Pielęgniarstwo rodzinne i opieka środowiskowa

Część I. Wprowadzenie do pielęgniarstwa rodzinnego 1 1. Rozwój pielęgniarstwa rodzinnego – Barbara Ślusarska, Katarzyna Kocka 3 1.1. Historia i rozwój pielęgniarstwa rodzinnego 3 1.2. Koncepcja opieki pielęgniarskiej nad rodziną i jej uwarunkowań zdrowotnych w środowisku 6 1.3. Pielęgniarstwo rodzinne w systemie podstawowej opieki zdrowotnej 10 1.4. Wybrane kierunki rozwoju pielęgniarstwa rodzinnego 12 2. Podstawy teoretyczne pielęgniarstwa rodzinnego 17 2.1. Wybrane teorie pielęgniarstwa w praktyce pielęgniarki rodzinnej – Danuta Zarzycka 17 2.1.1. Założenia teoretyczne pielęgniarstwa rodzinnego 17 2.1.2. Teorie pielęgniarstwa w praktyce pielęgniarki rodzinnej 21 2.2. Badania naukowe w pielęgniarstwie rodzinnym – Ludmiła Marcinowicz 34 2.2.1. Rodzaje badań naukowych 34 2.2.2. Cele badań naukowych 34 2.2.3. Wybrane przykłady badań naukowych w pielęgniarstwie rodzinnym 35 3. Opieka skoncentrowana na rodzinie 41 3.1. Koncepcja opieki skoncentrowanej na rodzinie (FCC – family-centered care) – Izabella Uchmanowicz, Katarzyna Lomper 41 3.1.1. Rodzina jako podmiot opieki pielęgniarskiej 41 3.1.2. Założenia i definicja opieki skoncentrowanej na rodzinie 43 3.1.3. Zasady i komponenty opieki skoncentrowanej na rodzinie 45 3.1.4. Bariery na drodze do wprowadzenia opieki skoncentrowanej na rodzinie 47 3.1.5. Przykłady zastosowania opieki skoncentrowanej na rodzinie w praktyce 48 3.2. Proces pielęgnowania w opiece nad rodziną – Barbara Ślusarska, Hanna Kachaniuk 52 3.2.1. Podstawowe założenia procesu pielęgnowania w opiece nad rodziną 52 3.2.2. Ocena historii rodziny 53 3.2.3. Pielęgniarska diagnoza rodzinna 61 3.2.4. Plan opieki nad rodziną 64 3.2.5. Interwencje pielęgniarskie wobec rodziny 65 3.2.6. Ocena wyników opieki nad rodziną 66 4. Prawno-organizacyjne aspekty wykonywania zawodu oraz samodzielności zawodowej pielęgniarki w opiece nad rodziną – Kamila Faleńczyk 71 4.1. Podstawy prawne pracy pielęgniarki w opiece nad rodziną 72 4.2. Formy organizacyjne pracy pielęgniarki rodzinnej 80 5. Prawno-organizacyjne aspekty wykonywania zawodu położnej w opiece nad kobietą i jej rodziną – Grażyna Iwanowicz-Palus, Justyna Krysa 85 5.1. Podstawy prawne pracy położnej rodzinnej (położnej POZ) 85 5.2. Formy organizacyjne pracy położnej rodzinnej (położnej POZ) 86 5.3. Opieka położnicza nad kobietą i jej rodziną w środowisku zamieszkania 90 6. Wizyty domowe – Barbara Ślusarska, Ludmiła Marcinowicz, Katarzyna Kęcka 99 6.1. Wizyta domowa – charakterystyka i zasady 99 6.1.1. Bezpieczeństwo pielęgniarki podczas wizyt domowych 102 6.1.2. Etapy wizyty domowej 103 6.1.3. Częstotliwość i czas trwania wizyt domowych 103 6.2. System organizacyjny pielęgniarskich wizyt domowych w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej 104 6.2.1. Wizyta domowa pielęgniarki rodzinnej 