Hepatologia Tom 2

Hepatologia to dwutomowe, unikatowe na rynku wydawniczym dzieło o charakterze interdyscyplinarnym, przeznaczone dla szerokiego kręgu lekarzy stykających się z chorobami wątroby i dróg żółciowych u pacjentów w codziennej praktyce lekarskiej. Problematyka chorób wątroby została ujęta wszechstronnie i kompleksowo od etiologii, przez diagnostykę aż do terapii chorób wątroby w różnych grupach chorych: dzieci, dorośli, osoby starsze, po przeszczepach narządów. Współautorami publikacji są wybitni specjaliści - doświadczeni klinicyści praktycy z zakresu gastroenterologii, hepatologii, chorób zakaźnych, pediatrii a także mikrobiolodzy, dietetycy i fizjolodzy. Poszczególne rozdziały są wzbogacone o liczne, unikatowe ryciny, schematy, algorytmy oraz najnowsze wytyczne Towarzystw Naukowych. Monografię kierujemy nie tylko do specjalistów gastroenterologii i lekarzy praktyków lecz także została przygotowana do nauki na studiach medycznych w zakresie chorób zakaźnych, gastroenterologii, medycyny rodzinnej i mikrobiologii.

33. Cholestaza u dzieci – Irena Jankowska 555 Definicja 555 Cholestaza wieku niemowlęcego 556 Przyczyny cholestazy u niemowląt 557 Cholestaza u dzieci starszych 570 Leczenie cholestazy 573 Leczenie zachowawcze 573 Leczenie zabiegowe 576 Podsumowanie 577 34. Wybrane choroby dróg żółciowych oraz przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby u dzieci i młodzieży – Dariusz Lebensztejn 579 Kamica żółciowa 579 Torbiele dróg żółciowych 582 Inne choroby dróg żółciowych u dzieci i młodzieży 583 Dyskineza dróg żółciowych 583 Wrodzone wady pęcherzyka żółciowego 584 Bezkamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego 584 Rzadko występujące choroby pęcherzyka żółciowego 584 Przewlekłe zapalenie wątroby wywołane wirusami hepatotropowymi u dzieci 584 Wprowadzenie 584 Zakażenie wirusem HBV 585 Zakażenie wirusem HCV 586 Zakażenia wirusami HAV i HEV 587 35. Hiperbilirubinemie czynnościowe u dzieci i młodzieży – Dariusz Lebensztejn 589 Definicja 589 Zespół Gilberta 589 Zespół Criglera-Najjara 590 Zespół Dubina-Johnsona i zespół Rotora 591 36. Stłuszczeniowa choroba wątroby związana z dysfunkcją metaboliczną u dzieci i młodzieży – Dariusz Lebensztejn 593 Wprowadzenie 593 Rozpoznanie i obraz kliniczny 594 Leczenie 597 37. Choroba Wilsona – Piotr Socha, Wojciech Jańczyk 599 Wprowadzenie 599 Definicja 599 Obraz kliniczny 599 Postać wątrobowa 600 Objawy neurologiczne i psychiatryczne 600 Inne objawy 601 Diagnostyka 601 Wykładniki czynności wątroby 601 Stężenie ceruloplazminy w surowicy 601 Stężenie miedzi w surowicy 601 Dobowa zbiórka moczu na miedź 602 Badania molekularne 602 Biopsja wątroby i miedź w wątrobie 602 Kryteria diagnostyczne 602 Badania przesiewowe 602 Leczenie 603 Farmakoterapia 603 Przeszczepienie wątroby 604 38. Hemochromatoza i hemosyderoza – Anna Parfieniuk-Kowerda 605 Hemochromatoza 605 Definicja 605 Etiopatogeneza 605 Epidemiologia 608 Obraz kliniczny 609 Diagnostyka 612 Leczenie 613 