodkowym 703
25.5.1. Zaburzenia oddychania 703
25.5.2. Dysplazja oskrzelowo-płucna 704
25.5.3. Martwicze zapalenie jelit 705
25.5.4. Zakażenia u wcześniaków 705
25.5.5. Nadciśnienie tętnicze 705
25.6. Znaczenie więzi emocjonalnych w kontekście wcześniactwa 706
25.6.1. Budowanie więzi emocjonalnych między matką a dzieckiem 706
25.6.2. Jak można pomóc 707
25.7. Prawne podstawy ochrony zdrowia dziecka 710
26. Transport ,,N” – Jan Mazela 713
26.1. Wstęp 713
26.2. Organizacja 714
26.3. Personel 714
26.4. Uwarunkowania administracyjno-prawne 717
26.5. Wyposażenie sprzętowe w transporcie „N” 720
26.6. Wyzwania kliniczne 720
26.6.1. Termoprotekcja 720
26.6.2. Hałas 722
26.6.3. Hipoglikemia 722
26.6.4. Hiperglikemia 723
26.6.5. Encefalopatia niedotlenieniowo-niedokrwienna 723
26.6.6. Nadciśnienie płucne 724
26.7. Przygotowanie noworodka do transportu „N” 724
27. Wybrane zagadnienia dotyczące rehabilitacji ruchowej noworodków i małych dzieci – Beata Pusz, Bogumiła Stoińska 727
27.1. Ocena rozwoju psychoruchowego niemowlęcia 727
27.2. Ocena wybranych odruchów prymitywnych i automatyzmów noworodkowych oraz niemowlęcych 731
27.3. Ocena napięcia mięśniowego 737
27.4. Zaburzenia w rozwoju psychoruchowym dziecka – wskazania do rehabilitacji ruchowej 739
27.5. Metody usprawniania ruchowego dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi 741
27.5.1. Koncepcja NDT-Bobath 741
27.5.2. Rehabilitacja według Vojty, czyli metoda odruchowej lokomocji 742
27.5.3. Metoda Glenna Domana 746
27.5.4. Kinezjologia mózgu 747
27.5.5. Integracja sensoryczna 748
27.6. Stymulacja ruchowa i wczesne usprawnianie na oddziale patologii noworodka 750
27.6.1. Układanie dziecka 750
27.6.2. Wczesna stymulacja rozwoju psychomotorycznego dziecka 752
27.6.3. Noszenie dziecka 753
27.6.4. Karmienie dziecka 754
27.6.5. Masaż dziecka 756
27.6.6. Fizjoterapia klatki piersiowej 760
27.7. Mózgowe porażenie dziecięce 764
27.7.1. Przyczyny powstawania MPD 764
27.7.2. Objawy MPD 765
27.7.3. Postępowanie rehabilitacyjne u dzieci z MPD 768
Skorowidz 771
-14%