105 6.2.2. Wizyta domowa pielęgniarki opieki długoterminowej 107 6.2.3. Wizyta domowa pielęgniarki opieki paliatywnej (hospicjum domowe) 108 7. Uwarunkowania kulturowe opieki pielęgniarskiej w rodzinie – Anna Majda, Joanna Zalewska-Puchała 111 7.1. Rola rodziny w przekazywaniu wierzeń, przekonań i praktyk w obszarze zdrowia i choroby 112 7.2. Odrębności kulturowe dotyczące rodziny i małżeństwa wśród wyznawców islamu 114 7.3. Odrębności kulturowe dotyczące rodziny i małżeństwa u Romów 117 Część II. Opieka środowiskowa nad rodziną zdrową i środowiskiem lokalnym 123 8. Profilaktyka chorób w środowisku lokalnym i w rodzinie – Aldona Kubica 125 8.1. Rozpoznawanie czynników ryzyka i profilaktyka chorób 126 8.2. Profilaktyczne programy zdrowotne ukierunkowane na rodzinę i środowisko lokalne 130 9. Opieka perinatalna 137 9.1. Edukacja przedkoncepcyjna – Agnieszka Bień 137 9.1.1. Zachowania prozdrowotne w okresie przedkoncepcyjnym 138 9.1.2. Profilaktyka wad wrodzonych i chorób genetycznych 140 9.1.3. Planowanie rodziny z uwzględnieniem czynników ryzyka 141 9.2. Opieka okołoporodowa w praktyce położnej POZ – Grażyna Iwanowicz-Palus 144 9.2.1. Świadczenia położnej POZ w zakresie opieki okołoporodowej 145 9.2.2. Świadczenia położnej POZ w ramach wizyt patronażowych 147 9.2.3. Przedporodowe spotkania edukacyjne z położną 148 9.2.4. Opieka położnej POZ nad położnicą i noworodkiem w miejscu zamieszkania 151 10. Opieka pielęgniarska w ochronie zdrowia pracujących – Katarzyna Kocka, Marcin Rząca, Bernadetta Jędrzejkiewicz 157 10.1. Profilaktyczna opieka zdrowotna nad pracującymi 157 10.2. Ograniczanie szkodliwego wpływu pracy na zdrowie 161 10.2.1. Ocena ryzyka zawodowego 162 10.2.2. Badania profilaktyczne 164 10.2.3. Programy profilaktyczne i promocyjne w zakładach pracy 165 11. Opieka pielęgniarska nad dzieckiem zdrowym 169 11.1. Profilaktyka chorób w opiece nad dzieckiem w okresie wczesnego dzieciństwa – Anna Owłasiuk 169 11.1.1. Testy przesiewowe 170 11.1.2. Szczepienia ochronne 173 11.1.3. Wizyty patronażowe 178 11.1.4. Edukacja zdrowotna 179 11.2. Profilaktyka chorób w opiece nad dzieckiem w wieku szkolnym – Katarzyna Kocka 181 11.2.1. Testy przesiewowe 182 11.2.2. Edukacja zdrowotna 186 11.3. Opieka pielęgniarska nad rodzinami ze zmienionym wzorcem ról – Katarzyna Kęcka 192 11.3.1. Przemoc wobec dziecka w rodzinie 193 11.3.2. Dziecko w rodzinie z uzależnieniem alkoholowym 196 11.3.3. Adopcja w rodzinie 199 11.3.4. Współpraca pielęgniarki rodzinnej z asystentem rodziny w opiece nad rodziną dysfunkcyjną 201 Część III. Opieka pielęgniarska w wybranych stanach klinicznych w środowisku zamieszkania 205 12. Opieka pielęgniarska nad dzieckiem chorym i jego rodziną – Anna Bednarek, Alina Trojanowska 207 12.1. Przygotowanie rodziców do sprawowania opieki nad dzieckiem chorym w środowisku domowym 207 12.1.1. Choroby