Zapobieganie rozwojowi HH u osób predysponowanych 614 Monitorowanie 614 Rokowanie 615 Hemosyderoza i wtórne stany przeładowania żelazem 615 39. Choroby wątroby występujące u kobiet w ciąży – Alicja Wiercińska-Drapało 617 Wprowadzenie 617 Badanie podmiotowe i przedmiotowe 618 Interpretacja badań wątrobowych podczas ciąży 618 Choroby wątroby spowodowane ciążą 618 Ostre stłuszczenie wątroby ciężarnych 619 Wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych 621 Stan przedrzucawkowy/zespół HELLP 624 Niepowściągliwe wymioty ciężarnych 625 Choroby wątroby występujące u kobiet w ciąży niezwiązane z ciążą 626 Wirusowe zapalenie wątroby 626 Kamica pęcherzyka żółciowego 628 Autoimmunologiczne zapalenie wątroby 628 Choroba Wilsona 629 Pierwotne żółciowe zapalenie dróg żółciowych 630 Pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych 630 Niealkoholowe stłuszczenie wątroby 630 Marskość wątroby i nadciśnienie wrotne 631 Podsumowanie 632 40. Zaostrzenie przewlekłej niewydolności wątroby – Krzysztof Tomasiewicz 633 Wprowadzenie 633 Częstość występowania 635 Patogeneza 636 Przebieg kliniczny 637 Zapobieganie czynnikom wywołującym ostrą dekompensację czynności wątroby 638 Postępowanie 638 41. Toksyczne uszkodzenie wątroby (z wyłączeniem polekowego uszkodzenia) – Małgorzata Michalina Brzóska 641 Wprowadzenie 641 Rola wątroby w procesach detoksykacji i aktywacji metabolicznej ksenobiotyków 642 Wątroba jako narząd krytyczny dla toksycznego działania ksenobiotyków 645 Mechanizmy rozwoju toksycznego uszkodzenia wątroby 647 Diagnostyka, leczenie i profilaktyka toksycznego uszkodzenia wątroby 650 Szczegółowa charakterystyka wpływu różnych substancji chemicznych na wątrobę 653 Alkohol etylowy 653 Węglowodory alifatyczne i aromatyczne oraz ich pochodne 657 Substancje chemiczne zawarte w dymie tytoniowym 662 Narkotyki klasyczne i nowe narkotyki syntetyczne 663 Inne związki chemiczne 665 Toksyny roślinne 666 Mykotoksyny 674 Podsumowanie 675 42. Polekowe uszkodzenia wątroby – Halina Car, Przemysław Wielgat 677 Wprowadzenie 677 Mechanizmy polekowego uszkodzenia wątroby 678 Czynniki ryzyka 684 Informacje ogólne 684 Czynniki ryzyka zależne od stosowanego leku 684 Czynniki ryzyka zależne od pacjenta 691 Diagnostyka 699 Obraz kliniczny 702 Leczenie 703 Rokowanie 705 Zapobieganie 705 Podsumowanie 706 43. Zespół wątrobowo-płucny – Wojciech Naumnik 709 Wprowadzenie 709 Etiologia i patogeneza 709 Patofizjologia 711 Patomorfologia 712 Objawy kliniczne 712 Badania diagnostyczne 713 Diagnostyka różnicowa 718 Rozpoznanie 718 Ocena stopnia ciężkości i leczenie 718 44. Zespół wątrobowo-nerkowy – Beata Naumnik 721 Definicja 721 Patogeneza 722 Epidemiologia 723 Objawy i postacie kliniczne 724 Czynniki ryzyka 725 Rozpoznanie 725 Diagnostyka różnicowa 726 Leczenie 727 Profilaktyka 730 Rokowanie 730 Podsumowanie 730 45. Zmiany ogniskowe w wątrobie – Anna Piekarska 733 Wprowadzenie 733 Zmiany ogniskowe w wątrobie o charakterze torbielowatym 734 Torbiel prosta