Forum Lingwistyczne 2018, nr 5

W piątym numerze rocznika „Forum Lingwistyczne” teksty pomieszczono w czterech działach. W dziale Studia przedstawiono sześć artykułów – głównie o charakterze historycznojęzykowym. Artykuł A. Rejtera Styl czy dyskurs naukowy? Perspektywa historyczna zawiera próbę zdefiniowania tytułowych terminów jako narzędzi w badaniach historycznojęzykowych nad odmianą naukową polszczyzny. W tekście Status i prestiż oświeceniowej polszczyzny w świetle uwag Adama Kazimierza Czartoryskiego M. Hawrysz przytacza myśli członka KEN, który radzi, by w zasobie słownictwa mądrze zapożyczać słowa do polszczyzny i dbać o język ojczysty, ponieważ „słowa są narzędziem myśli”. R. Zarębski w tekście Z problematyki badań nad językiem polskich przekładów „Historii Aleksandra Wielkiego” proponuje analizę semantyczną, która pozwala zweryfikować dawne ustalenia na temat dzieła i uznać aleksandreidę z 1510 r. za tekst staropolski, choć powstały na styku średniowiecza i renesansu. Strukturę tematyczną 86 czasownikowych germanizmów w Słowniku języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego opatrzonych kwalifikatorami dawny, przestarzały, przeanalizowała E. Kwapień. Problematykę glottodydaktyczną podejmuje A. Szamborska w tekście Typy zdań z użyciem polskich i koreańskich podstawowych czasowników ruchu – na podstawie badań ankietowych. Jest to analiza porównawcza charakterystycznych dla polszczyzny czasowników ruchu z koreańskimi strukturami gramatycznymi, które nie posiadają aspektowej formy czasownika. Tematykę nauczania języka polskiego jako obcego porusza I. Putka. Artykuł dotyczy spotykanego już w języku staropolskim typu złożeń, który we współczesnej polszczyźnie jest już nieproduktywny. W dziale Archiwalia przypomniany został (w wersji anglojęzycznej) tekst Krystyny Kleszczowej z 1994 r. W dziale Polemiki dyskutuje się z sądami na temat fonodydaktyki języka polskiego jako obcego (polemika M. Maciołka Sukces czy porażka fonodydaktyki języka polskiego jako obcego?) czy próbuje odpowiedzieć na pytanie: W jaki sposób badać wyrażenia funkcyjne w ujęciu historycznym? (recenzja B. Mitrengi). Recenzując książkę Jak analizować dyskurs. Perspektywy dydaktyczne, K. Sujkowska-Sobisz akcentuje jej wartości poznawcze, ale przede wszystkim metodyczne. W dziale Varia zamieszczono wspomnienie o Antoninie Grybosiowej (tekst A. Niewiary), kilka sprawozdań z konferencji zorganizowanych przez śląskie środowisko językoznawcze oraz interesującą propozycję dydaktyczną kierującą uwagę ku nowym narzędziom analizy lingwistycznej (tekst B. Dudy i K. Lisczyk). Zawarte w roczniku teksty na temat krzyżowania się pojęć, opracowania utworów najstarszych sytuujące je z uwagi na posiadane cechy językowe na styku dwóch epok, porównywanie struktur gramatycznych odrębnych języków czy badanie dawnych tekstów nowoczesnymi instrumentami cyfrowymi to kolejne przecięcia, które uświadamiają, że tylko droga sytuująca się na solidnym planie prowadzi do ważnych konkluzji.

Od Redakcji / 11 Artur Rejter Styl czy dyskurs naukowy? Perspektywa historyczna / 17 Magdalena Hawrysz Status i prestiż oświeceniowej polszczyzny w świetle uwag Adama Kazimierza Czartoryskiego / 27 Rafał Zarębski Z problematyki badań nad językiem polskich przekładów Historii Aleksandra Wielkiego / 39 Ewelina Kwapień Struktura tematyczna czasownikowych zapożyczeń leksykalnych z języka niemieckiego zanikających w dobie nowopolskiej / 53 Agnieszka Szamborska Typy zdań z użyciem polskich i koreańskich podstawowych czasowników ruchu – wnioski z badań ankietowych / 69 Irena Putka Włoskie złożenia nominalne typu V+N – problemy tłumaczenia na język polski / 85 Krystyna Kleszczowa Mixed-Gender Groups and the Problem of Genesis of the Masculine Personal Gender / 97 Marcin Maciołek Sukces czy porażka fonodydaktyki języka polskiego jako obcego? Rozważania na temat książki Michaliny Biernackiej Znajdź z polskim wspólny język. Fonetyka w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Poradnik metodyczny (Łódź 2016, 240 s.) / 109 Barbara Mitrenga W jaki sposób badać wyrażenia funkcyjne w ujęciu historycznym? Rozważania po lekturze książki Tomasza Miki i Agnieszki Słobody Wyrażenia funkcyjne w średniowiecznej polszczyźnie z perspektywy składniowej. Wybrane problemy badawcze (Poznań 2015, 183 s.) / 125 Katarzyna Sujkowska-Sobisz Władza, wiedza, społeczeństwo. Wokół książki Jak analizować dyskurs? Perspektywy dydaktyczne pod redakcją Waldemara Czachura, Agnieszki Kulczyńskiej, Łukasza Kumięgi (Kraków 2016, 238 s.) / 133 Aleksandra Niewiara Językoznawczy mariaż tradycji z nowoczesnością. Profesor Antonina Grybosiowa (1932–2016) / 139 Beata Duda, Karolina Lisczyk Narzędzia cyfrowe w polonistycznej dydaktyce akademickiej – zastosowania, możliwości, perspektywy / 143 Justyna Małek Sprawozdanie z seminarium naukowego „Przestrzenie humanistyki cyfrowej – korpusy diachroniczne polszczyzny” (Katowice, 24–25 kwietnia 2017) / 155 Wioletta Wilczek Sprawozdanie z konferencji naukowej „Kuchnia w językui kulturze dawniej i dziś” (Katowice, 9 maja 2017) / 159 Barbara Matuszczyk Sprawozdanie z V Międzynarodowej Konferencji Logopedycznej „Logopedia w teorii i praktyce” (Chorzów, 16–17 września 2017) / 163 Bernadetta Ciesek Sprawozdanie z konferencji naukowej „Reprezentacje świata w dyskursach (modele, obrazy, wizje)” (Brenna, 25–27 października 2017) / 167 Noty o autorach / 173