Platon - filozof polityki, to przeciwnik demokracji, orędownik państwa totalitarnego, twórca nierealnej wizji społeczeństwa doskonałego. Czyżby? Książka Praktyka polityczna. Od Państwa do Praw Platona zachęca do weryfikacji podobnych sądów. Prowadząc czytelnika krok po kroku przez Platońskie teksty (Państwo, Polityk, Timajos i Prawa), śledząc dramaturgiczną akcję i analizując daleką od ostatecznych rozstrzygnięć treść, podaje w wątpliwość pogląd, iż Państwo jest szczytem politycznych wizji Platona; osłabia przekonanie, że stałość i niezmienność norm cechują dobry ustrój. Platon - filozof polityki, obnaża ograniczenia i niebezpieczeństwa wszelkich politycznych ideałów i konstrukcji dążących do doskonałości. Wciąż odnawiana świadomość niedoskonałości i kruchości ładu politycznego oraz ciągła refleksja nad tym, co słuszne i powinne, nad przyczynami zmiany tego, co jeszcze racjonalne, w to, co już irracjonalne, sprawdzająca wiarygodność autorytetów i norm stających się dogmatem lub zwyczajem, to wskazania, wytyczające drogę ku sprawiedliwemu ustrojowi. W ostatnim, najdłuższym dialogu, w Prawach, Platon szuka metod, które, w powiązaniu z prawodawstwem, pozwolą podtrzymać duchowy dynamizm, gotowość do kruszenia wszelkiej ortodoksji usypiającej myśl. Ocena słuszności jego prawodawczej propozycji, jak i kontynuacja metody krytycznego myślenia, od pokoleń wpisują się w tradycję każdej autentycznej sztuki politycznej. W książce omawiane są m.in. następujące zagadnienia: natura ładu politycznego, cnoty polityczne, powstanie i upadek państw, tradycja minojska, polityczna rola kultu dionizyjskiego, polityka jako „biesiadny chaos", irracjonalny aspekt życia politycznego, natura i funkcja prawa, suwerenność prawa a racjonalność jednostki.

WPROWADZENIE: ZROZUMIEĆ PRAWA 7 Datowanie 11 Redakcja i wydanie 15 Prawodawcza działalność akademii 19 Starożytni o Prawach 21 Współcześni o relacji Państwa i Praw 26 Cel poniższych badań 32 CZĘŚĆ I. PAŃSTWO: MROCZNA STRONA „IDEAŁU" 45 ROZDZIAŁ 1. SCENERIA: CZEKAJĄC NA MROCZNE ŚWIĘTO 47 Prawodawstwo w Państwie 47 Miejsce, czas, osoby (I, 327a-331d4) 58 ROZDZIAŁ 2. (NIE)PRZYDATNOŚĆ KALLIPOLIS 65 Omylność władzy (I, 331d4-354c3) 65 Test sprawiedliwości (I, 354c3-II, 368c4) 73 Narodziny polis z ludzkiej niewystarczalności (II, 368c4-376e) 82 Formowanie strażnika (II, 376e-III, 409b4) 92 Natura strażnika a natura Gygesa (III, 409b4-417b9) 106 Zagrożenie ze strony strażników (IV, 419a-427c6) 117 Mroki ortodoksji (IV, 427d-436b) 128 Za kulisami Kallipolis (IV, 436b-V, 474b3) 141 ROZDZIAŁ 3. (NIE)ZBĘDNOŚĆ FILOZOFII 156 Strażnik a filozof (V, 474b3-VI, 497e) 156 Protreptyczna funkcja Kallipolis (VI, 498a-505e) 173 Wyprowadzenie z jaskini: droga w górę (VI, 505e-VII, 541b5) 186 Rozkład polis: droga w dół (VIII, 543a-X, 614a) 197 Zadania na czas trudu i prawdy (X, 614a-621d, z odwołaniem do Timajosa) 207 CZĘŚĆ II. PRAWA: DIONIZYJSKA PAIDEIA PRAWODAWCY ROZDZIAŁ 1. SCENERIA: IDĄC ŚLADAMI MINOSA 217 ROZDZIAŁ 1. SCENERIA: IDĄC ŚLADAMI MINOSA 219 Miejsce: Kreta w tradycji 219 Czas: dionizyjska opóra 236 Osoby: sędziwa przyzwoitość 246 Okoliczności pielgrzymki: przyjemność na czas trudu 264 ROZDZIAŁ 2. KRUSZENIE ORTODOKSJI: WOJNA, ODURZENIE, WSTYD 269 Pytanie początku: powtórzenie i odnowienie (I, 624a-625c5) 269 Polis walcząca: dobro a konieczność (I, 625c-629a) 288 Siła argumentu a siła tradycji (I, 629a-630d8) 311 Schemat słusznego prawodawstwa (I, 630d9-632d7) 324 Krytyka kondycji tych, którzy prawom są posłuszni (I, 632e-638e) 329 Bakchiczny charakter męstwa: lekcja kadmejska (I, 635b-650b;Bachantki Eurypidesa) 343 Polis tańcząca: polityczna rola chóru Dionizosa (księga II) 361 ROZDZIAŁ 3. DYNAMIKA ŁADU POLITYCZNEGO: GENEZA POLIS 377 Państwo 377 Polityk 384 Timajos - Kritias 418 ROZDZIAŁ 4. PAMIĘĆ A SZTUKA POLITYCZNA 455 Pamięć i powtórzenie (Prawa, III, 676a-676b) 455 Polis w historii (III, 676b-688d5) 469 Uprzedzić doznanie (III, 688d6-702e2) 493 ROZDZIAŁ 5. PRAWODAWSTWO: TEST DOŚWIADCZENIA 513 Anakínesis: poruszenie martwego rozumu (księgi IV-V) 513 Epanórthosis: społeczeństwo otwarte (księgi VI-XII) 556 ZAKOŃCZENIE 585 BIBLIOGRAFIA I SKRÓTY 589 WYDANIA TEKSTÓW GRECKICH 589 PRZEKŁADY OBCE 591 PRZEKŁADY POLSKIE 592 NOTA BIBLIOGRAFICZNA 611 SUMMARY: POLITYCAL PRACTICE. FROM THE REPUBLIC TO THE LAWS BY PLATO 613 INDEKSY 617

Koszyk

Praktyka polityczna. Od "Państwa" do "Praw" Platona