Seksuologia sądowa tom 2

Seksuologia sądowa zajmuje się zagadnieniami zaspokajania popędu seksualnego w sposób odbiegający od oczekiwań społecznych lub naruszających obowiązujący porządek prawny. Jednym z zadań seksuologii sądowej jest merytoryczne przygotowanie specjalistów, którzy będą współpracować z wymiarem sprawiedliwości w charakterze biegłych. Opiniowanie sądowo-seksuologiczne jest niezbędne w wielu postępowaniach wymagających szczególnej wiedzy i doświadczenia. W poszczególnych tomach omówiono zagadnienia medyczne, psychologiczne, socjologiczne, kryminologiczne, prawne i opiniodawcze. Czytelnicy znajdą w rozdziałach najnowsze piśmiennictwo i wyniki badań prowadzonych w wiodących ośrodkach zajmujących się zagadnieniami patologii seksualnej. W kolejnych tomach omówiono: teorie, modele, badania, opiniowanie seksuologiczne w sprawach karnych, cywilnych i nieletnich, praktyczne aspekty opiniowania seksuologicznego, wiktymologię. Seksuologia sądowa jest adresowana nie tylko do seksuologów, psychiatrów i psychologów, lecz także prawników (sędziów, prokuratorów, obrońców).

Przedmowa XIII Wstęp XVII I. Wprowadzenie 1 1. Podstawy prawne opiniowania sądowo-seksuologicznego – Andrzej Depko 3 Wstęp 3 Pojęcie i charakter biegłego w procesie karnym 3 Piśmiennictwo 8 Przesłanki powołania biegłego 9 Piśmiennictwo 11 Powoływanie biegłego przez organ procesowy 11 Piśmiennictwo 15 Kodeksowe unormowanie treści opinii biegłego 15 Piśmiennictwo 17 Okoliczności wyłączające biegłych sądowych od sporządzania opinii 18 Piśmiennictwo 19 Podstawowe prawa i obowiązki biegłego 20 Piśmiennictwo 20 Posługiwanie się tytułem „biegły sądowy” 21 Piśmiennictwo 22 Weryfikacja opinii biegłego w postępowaniu karnym 23 Piśmiennictwo 24 Odpowiedzialność karna biegłych 25 Piśmiennictwo 28 Wynagrodzenie biegłych 28 Piśmiennictwo 30 Biegły lekarz seksuolog w postępowaniu karnym 31 Piśmiennictwo 33 Biegły psycholog seksuolog w postępowaniu karnym 33 Piśmiennictwo 37 Zakończenie 37 II. Opiniowanie sądowo-seksuologiczne w sprawach karnych 39 2. Opinia sądowo-seksuologiczna w postępowaniu karnym – Andrzej Depko 41 Wstęp 41 Specyfika pracy biegłego seksuologa 41 Piśmiennictwo 44 Opinia biegłego seksuologa jako dowód w sprawie 44 Formy opinii sądowo-seksuologicznych 46 Piśmiennictwo 49 Podstawa i przedmiot ekspertyzy sądowo-seksuologicznej 50 Piśmiennictwo 53 Oczekiwania organu procesowego wobec opinii sądowo-seksuologicznej 53 Piśmiennictwo 56 Rodzaje opinii sądowo-seksuologicznych 56 Piśmiennictwo 58 Struktura i treść opinii sądowo-seksuologicznej 58 Piśmiennictwo 61 Pojęcia „czynność seksualna”, „obcowanie płciowe” oraz „inne czynności seksualne” w ujęciu Kodeksu karnego i seksuologii sądowej 61 Piśmiennictwo 67 Zakończenie 68 3. Zachowania seksualne penalizowane – Aleksandra Krasowska 71 Wstęp 71 Zgwałcenie, seksualne nadużycie stosunku zależności lub wykorzystanie krytycznego położenia 71 Seksualne wykorzystanie małoletniego 89 Przemoc seksualna online 94 Zakończenie 95 Piśmiennictwo 95 4. Opiniowanie sądowo-seksuologiczne w sprawach o wykroczenia – Andrzej Depko 97 Wstęp 97 Wolność seksualna i obyczajność 97 Prawo do nagości i prawo od nagości 101 Biegli w sprawach o wykroczenia 108 Zakończenie 110 Piśmiennictwo 111 5. Opiniowanie sądowo-seksuologiczne w sprawach o molestowanie seksualne w miejscu pracy – Andrzej Depko 113 Wstęp 113 Typy i formy molestowania seksualnego 114 Czynniki determinujące występowanie molestowania seksualnego 116 Ochrona prawna 121 Zakończenie 128 Piśmiennictwo 129 6. Typologie osób popełniających przestępstwa przeciwko wolności seksualnej – Aleksandra Krasowska 133 Wstęp 133 6A. Osoby, które dokonały zgwałcenia 135 Zgwałcenie jako objaw zaburzenia? 