wątroby 734 Torbiel złożona wątroby 735 Torbiele infekcyjne wątroby 735 „Ropień” pełzakowy wątroby 739 Ropień bakteryjny wątroby 740 Wielotorbielowatość wątroby 742 Choroba Carolego 745 Kompleksy von Meyenburga 747 Zmiany ogniskowe o charakterze litym 748 Naczyniak i inne guzy naczyniopochodne 748 Ogniskowy rozrost guzkowy 751 Gruczolak wątrobowokomórkowy 752 Ogniska przerzutów nowotworów o odległych lokalizacjach do wątroby (wtórne nowotwory wątroby) 754 Guzki regeneracyjne 755 Guzki dysplastyczne 756 Ogniska stłuszczenia 757 „Ropnie” gruźlicze wątroby 757 46. Choroby nowotworowe wątroby, pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych – Ewa Sierko 761 Wprowadzenie 761 Nowotwory wątroby i wewnątrzwątrobowych przewodów żółciowych 762 Wewnątrzwątrobowy rak z komórek nabłonka dróg żółciowych 764 Wątrobiak zarodkowy 765 Mieszany rak wątrobowokomórkowy i rak z komórek nabłonka przewodów żółciowych 766 Niezróżnicowany rak pierwotny wątroby 766 Neuroendokrynne nowotwory wątroby 766 Nowotwory pęcherzyka żółciowego i zewnątrzwątrobowych dróg żółciowych 767 Nabłonkowe nowotwory łagodne 768 Nowotwory złośliwe 769 Mięsaki wątroby 783 Mięsak Kaposiego 783 Niezróżnicowany mięsak zarodkowy 783 Naczyniakośródbłoniak nabłonkowy 783 Naczyniakomięsak 784 Chłoniaki wątroby 784 Nowotwory przerzutowe wątroby 784 47. Rak wątrobowokomórkowy – Krzysztof Simon 787 Wprowadzenie 787 Epidemiologia 789 Etiopatogeneza 790 Rak wątrobowokomórkowy związany z zakażeniem HBV 791 Rak wątrobowokomórkowy związany z zakażeniem HCV 791 Obraz kliniczny 792 Diagnostyka 793 Diagnostyka biochemiczna 793 Badania serologiczne i molekularne 793 Badania obrazowe 795 Badanie histopatologiczne 796 Profilaktyka 797 Leczenie 797 Podsumowanie 799 48. Rzadkie wrodzone cholestatyczne choroby wątroby – Joanna Raszeja-Wyszomirska 801 Mukowiscydoza 801 Wprowadzenie 801 Patofizjologia 801 Diagnostyka 802 Objawy kliniczne 802 Objawy wątrobowe 802 Patogeneza 803 Leczenie 803 Zespół Alagille’a 804 Wprowadzenie 804 Patofizjologia 805 Diagnostyka 805 Objawy kliniczne 806 Leczenie 806 Rodzinne cholestazy wewnątrzwątrobowe 807 Wprowadzenie 807 Postępująca rodzinna cholestaza wewnątrzwątrobowa 807 Łagodna nawracająca cholestaza wewnątrzwątrobowa 809 Wrodzone hiperbilirubinemie 809 Wrodzone hiperbilirubinemie spowodowane zaburzeniami koniugacji (sprzęgania) bilirubiny 809 Wrodzone hiperbilirubinemie spowodowane zaburzeniami usuwania bilirubiny 810 Wrodzony niedobór alfa₁-antytrypsyny 811 Wprowadzenie 811 Patofizjologia i częstość występowania 811 Objawy kliniczne 813 Diagnostyka hepatologiczna 813 Leczenie 814 49. Przeszczepianie wątroby – Marta Wawrzynowicz-Syczewska 817 Wprowadzenie 817 Wskazania i przeciwwskazania do transplantacji wątroby 818 Wskazania do transplantacji wątroby ze względu na etiologię choroby 818 Wskazania do transplantacji wątroby ze względu na stan kliniczny pacjenta 819 Ogólne przeciwwskazania do przeszczepienia wątroby 823 Przeciwwskazania do przeszczepienia