Atlas praktycznej kapilaroskopii w reumatologii

FOREWORD Eugeniusz Józef Kucharz XV 1. The history of advances in capillaroscopy Sławomir Jeka 3 Summary 9 2. Microcirculation disorders in systemic sclerosis Ewa Wielosz 11 Introduction 11 Aetiopathogenesis of microcirculation disorders in systemic sclerosis 11 Pathophysiology of microcirculation disorders in capillaroscopic examination 13 Microcirculation disorders in capillaroscopic examination and clinical manifestations in systemic sclerosis 13 Summary 15 3. Techniques for the assessment of peripheral circulation Sławomir Jeka, Marta Dura, Paweł Żuchowski 17 Introduction 17 Thermography 17 Blood flow assessment using laser Doppler flowmetry 19 Imaging of perfusion using a Doppler flow meter 19 Spectrophotometry 21 Fluorescence optical imaging 21 Doppler ultrasound 21 Summary 23 4. Capillaroscopic examination technique Anna Kuryliszyn-Moskal, Jacek Kita 25 Introduction 25 The principle and conditions of the examination 25 Examination technique 27 Difficulties associated with the interpretation of results 27 Summary 31 5. Prawidłowy i patologiczny obraz naczyń włosowatych w badaniu kapilaroskopowym Magdalena Banaszek-Mućka 32 Wstęp 32 Przezierność skóry w obrębie wału paznokciowego 32 Morfologia pętli naczyniowych 32 Gęstość naczyń, obszary bez pętli naczyniowych 36 Mikrowynaczynienia 36 Rozgałęzione pętle naczyniowe 38 Dezorganizacja ułożenia naczyń i architektury splotu podbrodawkowego 38 Perfuzja i stopień wypełnienia naczyń 38 Obraz podścieliska 40 Podsumowanie 40 6. Jakościowa i półilościowa ocena mikroangiopatii w badaniu kapilaroskopowym Violetta Opoka-Winiarska 44 Wstęp 44 Badanie kapilaroskopowe – ocena jakościowa 44 Opis badania kapilaroskopowego 48 Badanie kapilaroskopowe – ocena półilościowa 50 Wskaźniki postępu mikroangiopatii w przebiegu twardziny układowej 52 Podsumowanie 54 7. Diagnostyka i różnicowanie objawu Raynauda Ewa Morgiel 56 Wstęp 56 Rozpoznanie i kryteria diagnostyczne 56 Obraz kliniczny 56 Epidemiologia 58 Podział i nazewnictwo 62 Pierwotny objaw Raynauda 62 Wtórny objaw Raynauda 64 Patogeneza 64 Diagnostyka różnicowa 66 Badania diagnostyczne u pacjentów z objawem Raynauda 66 Obserwacja pacjentów z objawem Raynauda 68 Podsumowanie 68 5. Normal and pathological presentations of capillaries in capillaroscopy Magdalena Banaszek-Mućka 33 Introduction 33 Skin transparency in the nailfold 33 Morphology of vascular loops 33 Density of vessels, areas without vascular loops 37 Microhaemorrhages 37 Branching vascular loops 39 Disorganisation of the vascular pattern and architecture of the subpapillary plexus 39 Perfusion and the degree to which vessels are filled 39 Appearance of the stroma 41 Summary 41 6. The qualitative and semiquantitative assessment of microangiopathy in capillaroscopic examination Violetta Opoka-Winiarska 45 Introduction 45 Capillaroscopic examination – qualitative assessment 45 The description of capillaroscopic examination 49 Capillaroscopic examination – semiquantitative assessment 49 Microangiopathy evolution score in the course of systemic sclerosis 53 Summary 55 7. The diagnosis and differentiation of Raynaud’s phenomenon Ewa Morgiel 57 Introduction 57 Diagnosis and diagnostic criteria 57 Clinical picture 57 Epidemiology 59 Classification and nomenclature 63 Primary Raynaud’s phenomenon 63 Secondary Raynaud’s phenomenon 63 Pathogenesis 65 Differential diagnosis 65 Diagnostic investigations in patients with Raynaud’s phenomenon 67 Observation of patients with Raynaud’s phenomenon 69 Summary 69 8. Znaczenie badania kapilaroskopowego w diagnostyce i ocenie aktywności twardziny układowej Otylia Kowal-Bielecka, Anna Kuryliszyn-Moskal 72 Definicja mikroangiopatii typowej dla twardziny układowej 72 Znaczenie badania kapilaroskopowego w diagnostyce aktywności twardziny 74 Znaczenie badania kapilaroskopowego w ocenie aktywności twardziny 76 Podsumowanie 80 9. Znaczenie badania kapilaroskopowego w diagnostyce mieszanej choroby tkanki łącznej i niezróżnicowanej choroby tkanki łącznej Agnieszka Kęsiak82 Mieszana choroba tkanki łącznej 82 Obraz kapilaroskopowy 82 Niezróżnicowana choroba tkanki łącznej 84 Obraz kapilaroskopowy 86 Podsumowanie 86 10. Znaczenie badania kapilaroskopowego w diagnostyce i ocenie aktywności zapalenia skórno-mięśniowego i wielomięśniowego Ewa Wielosz 88 Wstęp 88 Zmiany kapilaroskopowe w diagnostyce zapalenia skórno-mięśniowego i wielomięśniowego 88 Znaczenie zmian