Standardy i procedury pielęgniarskiej praktyki klinicznej

Edukacja diabetologiczna jest elementem całościowego postępowania terapeutycznego w cukrzycy. Jej głównym celem jest kształtowanie kompetencji pacjenta do samozarządzania cukrzycą, we współpracy z zespołem interdyscyplinarnym, rodziną i najbliższym otoczeniem, zorientowanych na osiągnięcie indywidualnych celów leczenia oraz zadowalającej jakości życia. Przygotowanie pacjenta do samoopieki, samokontroli i jego rodziny do świadczenia opieki nieprofesjonalnej jest jednym z zadań zawodowych pielęgniarki i położnej mających swoje uregulowania prawne. Podstawą do stworzenia niniejszego opracowania jest podjęcie próby doskonalenia jakości edukacji diabetologicznej prowadzonej przez pielęgniarkę i położną na stanowisku edukatora ds. diabetologii. Stanowi pracę twórczą grupy pielęgniarek i położnych zaangażowanej w opiekę nad osobą z cukrzycą. Niezmiernie ważnym elementem prezentowanego standardu są: „Mierniki i instrumenty oceny jakości edukacji diabetologicznej prowadzonej przez pielęgniarkę i położną na stanowisku edukatora ds. diabetologii”. Uwzględniono również propozycję kryteriów kategoryzacji pacjentów według zdolności do samokontroli i samoopieki oraz zapotrzebowania na edukację diabetologiczną. Pomocne w praktyce mogą być indywidualne karty edukacji diabetologicznej oraz procedury. Standard to pożądany i osiągalny poziom wykonania, według którego jest oceniana rzeczywista praktyka. Celem standardu jest zapewnienie dostępu do aktualnej wiedzy pielęgniarskiej/położniczej, poprawienie procesu podejmowanych interwencji pielęgniarskich/położniczych, poprawa jakości świadczonych usług pielęgniarskich/położniczych, zabezpieczenie przed prawnymi skutkami niepowodzeń procesu pielęgnowania, w przypadku postępowania zgodnego z wytycznymi, optymalizację kosztów i jakości pielęgniarskich świadczeń zdrowotnych w obszarze diabetologii. Standard praktyki klinicznej na stanowisku edukatora ds. diabetologii wskazuje na konkretne kompetencje profesjonalisty odpowiedzialnego za edukację pacjenta diabetologicznego, które gwarantują odpowiedni poziom jego wiedzy i umiejętności, a także kształtują otwartą, kreatywną postawę. Standard umożliwi edukatorom ds. diabetologii optymalny udział w realizacji zadań systemu ochrony zdrowia w stosunku do osób chorych na cukrzycę przez zmiany sposobu organizacji i udzielania świadczeń zdrowotnych.

Standard pielęgniarskiej praktyki klinicznej na stanowisku E. ds. D 1 Cel standardu 1 Grupa docelowa 1 Oświadczenia standardowe 2 Standard I. Podstawy teoretyczne pracy pielęgniarki/położnej na stanowisku E. ds. D 3 Uzasadnienie 3 Kryteria struktury 4 Kryteria procesu 4 Kryteria wyniku 5 Standard II. Gromadzenie i ocena danych prowadzona przez pielęgniarkę/ położną na stanowisku E. ds. D 7 Uzasadnienie 7 Kryteria struktury 8 Kryteria procesu 8 Kryteria wyniku 11 Standard III. Formułowanie diagnozy pielęgniarskiej do celów edukacji diabetologicznej 13 Uzasadnienie 13 Kryteria struktury 13 Kryteria procesu 14 Kryteria wyniku 15 Standard IV. Planowanie edukacji diabetologicznej przez pielęgniarkę/ położną na stanowisku E. ds. D 16 Uzasadnienie 16 Kryteria struktury 16 Kryteria procesu 20 Kryteria wyniku 22 Standard V. Realizacja planu edukacji diabetologicznej przez pielęgniarkę/ położą na stanowisku E. ds. D 24 Uzasadnienie 24 Kryteria struktury 24 Kryteria procesu 26 Przekazywanie wiedzy 26 Kształtowanie umiejętności 28 Kształtowanie postawy 28 Inne zadania i interwencje 30 Kryteria wyniku 33 Standard VI. Ewaluacja edukacji diabetologicznej prowadzonej przez pielęgniarkę/położną na stanowisku E. ds. D 37 Uzasadnienie 37 Kryteria struktury 38 Kryteria procesu 39 Kryteria wyniku 40 Standard VII. Współpraca interdyscyplinarna w edukacji diabetologicznej prowadzonej przez pielęgniarkę/położną na stanowisku E. ds. D 43 Uzasadnienie 43 Kryteria struktury 44 Kryteria procesu 44 Kryteria wyniku 45 Standard VIII. Rozwój umiejętności zawodowych pielęgniarki/położnej na stanowisku E. ds. D 46 Uzasadnienie 46 Kryteria struktury 46 Kryteria procesu 47 Kryteria wyniku 48 Standard IX. Doskonalenie jakości opieki sprawowanej przez pielęgniarkę/ położną na stanowisku E. ds. D 49 Uzasadnienie 49 Kryteria struktury 50 Kryteria procesu 50 Kryteria wyniku 51 Standard X. Postępowanie według zasad etyki zawodowej pielęgniarki/ położnej na stanowisku E. ds. D 53 Uzasadnienie 53 Kryteria struktury 53 Kryteria procesu 54 Kryteria wyniku 54 Standard XI. Prowadzenie badań naukowych przez pielęgniarkę/położną na stanowisku E. ds. D. 56 Uzasadnienie 56 Kryteria struktury 56 Kryteria procesu 57 Kryteria wyniku 58 Załączniki 59 Załącznik 1. Słownik wybranych pojęć użytych w standardzie® 59 Użyte w standardzie pojęcia pochodzące z katalogu ICNP 63 Załącznik 2. Zasady organizacji edukacji diabetologicznej 65 Załącznik 3. Obszary i poziomy edukacji diabetologicznej 67 Załącznik 4. Miejsce świadczenia edukacji diabetologicznej przez pielęgniarkę/ położną na stanowisku E. ds. D. 68 Załącznik 5. Lokalizacja 68 Załącznik 6. Warunki lokalowe i wyposażenie pomieszczenia, środki dydaktyczne w miejscu edukacji diabetologicznej 69 Załącznik 7. Zalecenia w opiece diabetologicznej PFED 71 Załącznik 8. Kategoryzacji pacjentów według zdolności do samokontroli i samoopieki oraz zapotrzebowania na edukację diabetologiczną 99 Załącznik 9. Indywidualna karta edukacji diabetologicznej nr 1 101 Załącznik 10. Indywidualna karta edukacji diabetologicznej nr 2. Żywienie 105 Załącznik 11. Indywidualna karta edukacji diabetologicznej nr 3. Samokontrola glikemii z użyciem glukometru 108 Załącznik 12. Indywidualna karta edukacji diabetologicznej nr 4. System ciągłego monitorowania glikemii (CGM ) 111 Załącznik 13. Indywidualna karta edukacji diabetologicznej nr 5. Terapia z użyciem ciągłego podskórnego wlewu insuliny (OPI ) 113 Załącznik 14. Indywidualna karta edukacji diabetologicznej nr 6. Podawanie insuliny wstrzykiwaczem typu pen 116 Załącznik 15. Propozycje oceny jakości i efektywności świadczeń wykonywanych przez pielęgniarkę/położną na stanowisku E. ds. D. 118 Piśmiennictwo 124