Terapia zajęciowa. Kompendium

Część I. TEORETYCZNE PODSTAWY TERAPII ZAJĘCIOWEJ 1 1. Terapia zajęciowa – podstawowe pojęcia – Edyta Janus 3 1.1. Wprowadzenie 3 1.2. Rys historyczny 3 1.3. Definiowanie terapii zajęciowej 5 1.4. Definicja zajęcia 6 1.5. Zajęcie, zdrowie, dobrostan 8 1.6. Podejście Person Centered Practice 9 1.7. Podsumowanie 11 Pytania sprawdzające 11 2. Modele praktyki w terapii zajęciowej – Marta Frankiewicz 13 2.1. Wprowadzenie 13 2.2. Przykładowe modele praktyki 14 2.2.1. Person – Environment – Occupation Model (PEO) 14 Poszczególne składowe modelu PEO 15 2.2.2. Canadian Model of Occupational Performance – Engagement (CMOP-E) 16 Poszczególne składowe modelu CMOP-E 17 2.2.3. Model of Human Occupation (MOHO) 19 Poszczególne składowe modelu MOHO 19 2.2.4. Model Kawa 21 Poszczególne składowe modelu Kawa 22 2.3. Podsumowanie 24 Pytania sprawdzające 24 3. Analiza aktywności – Urszula Chrabota 25 3.1. Wprowadzenie 25 3.2. Znaczenie i cele analizy aktywności 25 3.3. Proces analizy aktywności 27 3.3.1. Wybór zajęcia do analizy 28 3.3.2. Podział czynności na etapy 28 3.3.3. Określenie materiałów, narzędzi, sprzętu i warunków środowiska niezbędnych do wykonania czynności 29 3.3.4. Funkcje organizmu 30 3.3.5. Struktury organizmu 31 3.3.6. Umiejętności 31 3.3.7. Analiza zebranych informacji 32 3.4. Podsumowanie 33 Pytania sprawdzające 33 4. Proces terapii zajęciowej na przykładzie Canadian Practice Process Framework (CPPF) – Anna Misiorek 35 4.1. Wprowadzenie 35 4.2. Poszczególne elementy procesu CPPF 36 4.3. Etapy (kroki) procesu CPPF 38 4.3.1. Rozpoczęcie współpracy z osobą (pacjentem) (enter/initiate) 38 4.3.2. Określenie obszaru działania (set the stage) 40 4.3.3. Ocena/ewaluacja (assess/evaluate) 41 4.3.4. Ustalenie celów szczegółowych i planowanie terapii (agree on objectives and plan) 41 4.3.5. Implementacja planu (implement the plan) 43 4.3.6. Monitoring i modyfikacja (monitor and modify) 43 4.3.7. Ewaluacja wyników (evaluate outcome) 43 4.3.8. Zakończenie współpracy (conclude/exit) 44 4.4. Podsumowanie 44 Pytania sprawdzające 45 4.5. Analiza przypadku 45 5. Etyka zawodu terapeuty zajęciowego – Agnieszka Smrokowska-Reichmann 51 5.1. Wprowadzenie 51 5.2. Niezbędność refleksji etycznej w zawodzie terapeuty zajęciowego 52 5.3. Definicja i odgraniczenie etyki 53 5.4. Odmiany etyki 54 5.5. Etyka ogólna a etyki stosowane 55 5.6. Etyka zawodu i kodeks etyki zawodowej 56 5.7. Dylematy etyczne w zawodzie terapeuty zajęciowego 57 5.8. Odpowiedzialność moralna terapeuty zajęciowego w oparciu o kodeks etyki zawodowej sformułowany przez COTEC 57 5.8.1. Cechy i obowiązki terapeuty zajęciowego 59 5.8.2. Uniwersalne zasady etyczne 59 5.8.3. Model rozwiązywania problemów 60 5.8.4. Reprezentatywne przykłady przypadków 60 5.9. Podsumowanie 61 Pytania sprawdzające 62 Część II. TERAPIA ZAJĘCIOWA W PRACY Z PACJENTEM 63 6. Terapia zajęciowa w dysfunkcjach narządu ruchu – Paulina Aleksander-Szymanowicz 65 6.1. Wprowadzenie 65 6.2. Metody i narzędzia oceny w dysfunkcjach narządu ruchu 66 6.2.1. Podstawowe narzędzia oceny pacjenta z dysfunkcją narządu ruchu 66 6.2.2. Wybrane narzędzia oceny czynności dnia codziennego (ADL) pacjenta z dysfunkcją narządu ruchu 67 6.2.3. Wybrane narzędzia oceny kończyny górnej 67 6.3. Wybrane obszary interwencji 71 6.3.1. Lokomocja 72 6.3.2. Higiena osobista 72 6.3.3. Przygotowywanie posiłków 73 