Obecnie, osoby w wieku podeszłym stanowią ponad 10% ogólnej populacji świata, a według prognoz ten odsetek cały czas wzrasta. Postęp cywilizacyjny powoduje, że żyjemy dłużej i nic w tym dziwnego, że chcemy jak najdłużej w pełni funkcjonować w społeczeństwie czerpiąc z życia satysfakcje i radość i zachować zdrowie. Odpowiednia dieta i aktywny tryb życia stanowią do tego najwłaściwszą drogę.
Publikacja w całości została poświęcona tematyce starzenia się i zdrowej diecie seniora. Pozwala zrozumieć starość jako naturalny i fizjologiczny etap życia człowieka. Opisuje zmiany zachodzące w organizmie i wynikające z tego dolegliwości seniorów, a także porusza problem postrzegania starości zarówno przez nich samych jak i przez osoby młode. Książka zawiera informacje o chorobach towarzyszących starości i zaburzeniach w stanie zdrowia, w których zastosowanie odpowiedniego postępowania dietetycznego może przynieść pozytywne efekty zdrowotne poprzez łagodzenie objawów, zahamowanie toczącego się procesu chorobowego zmniejszając ryzyko groźnych powikłań. Istotnym elementem książki jest znaczenie żywienia w chorobach neurodegeneracyjnych objawiających się zaburzeniami funkcji poznawczych. Poza zaleceniami dietetycznymi Autorka wskazuje na duże znaczenie opiekuna niesamodzielnej osoby starszej, by utrzymać dobry stan odżywienia, dobre samopoczucie i zachowanie wysokiej jakości życia niepełnosprawnej osoby starszej. Przedstawiono m. in. praktyczne wskazówki dotyczące karmienia czy komunikacji z osobami dotkniętymi demencją.
Książkę kierujemy do wszystkich seniorów, członków ich rodzin i opiekunów, a także pielęgniarek, lekarzy, dietetyków, pracowników placówek opieki krótko- i długoterminowej i wszystkich innych, którzy pragną dowiedzieć się w jaki sposób, za pomocą racjonalnego odżywiania i zdrowego stylu życia opóźnić procesy starzenia, zmniejszyć ryzyko rozwoju chorób wieku podeszłego osób, a także jak zachować siły i witalność, by jak najdłużej cieszyć się niezależnym życiem i sprawnością fizyczną.
Wprowadzenie 9
Część I Zrozumieć starość 13
1. Czym jest starzenie się organizmu? 15
2. Kiedy zaczyna się starość 18
3. Starzenie się społeczeństwa 20
4. Postrzeganie starości 22
4.1. Starość w subiektywnej ocenie osób po 60. roku życia 22
4.2. Osoby starsze w percepcji ludzi młodych 25
5. Teorie starzenia się 29
5.1. Teoria zegarowa 29
5.2. Teoria błędów Orgela 30
5.3. Teoria wiązań krzyżowych 30
5.4. Teoria immunologiczna 31
5.5. Teoria wolnych rodników 32
6. Co zmienia proces starzenia? 33
6.1. Układ pokarmowy 35
6.2. Układ oddechowy 36
6.3. Układ sercowo-naczyniowy 36
6.4. Układ moczowy 37
6.5. Układ odpornościowy 37
6.6. Układ ruchu 37
6.7. Układ nerwowy 38
6.8. Układ hormonalny 38
6.9. Narządy wzroku i słuchu 38
6.10. Skóra 39
6.11. Nowotwory 40
7. Wybrane problemy zdrowotne seniorów 41
7.1. Wielkie zespoły geriatryczne 41
7.2. Syndrom słabości 43
Część II Dieta seniora 45
8. Znaczenie pożywienia w podeszłym wieku 47
8.1. Psychologiczne znaczenie żywności 47
8.2. Biologiczne znaczenie pożywienia 49
9. Co wpływa na sposób odżywiania ludzi starszych? 52
10. Zwyczaje żywieniowe osób starszych 55
11. Stan odżywienia 58
11.1. Co wpływa na stan odżywienia osób starszych? 58
11.2. Pomiary antropometryczne 60
11.3. Wskaźnik WHR 64
11.4. Badanie składu ciała 65
11.5. Badania biochemiczne 66
11.6. Kwestionariusze oceny stanu odżywienia 67
12. Niedożywienie 69
12.1. Typy niedożywienia 70
12.2. Jak rozpoznać niedożywienie? 72
12.3. Test na ryzyko niedożywienia 73
12.4. Lista kontrolna 75
12.5. Konsekwencje niedożywienia 78
12.6. Postępowanie dietetyczne u chorych niedożywionych 80