wątroby ze wskazań pilnych 824 Leczenie immunosupresyjne 825 Rodzaje leczenia immunosupresyjnego 825 Biologiczne leki immunosupresyjne 825 Farmakologiczne leki immunosupresyjne 826 Odrzucanie przeszczepu 829 Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi po transplantacji wątroby 831 Rokowanie 833 50. Przeszczepianie wątroby – aspekty chirurgii transplantacyjnej – Wojciech Lisik, Edyta Karpeta 835 Wprowadzenie 835 Postępowanie z pacjentami z marskością i nowotworami złośliwymi wątroby 836 Rak wątrobowokomórkowy 836 Rak dróg żółciowych 837 Inne nowotwory złośliwe wątroby 837 Przerzuty do wątroby 837 Kwalifikacja do przeszczepienia 838 System alokacji narządów 840 Kwalifikacja dawcy 842 Procedura chirurgiczna pobrania wątroby 842 Metody przechowywania wątroby 843 Przygotowanie do zabiegu przeszczepienia wątroby 843 Procedura chirurgiczna przeszczepienia wątroby 844 Inne sposoby przeszczepienia wątroby 844 Schematy immunosupresyjne 845 Diagnostyka zaburzeń występujących po przeszczepieniu wątroby 846 Powikłania po przeszczepieniu wątroby 847 Retransplantacja wątroby 848 Przeszczepianie wątroby w Polsce 849 51. Przeszczepianie wątroby u dzieci – Piotr Kaliciński 853 Historia i odrębności przeszczepiania wątroby u dzieci i dorosłych 853 Wskazania i przeciwwskazania do przeszczepienia wątroby u dzieci 854 Dobór dawcy i biorcy oraz procedura przeszczepienia wątroby 856 Immunosupresja po przeszczepieniu wątroby 858 Problemy medyczne występujące po przeszczepieniu wątroby 862 Odległe powikłania leczenia immunosupresyjnego 864 Nawrót choroby podstawowej 865 Przeszczepienie wielonarządowe z udziałem wątroby u dzieci 865 Aktualne wyniki przeszczepienia wątroby u dzieci 866 52. Radiologia zabiegowa w zmianach ogniskowych wątroby – Radosław Pietura, Michał Toborek 869 Wprowadzenie 869 Zabiegi w obrębie naczyń krwionośnych wątroby 869 Biopsja przezżylna wątroby 869 Przezszyjne wewnątrzwątrobowe zespolenie wrotno-układowe 870 Minimalnie inwazyjne leczenie guzów wątroby – embolizacja 871 Zabiegi przezskórne w obrębie dróg żółciowych 884 Przezskórna cholangiografia przezwątrobowa 884 Przezskórny przezwątrobowy drenaż dróg żółciowych 884 Cholecystostomia przezskórna 886 Usuwanie złogów z dróg żółciowych przez dren Kehra z użyciem koszyczka Dormio 886 Zabiegi w obrębie tkanek wątroby 886 Przezskórna biopsja wątroby pod kontrolą USG lub TK 886 Przezskórny przezwątrobowy drenaż ropnia lub zbiornika płynu 887 Przezskórna ablacja guza wątroby 888 53. Endoskopia interwencyjna w chorobach wątroby i dróg żółciowych – Arkadiusz Bednarczuk, Grażyna Rydzewska 891 Wprowadzenie 891 Żylaki przełyku i żołądka 891 Profilaktyka pierwotna krwawienia z żylaków przełyku i żołądka 893 Ostre krwawienie z żylaków przełyku i żołądka 893 Ostre krwawienie z żylaków żołądka 896 Profilaktyka wtórna krwawień z żylaków przełyku żołądka 898 Gastropatia wrotna i żołądek arbuzowaty 898 Choroby jelita cienkiego 899 Choroby jelita grubego 900 Endoskopia w chorobach dróg