kapilaroskopowych w ocenie aktywności i czasu trwania zapalenia skórno-mięśniowego i wielomięśniowego 90 Objawy kliniczne a zmiany kapilaroskopowe w zapaleniu skórno-mięśniowym i wielomięśniowym 92 Podsumowanie 92 11. Znaczenie badania kapilaroskopowego w diagnostyce innych chorób reumatycznych Magdalena Banaszek-Mućka, Sławomir Jeka, Agnieszka Kęsiak 94 Toczeń rumieniowaty układowy Agnieszka Kęsiak, Sławomir Jeka 94 Podsumowanie 96 Zespół antyfosfolipidowy Agnieszka Kęsiak, Sławomir Jeka 96 Podsumowanie 98 Zmiany w obrazie kapilaroskopowym w zespole Sjögrena Magdalena Banaszek-Mućka, Sławomir Jeka 98 Podsumowanie 100 8. The role of capillaroscopy in the diagnosis and assessment of systemic sclerosis activity Otylia Kowal-Bielecka, Anna Kuryliszyn-Moskal 73 The definition of microangiopathy typical of systemic sclerosis 73 The role of capillaroscopy in the diagnosis of systemic sclerosis 75 The role of capillaroscopy in the assessment of activity of systemic sclerosis 77 Summary 81 9. The role of capillaroscopy in the diagnostics of mixed connective tissue disease and undifferentiated connective tissue disease Agnieszka Kęsiak 83 Mixed connective tissue disease 83 Capillaroscopic image 83 Undifferentiated connective tissue disease 85 Capillaroscopic image 87 Summary 87 10. The role of capillaroscopy in the diagnosis and assessment of dermatomyositis and polymyositis activity Ewa Wielosz 89 Introduction 89 Capillaroscopic changes in the diagnosis of dermatomyositis and polymyositis 89 The role of capillaroscopic changes in the assessment of activity and duration of dermatomyositis and polymyositis 91 Clinical manifestations and capillaroscopic changes in dermatomyositis and polymyositis 93 Summary 93 11. The role of capillaroscopy in the diagnosis of other rheumatic diseases Magdalena Banaszek-Mućka, Sławomir Jeka, Agnieszka Kęsiak 95 Systemic lupus erythematosus Agnieszka Kęsiak, Sławomir Jeka 95 Summary 97 Antiphospholipid syndrome Agnieszka Kęsiak, Sławomir Jeka 97 Summary 99 Changes in the capillaroscopic image in Sjögren syndrome Magdalena Banaszek-Mućka, Sławomir Jeka 99 Summary 101 Zmiany w obrazie kapilaroskopowym w łuszczycowym zapaleniu stawów Magdalena Banaszek-Mućka, Sławomir Jeka 100 Podsumowanie 102 Reumatoidalne zapalenie stawów 102 Agnieszka Kęsiak, Sławomir Jeka Podsumowanie 104 12. Znaczenie badania kapilaroskopowego w wieku rozwojowym Violetta Opoka-Winiarska 108 Wstęp 108 Badanie kapilaroskopowe u zdrowych dzieci 108 Znaczenie badania kapilaroskopowego w diagnostyce objawu Raynauda w wieku rozwojowym 110 Badanie kapilaroskopowe w młodzieńczej twardzinie układowej 112 Badanie kapilaroskopowe w twardzinie ograniczonej (miejscowej) 116 Badanie kapilaroskopowe w młodzieńczym zapaleniu skórno-mięśniowym 116 Badanie kapilaroskopowe u dzieci z układowymi chorobami tkanki łącznej 118 Podsumowanie 120 13. Najnowsze trendy w badaniu kapilaroskopowym Anna Kuryliszyn-Moskal, Jacek Kita 124 Wstęp 124 Monitorowanie zaburzeń mikrokrążenia i prognozowanie przebiegu twardziny układowej 124 Ocena ryzyka owrzodzeń 126 Prognozowanie powikłań narządowych 128 Monitorowanie leczenia twardziny układowej 130 Badanie kapilaroskopowe a proces nowotworowy u chorych na twardzinę układową 132 Podsumowanie 132 14. Kapilaroskopia dziś i jutro… Sławomir Jeka 136 Podsumowanie 142 Skorowidz 144 Changes in the capillaroscopic image in psoriatic arthritis Magdalena Banaszek-Mućka, Sławomir Jeka 101 Summary 103 Rheumatoid arthritis Agnieszka Kęsiak, Sławomir Jeka 103 Summary 105 12. The role of capillaroscopy in the developmental age Violetta Opoka-Winiarska 109 Introduction 109 Capillaroscopy in healthy children 109 The role of capillaroscopy in the diagnosis of Raynaud’s phenomenon in the developmental age 111 Capillaroscopy in juvenile systemic sclerosis 113 Capillaroscopy in localised scleroderma 115 Capillaroscopy in juvenile dermatomyositis 117 Capillaroscopy in children with systemic connective tissue diseases 119 Summary 121 13. The latest trends in capillaroscopy Anna Kuryliszyn-Moskal, Jacek Kita 125 Background 125 The monitoring of microcirculatory disorders and prognosis of the course of systemic sclerosis 125 Ulceration risk assessment 127 Prognosis of organ complications 129 The monitoring of systemic sclerosis treatment 131 Capillaroscopy and neoplastic processes in patients with systemic sclerosis 133 Summary 133 14. Capillaroscopy today and tomorrow… Sławomir Jeka 137 Summary 143 Index 145