137 Wybrane typologie sprawców przestępstwa zgwałcenia 138 6B. Sprawcy przemocy seksualnej wobec dzieci 151 Sprawca czynu pedofilnego – podstawowa charakterystyka 151 Sprawca czynu pedofilnego – preferencyjny lub zastępczy 153 Typologie sprawców przemocy seksualnej wobec dzieci 154 6C. Sprawcy przestępstw seksualnych online 157 Internetowi sprawcy przestępstw seksualnych wobec dzieci – skala zjawiska 157 Przebieg interakcji sprawca–ofiara 158 Zachowania podejmowane przez ofiarę 159 Kobiety sprawczynie internetowej przemocy seksualnej 160 6D. Sprawca aktu ekshibicjonizmu 161 Obnażanie się a zaburzenia psychiczne 162 Kobiety obnażające się publicznie 163 Obnażenie się a zaburzenia ekshibicjonistyczne 164 Zakończenie 164 Piśmiennictwo 165 7. Problematyka zjawiska zabójstw związanych z seksualnością – Aleksandra Krasowska 169 7A. Zabójstwa związane z seksualnością 171 Wstęp 171 Zabójstwo seksualne a zabójstwa z innych przyczyn 170 Zabójstwo seksualne, zabójstwo na tle seksualnym a zabójstwo z lubieżności – charakterystyka pojęć występujących w polskiej literaturze 174 Zakończenie 179 Piśmiennictwo 180 7B. Sprawcy zabójstw seksualnych 181 Wstęp 181 Ogólna charakterystyka 181 Sprawcy zabójstw seksualnych a sprawcy innych przestępstw seksualnych 183 Seryjny a nieseryjny sprawca zabójstwa na tle seksualnym 185 Zakończenie 187 Piśmiennictwo 187 8. Kobiety sprawczynie przemocy seksualnej – Aleksandra Krasowska 189 Wstęp 189 Kobiety jako sprawczynie przemocy seksualnej 190 Modele teoretyczne dla sprawczyń przestępstw seksualnych 193 Sprawczynie zabójstw motywowanych seksualnie 208 Sprawczynie przemocy seksualnej z kontaktem z ofiarą (hands-on) oraz zgwałceń 208 Kobiety dokonujące aktów przemocy seksualnej w czasie wojny i w ramach przestępstw wobec ludności cywilnej 210 Zakończenie 211 Piśmiennictwo 212 III. Diagnostyka w przebiegu opiniowania seksuologicznego 215 9. Diagnostyka psychologiczna w opiniowaniu seksuologicznym – Beata Pastwa-Wojciechowska, Iwona Grzegorzewska, Inga Markiewicz 217 Wstęp 217 Specyfika opiniowania sądowo-psychologicznego 218 9A. Opiniowanie sądowo-psychologiczne w sprawach dzieci i młodzieży 219 Opiniowanie psychologiczne małoletnich świadków – ofiar przemocy seksualnej 219 Rola biegłego psychologa 221 Udział psychologa w przesłuchaniu małoletniego świadka 222 Ekspertyza psychologiczna dotycząca zeznań małoletniego świadka 226 Diagnoza psychologiczna 227 Podatność małoletniego świadka na sugestię 229 Kontekst ujawnienia przez dziecko przemocy seksualnej 233 Psychologiczna ocena zeznań małoletniego świadka – ofiary przemocy seksualnej 236 Opiniowanie psychologiczne nieletnich sprawców przestępstw seksualnych 241 Proces diagnozowania nieletnich 243 Szacowanie ryzyka powrotu nieletnich do przestępstwa seksualnego 246 9B. Opiniowanie sądowo-psychologiczne w sprawach osób dorosłych 254 Sprawcy przestępstw seksualnych 254 Ofiary przestępstw seksualnych 271 Zakończenie 285 Piśmiennictwo 286 10. Diagnostyka medyczna w opiniowaniu sądowo-seksuologicznym – Andrzej Depko 295 Wstęp 295 Opiniowanie sądowo-seksuologiczne na podstawie badania ambulatoryjnego 296 Zastosowanie medycznych metod diagnostycznych w procesie opiniowania seksuologicznego 312 Zakończenie 317 Piśmiennictwo 318 11. Diagnostyka zaburzeń preferencji seksualnych na potrzeby wydania opinii specjalistycznej – Aleksandra Krasowska 321 Wstęp 321 Diagnostyka zaburzeń parafilnych z wykorzystaniem narzędzi kwestionariuszowych 321 Diagnostyka zaburzeń parafilnych z wykorzystaniem badań dodatkowych 325 Zakończenie 330 Piśmiennictwo 331 IV. Opiniowanie w zakresie zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania postępowaniem w sprawach o przestępstwa przeciwko wolności seksualnej 333 12. Ocena zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem w sprawach przeciwko wolności seksualnej – Aleksandra Krasowska 335 Wstęp 335 Pojęcie niepoczytalności 336 Zaburzenia seksualne a zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania postępowaniem 338 Zakończenie 340 Piśmiennictwo 340 V. Ryzyko ponownego popełnienia przestępstwa przeciwko wolności seksualnej 341 13. Ocena ryzyka ponownego popełnienia przestępstwa przeciwko wolności seksualnej – Elżbieta Rowińska-Garbień 343 Wstęp 343 Czynniki ryzyka ponownego popełnienia przestępstwa przeciwko wolności seksualnej 345 Metody oceny ryzyka ponownego popełnienia przestępstwa przeciwko wolności seksualnej na świecie 350 Zastosowanie narzędzi do oceny ryzyka ponownego popełnienia przestępstwa przeciwko wolności seksualnej w Polsce 356 Powrót do środowiska a ryzyko ponownego popełnienia przestępstwa seksualnego 357 Zakończenie 358 Piśmiennictwo 358 Skorowidz 361