Natura, historia, egzystencja

Prezentowana publikacja to zbiór rozpraw, będących efektem wieloletnich studiów nad poezją polskiego romantyzmu. Składają się na nią wybrane teksty drukowane już na łamach czasopism lub książek zbiorowych oraz artykuły nowe, dotychczas niepublikowane. To zbiór 16 studiów poświęconych ważnym problemom polskiego romantyzmu przedlistopadowego oraz krajowego i emigracyjnego lat trzydziestych i czterdziestych XIX wieku. Teksty te przynoszą refleksje nad istotą i tożsamością literatury tej epoki, poczynając m.in. od problemów związków wczesnego romantyzmu z sentymentalizmem, specyfiki realizmu oraz antropologii w pierwszej jego dekadzie, a także kluczowych dla całej kultury tego okresu zagadnień natury i historii. Kolejne artykuły tego tomu poświęcone są m.in. kwestiom genologicznym, tendencjom autobiograficznym i kreacji bohatera w utworach romantycznych, aż po tendencje metafizyczne i mistyczne późnej fazy tej epoki (np. w twórczości Juliusza Słowackiego). Autor zwraca także uwagę na problematykę romantyzmu krajowego i potrzebę przewartościowania literatury tego kręgu. Całość zaś kończy szkic poświęcony kształtowaniu się w pierwszej połowie XIX wieku idei wspólnej Europy. Recenzja książki ukazała się w czasopiśmie „Nowe Książki” nr 6/2012, s. 43.

Spis treści Wstęp / 7 Romantycy – nasi współcześni / 9 Pierwiastki sentymentalne w świecie poetyckim Adama Mickiewicza / 26 Ballady, romanse i romantyczna antropologia / 39 Romantyczne widzenie natury / 48 Subiektywny realizm romantycznego opisu / 64 Dwa poematy, czyli kryzys romantycznej epiki. Wacława dzieje Stefana Garczyńskiego i Tęsknota Maurycego Gosławskiego / 69 Antagonista, przewodnik, bohater. Romantyczne kreacje postaci księdza / 78 Romantyczne odkrycie historycznego wymiaru współczesności / 88 Romantyczna sugestia autobiografizmu tekstu / 98 Romantycznego bohatera kłopoty z tożsamością / 110 „…ja stąpam ku sądowi Boga”. O dylematach etycznych bohatera romantycznego / 116 Bóg filozofów, Bóg romantyków / 123 Dwa romantyzmy / 137 Dwie koncepcje poezji w lirykach mistycznych Juliusza Słowackiego / 143 Etyka i estetyka w twórczości genezyjskiej Juliusza Słowackiego / 161 Romantyczna idea Europy / 170 Nota bibliograficzna / 177 Indeks osobowy / 179 Summary / 183 Resume / 184