żółciowych 900 Endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna 901 Kamica dróg żółciowych 902 Zwężenia w drogach żółciowych 903 Pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych 906 Cholangiopatia IgG4-zależna 907 Jatrogenne uszkodzenia dróg żółciowych 907 Endosonografia interwencyjna w chorobach dróg żółciowych 908 Cholangioskopia bezpośrednia 909 Stany pooperacyjne 910 54. Ostre stany zagrożenia życia w chorobach wątroby – Mariusz Piechota 913 Wprowadzenie 913 Ostra niewydolność wątroby 913 Definicje 913 Objawy i ich patogeneza 915 Epidemiologia 919 Leczenie 922 Rokowanie 924 55. Powikłania hematologiczne oraz leczenie składnikami krwi i lekami krwiopochodnymi w chorobach wątroby – Piotr Radziwon, Tomasz Wasiluk 927 Niedokrwistość 927 Wprowadzenie 927 Diagnostyka 928 Niedobór żelaza 928 Suplementacja żelaza 929 Niedobór witaminy B₁₂ 929 Niedobór kwasu foliowego 930 Czynniki stymulujące erytropoezę 930 Przetoczenia koncentratu krwinek czerwonych 930 Immunosupresja i przeszczepienie komórek krwiotwórczych 931 Leukopenia 931 Wprowadzenie 931 Leczenie 932 Małopłytkowość 934 Wprowadzenie 934 Leczenie 934 Pancytopenia 939 Wprowadzenie 939 Leczenie 939 Zaburzenia krzepnięcia krwi 939 Wprowadzenie 939 Osocze świeżo mrożone i krioprecypitat 940 Koncentraty czynników krzepnięcia krwi 942 Tromboelastometria i tromboelastografia w monitorowaniu terapii zaburzeń krzepnięcia 944 Hipoalbuminemia 946 Wprowadzenie 946 Proces produkcji i charakterystyka koncentratów albuminowych 946 Zasady infuzji 947 Wskazania do terapii albuminą w chorobach wątroby 947 Paracenteza wysokoobjętościowa 947 Zespół wątrobowo-nerkowy 948 Samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej 949 Inne powikłania terapii albuminą 950 Przeciwwskazania, środki ostrożności i możliwe reakcje niepożądane po podaniu albuminy 950 Podsumowanie 950 56. Żywienie kliniczne w chorobach wątroby – Przemysław Matras, Karolina Goral 953 Wprowadzenie 953 Zaburzenia metaboliczne w chorobach wątroby 953 Patogeneza niedożywienia 954 Rozpoznawanie niedożywienia 955 Schemat leczenia żywieniowego 962 Postępowanie żywieniowe w poszczególnych schorzeniach wątroby 965 57. Żywienie w chorobach wątroby i dróg żółciowych – Beata Zyśk, Lucyna Ostrowska 969 Ogólne zasady żywienia w chorobach wątroby 969 Postępowanie żywieniowe w wybranych jednostkach chorobowych 971 Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby 971 Alkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby 985 Marskość wątroby 989 Postępowanie żywieniowe w kamicy żółciowej 996 Redukcja masy ciała i zapotrzebowanie energetyczne 997 Zalecenia żywieniowe w kamicy żółciowej 997 58. Rehabilitacja w chorobach wątroby i dróg żółciowych – Anna Kuryliszyn-Moskal, Anna Hryniewicz 1003 Wprowadzenie 1003 Postępowanie fizjoterapeutyczne u pacjentów z marskością wątroby 1005 Postępowanie fizjoterapeutyczne u pacjentów z sarkopenią i osteoporozą – następstwami przewlekłych chorób wątroby 1005 Skorowidz S-1 1009