zakaźne 208 12.1.2. Choroby alergiczne 212 12.1.3. Cukrzyca typu 1 216 12.1.4. Padaczka 218 12.1.5. Przygotowanie dziecka do hospitalizacji 219 12.2. Opieka nad rodziną z dzieckiem niepełnosprawnym 220 12.2.1. Zespół Downa 220 12.2.2. Mózgowe porażenie dziecięce 223 12.2.3. Wady rozwojowe 225 13. Opieka pielęgniarska nad pacjentem i jego rodziną w wybranych stanach chorobowych 229 13.1. Infekcje górnych dróg oddechowych – Ewa Rudnicka-Drożak, Jolanta Szeliga-Król 229 13.1.1. Ostre infekcyjne zapalenie błony śluzowej jamy ustnej 229 13.1.2. Ostre infekcyjne zapalenie gardła i migdałków podniebiennych 231 13.1.3. Ostre zapalenie nagłośni 234 13.1.4. Ostre podgłośniowe zapalenie krtani (krup) 236 13.1.5. Choroby jamy nosowej i zatok przynosowych 237 13.1.6. Zakres opieki rodzinno-środowiskowej 237 13.2. Infekcje ucha i zatok oraz tkanki okostnej i przyzębia – Ewa Rudnicka-Drożak, Jolanta Szeliga-Król 239 13.2.1. Ostre zapalenie ucha środkowego 239 13.2.2. Ostre zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych 243 13.2.3. Infekcje tkanki okostnej i przyzębia 248 13.2.4. Zakres opieki rodzinno-środowiskowej 250 13.3. Zakażenia układu moczowego – Donata Kurpas 251 13.3.1. Podstawy kliniczne 251 13.3.2. Leczenie ambulatoryjne 256 13.3.3. Profilaktyka ZUM 260 13.3.4. Zakres edukacji zdrowotnej pacjenta 261 13.4. Infekcje skórne – Donata Kurpas 265 13.4.1. Podstawy kliniczne 265 13.4.2. Terapia ambulatoryjna (zakażenia łagodne i umiarkowane) 270 13.5. Astma oskrzelowa – Grzegorz Józef Nowicki, Andrzej Prystupa 273 13.5.1. Podstawy kliniczne 273 13.5.2. Leczenie – terapia ambulatoryjna 279 13.5.3. Zakres opieki rodzinno-środowiskowej 284 13.5.4. Edukacja terapeutyczna pacjenta i jego rodziny 286 13.6. Choroba niedokrwienna serca – Magdalena Lisiak, Izabella Uchmanowicz 295 13.6.1. Podstawy kliniczne 295 13.6.2. Leczenie – terapia ambulatoryjna 299 13.6.3. Zakres opieki rodzinno-środowiskowej 300 13.6.4. Rehabilitacja kardiologiczna pacjenta 305 13.7. Nadciśnienie tętnicze – Grzegorz Józef Nowicki, Barbara Ślusarska 307 13.7.1. Podstawy kliniczne 307 13.7.2. Leczenie – terapia ambulatoryjna 313 13.7.3. Zakres opieki rodzinno-środowiskowej 315 13.7.4. Edukacja terapeutyczna pacjenta i jego rodziny 318 13.8. Przewlekła niewydolność krążenia – Magdalena Sylwia Kamińska 322 13.8.1. Podstawy kliniczne 322 13.8.2. Leczenie – terapia ambulatoryjna 328 13.8.3. Zakres opieki rodzinno-środowiskowej 329 13.8.4. Edukacja terapeutyczna pacjenta i jego rodziny 333 13.9. Cukrzyca – Zofia Nowak-Kapusta, Czesław Marcisz 337 13.9.1. Podstawy kliniczne 337 13.9.2. Leczenie – terapia ambulatoryjna 341 13.9.3. Zakres opieki rodzinno-środowiskowej 344 13.9.4. Edukacja terapeutyczna pacjenta i jego rodziny 346 13.10. Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy – Andrzej Prystupa, Grzegorz Józef Nowicki 353 13.10.1. Podstawy kliniczne 353 13.10.2. Leczenie – terapia ambulatoryjna 358 13.10.3. Zakres opieki rodzinno-środowiskowej 360 13.10.4. Edukacja terapeutyczna pacjenta i jego rodziny 363 13.11. Stan po udarze mózgu – Alicja Marzec, Monika Biercewicz 367 13.11.1. Podstawy kliniczne 367 13.11.2. Terapia szpitalna i ambulatoryjna 372 13.11.3. Zakres opieki rodzinno-środowiskowej 373 13.11.4. Edukacja terapeutyczna pacjenta i jego rodziny 378 13.12. Choroby naczyń żylnych – Maria Budnik-Szymoniuk 385 13.12.1. Podstawy kliniczne 385 13.12.2. Leczenie – terapia ambulatoryjna 390 13.12.3. Zakres opieki rodzinno-środowiskowej 393 13.12.4. Edukacja terapeutyczna pacjenta i jego rodziny 395 13.13. Zespół metaboliczny – Kamila Faleńczyk, Agnieszka Pluta 399 13.13.1. Podstawy kliniczne 399 13.13.2. Leczenie – terapia ambulatoryjna 403 13.13.3. Zakres opieki rodzinno-środowiskowej 408 13.13.4. Edukacja terapeutyczna pacjenta i jego rodziny 410 13.14. Wybrane choroby zakaźne – Paulina Kalinowska, Alicja Wandałowicz 415 13.14.1. Biegunki infekcyjne 415 13.14.2. Zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca 422 14. Opieka nad pacjentem z problemami zdrowia psychicznego i jego rodziną – Damian Czarnecki, Beata Łangowska-Grodzka, Krzysztof Opozda, Marcin Ziółkowski 431 14.1. Rozpoznawanie zaburzeń zdrowia psychicznego 431 14.2. Przygotowanie rodziny do opieki nad członkiem rodziny z problemami zdrowia psychicznego 438 14.3. Rodzina wobec uzależnienia behawioralnego 443 14.4. Zespół stresu pourazowego 446 15. Opieka nad pacjentem leczonym chirurgicznie i jego rodziną – Regina Sierżantowicz 455 15.1. Rodzina wobec problemów opieki po zabiegach chirurgii jednego dnia 455 15.2. Udział rodziny w opiece nad pacjentem leczonym chirurgicznie 464 15.2.1. Pacjent ze stomią 464 15.2.2. Pacjent z opatrunkiem gipsowym 467 15.2.3. Pacjent po resekcji żołądka 469 16. Opieka pielęgniarska nad osobą starszą i jej rodziną 475 16.1. Całościowa Ocena Geriatryczna w praktyce pielęgniarki rodzinnej – Ewa Borowiak 475 16.2. Zapotrzebowanie na opiekę nad osobami starszymi w środowisku zamieszkania – Ewa Borowiak 478 16.3. Rodzina wobec problemów związanych z opieką nad osobą starszą w środowisku domowym – Agnieszka Bartoszek 485 16.3.1. Opieka w środowisku domowym nad osobą z chorobą Parkinsona 487 16.3.2. Opieka w środowisku domowym nad osobą z chorobą Alzheimera 492 16.3.3. Problem nietrzymania moczu wśród osób starszych objętych opieką domową 498 17. Pielęgniarstwo rodzinne w środowisku domowym w wybranych stanach wymagających wzmożonej opieki – Anna Kliś-Kalinowska 505 17.1. Opieka hospicyjno-paliatywna w środowisku domowym 505 17.2. Opieka nad pacjentem w środowisku domowym po leczeniu chemioterapeutycznym i/lub po zastosowaniu radioterapii 517 17.3. Stany nagłe w opiece paliatywnej 520 Słowniczek 525 Aneks 539 Skorowidz 603