12.7. Zespół ponownego odżywienia 84
12.8. Zaburzenia łaknienia – metody na poprawę apetytu 85
13. Bilans energetyczny w podeszłym wieku 88
13.1. Podstawowa przemiana materii 89
13.2. Dzienne zapotrzebowanie energetyczne 91
13.3. Rozkład energii na posiłki 95
14. Składniki odżywcze w diecie seniora 96
14.1. Białka 96
14.2. Tłuszcz 98
14.3. Węglowodany 100
14.4. Błonnik pokarmowy 101
14.5. Witaminy 104
14.6. Składniki mineralne 110
14.7. Flawonoidy, karotenoidy, fitosterole 114
15. Ogólne zasady żywienia osób po 60. roku życia 116
15.1. Dziesięć najważniejszych zasad zdrowego odżywiania osób starszych 117
15.2. Zasada 5U 119
15.3. Piramida żywieniowa dla osób starszych 120
16. Przegląd grup produktów spożywczych 121
16.1. Produkty zbożowe 121
16.2. Warzywa i owoce 122
16.3. Mleko i produkty mleczne 123
16.4. Mięso, ryby, jaja126
16.5. Tłuszcze jadalne 129
17. Woda 130
17.1. Rola wody w starzejącym się organizmie 130
17.2. Skutki odwodnienia organizmu 132
17.3. Zapotrzebowanie na wodę 133
18. Higiena i bezpieczeństwo żywności 136
18.1. Podstawowe zasady przechowywania żywności 137
18.2. Rozkład produktów w lodówce 141
19. Jadłospis seniora 143
19.1. Śniadanie 143
19.2. Drugie śniadanie 144
19.3. Obiad 145
19.4. Podwieczorek 146
19.5. Kolacja 146
19.6. Przykładowe jadłospisy 147
20. Jak zmienić dotychczasowe nawyki żywieniowe 162
20.1. Ocena sposobu żywienia 163
20.2. Edukacja żywieniowa osób starszych 167
21. Żywność funkcjonalna 169
21.1. Probiotyki 172
21.2. Prebiotyki 174
22. Suplementacja diety seniora 175
23. Interakcje leków z żywnością 179
23.1. Wchłanianie 180
23.2. Metabolizm 181
23.3. Interakcje leków z alkoholem 182
24. Charakterystyka wybranych diet 184
24.1. Dieta podstawowa 184
24.2. Dieta łatwo strawna 185
24.3. Diety o zmienionej konsystencji 194
Część III Żywienie w różnych jednostkach chorobowych 205
25. Choroby przewodu pokarmowego 207
25.1. Jama ustna i przełyk 207
25.2. Choroba refluksowa 215
25.3. Ostry i przewlekły nieżyt żołądka 219
25.4. Choroba wrzodowa 222
25.5. Nieżyt jelit 225
25.6. Zaparcia nawykowe 231
25.7. Wzdęcia 238
25.8. Zespół jelita drażliwego 240
25.9. Nieswoiste choroby zapalne jelit243
26. Choroby wątroby 248
27. Choroby dróg żółciowych 253
27.1 Zapalenie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych 253
27.2. Kamica żółciowa 255
28. Choroby zapalne trzustki 258
28.1. Ostre zapalenie trzustki 258
28.2. Przewlekłe zapalenie trzustki 260
29. Choroby metaboliczne 263
29.1. Cukrzyca i insulinooporność 263
29.2. Dna moczanowa 272
29.3. Otyłość osób starszych 274
30. Choroby serca i naczyń 285
30.1. Miażdżyca i choroba niedokrwienna serca 285
30.2. Nadciśnienie tętnicze 293
31. Udar mózgu 298
32. Choroby nerek i dróg moczowych 301
32.1. Kłębuszkowe zapalenie nerek 302
32.2. Przewlekła choroba nerek 304
32.3. Kamice układu moczowego 312
32.4. Nietrzymanie moczu 315
33. Choroby układu ruchu 321
33.1. Osteoporoza 321
33.2. Sarkopenia 324
34. Aktywność fizyczna w podeszłym wieku 331
34.1. Znaczenie aktywności ruchowej osób starszych331
34.2. Cechy treningu zdrowotnego 333
34.3. Programy rekreacji ruchowej dla seniorów 336
35. Choroby nowotworowe 341
35.1. Żywieniowe czynniki ryzyka nowotworów 341
35.2. Leczenie onkologiczne w podeszłym wieku 343
35.3. Postępowanie żywieniowe w czasie leczenia onkologicznego 346
36. Choroby neurodegeneracyjne 350
36.1. Choroba Parkinsona 350
36.2. Choroba Alzheimera356
36.3. Demencja 357
37. Żywienie w okresie okołooperacyjnym 367
37.1. Żywienie przed planowanym zabiegiem 368
37.2. Żywienie po zabiegach chirurgicznych 370
38. Żywienie osób ze stomią 372
Piśmiennictwo 378
Skorowidz 389
-14%