6.4. Opis przypadku 73 6.4.1. Pacjent z dysfunkcją narządu ruchu pochodzenia neurologicznego 73 6.4.2. Pacjent z dysfunkcją narządu ruchu pochodzenia reumatologicznego 75 6.5. Podsumowanie 76 Pytania sprawdzające 77 7. Terapia zajęciowa w pediatrii – Aleksandra Kulis 79 7.1. Wprowadzenie 79 7.2. Metody i narzędzia oceny w pediatrii 80 7.3. Wybrane obszary interwencji 83 7.4. Opis przypadku 86 7.5. Podsumowanie 88 Pytania sprawdzające 88 8. Terapia zajęciowa w geriatrii – Aneta Bac 91 8.1. Wprowadzenie 91 8.2. Metody i narzędzia oceny w geriatrii 92 8.3. Wybrane obszary interwencji 94 8.3.1. Pacjenci geriatryczni bez choroby otępiennej 94 Zapobieganie upadkom 95 Higiena osobista 95 Przygotowanie posiłków 96 Robienie zakupów 96 Trening pamięci 97 Transfery 97 Przeciwdziałanie wykluczeniom i samowykluczeniom społecznym 98 8.3.2. Pacjenci geriatryczni z chorobą otępienną 98 Stadium I choroby otępiennej 98 Stadium II choroby otępiennej 99 Stadium III choroby otępiennej. 100 8.4. Opis przypadku 100 8.5. Podsumowanie 102 Pytania sprawdzające 102 9. Terapia zajęciowa w psychiatrii – Dorota Kurbiel 105 9.1. Wprowadzenie 105 9.2. Metody i narzędzia oceny w terapii zajęciowej w psychiatrii 106 9.3. Wybrane obszary interwencji 108 9.4. Opis przypadku 109 9.5. Podsumowanie 111 Pytania sprawdzające 112 10. Terapia zajęciowa osób z niepełnosprawnością intelektualną – Paweł Żychowicz 113 10.1. Wprowadzenie 113 10.2. Metody i narzędzia oceny u osób z niepełnosprawnością intelektualną 115 10.3. Wybrane obszary interwencji 117 10.3.1. Czynności dnia codziennego 117 10.3.2. Edukacja zawodowa i zatrudnienie 118 10.3.3. Integracja, uczestnictwo w życiu społecznym i wsparcie społeczne 119 10.4. Opis przypadku 124 10.5. Podsumowanie 126 Pytania sprawdzające 126 Część III. ARTYSTYCZNE FORMY W TERAPII ZAJĘCIOWEJ 129 11. Arteterapia – Marek Pokutycki 131 11.1. Pojęcia i definicje arteterapii 131 11.2. Rys historyczny arteterapii 134 11.3. Oddziaływanie arteterapii na kondycję psychofizyczną człowieka 136 11.3.1. Kontekst społeczny 136 11.3.2. Kontekst psychologiczny 138 11.3.3. Kontekst fizyczny 139 11.4. Podsumowanie 140 Pytania sprawdzające 141 11.5. Przykładowa forma zajęć: „grafika – drukowanie liści” 141 12. Choreoterapia – Katarzyna Filar-Mierzwa 147 12.1. Pojęcia i definicje choreoterapii 147 12.2. Rys historyczny choreoterapii 148 12.3. Oddziaływanie terapii tańcem na organizm człowieka 149 12.3.1. Kontekst fizyczny 149 12.3.2. Kontekst społeczny i psychologiczny 150 12.4. Zastosowanie choreoterapii 151 12.5. Muzyka w choreoterapii 152 12.6. Choreoterapia a potrzeby pacjenta 152 12.7. Podsumowanie 154 Pytania sprawdzające 154 12.8. Choreoterapia – ilustracja praktyczna 154 13. Muzykoterapia – Anna Bukowska 159 13.1. Pojęcia i definicje muzykoterapii 159 13.2. Rys historyczny muzykoterapii 160 13.3. Oddziaływanie muzyki na organizm człowieka 161 13.3.1. Kontekst fizyczny 161 13.3.2. Kontekst psychologiczny 162 13.3.3. Kontekst społeczny 162 13.4. Zastosowanie muzykoterapii 162 13.4.1. Podstawy teoretyczne stosowania muzykoterapii 162 13.4.2. Sposoby oddziaływania w muzykoterapii 163 13.4.3. Wybrane metody i modele muzykoterapeutyczne 164 13.5. Muzyka w muzykoterapii 166 13.6. Muzykoterapia a potrzeby pacjenta 167 13.7. Podsumowanie 168 Pytania sprawdzające 164 13.8. Muzykoterapia – ilustracja praktyczna 164 Słowniczek pojęć 173 Skorowidz 179