Metodyka rekreacji - warsztat pracy specjalisty

Czy można kogoś nauczyć czegokolwiek bez jego zgody? Chyba nie. Dlatego w pełni zgadzam się z Henrykiem Grabowskim, który pisze, że cyt. „.. sztuka nauczania nie polega na przekazaniu informacji (to nie wymaga żadnej sztuki), lecz na motywowaniu do jej przyjmowania” (Grabowski 2007, s.,18). Parafrazując tę myśl można powiedzieć, że należy zrobić wszystko by studentom, którzy pragną być animatorami, instruktorami czy trenerami, „chciało się chcieć” zdobywać wiedzę i umiejętności, a osiągając odpowiednie kompetencje mieli świadomość potrzeby uczenia się przez całe życia. Ponieważ miarą ogólnie pojętej mądrości jest świadomość tego, czego się nie wie, a nie tylko to, co się wie. Monografia stanowi jednolite tematycznie opracowanie naukowe, obejmujące swoim zasięgiem rekomendacje dotyczące postępowania w podejmowaniu aktywności rekreacyjnej (aktywności fizycznej), we wszystkich okresach ontogenezy, działalności ukierunkowanej przede wszystkim na zdrowie, a co za tym idzie, poprawę jakości życia współczesnego człowieka. Podjęte w książce „Metodyka rekreacji – warsztat pracy specjalisty” wątki tematycznie dotyczą rekreacji ruchowej jako składnika zdrowego stylu życia, stymulatorów uczestnictwa (a w nim uwarunkowań, motywów, barier uczestnictwa w rekreacji ruchowej) oraz roli środowisk wychowujących do rekreacji ruchowej i znaczenia animacji w tym działaniu. Omówiono także zdolności motoryczne człowieka w ontogenezie. W kolejnych rozdziałach uwzględniona została wiedza z zakresu programowania realizacji i oceny skuteczności aktywności rekreacyjnej, czyli ogniwa procesu rekreacji ruchowej, będące podstawą wszelkiej działalności rekreacyjnej, a następnie uszczegółowienie tej wiedzy w treningu zdrowotnym (rekreacyjnym) oraz wskazówkach metodycznych dotyczących prowadzenia zajęć z grupami celowymi i specjalistycznymi. Kolejne rozdziały dotyczą opisu sylwetki zawodowej anima-tora/instruktora/trenera, stylów kierowania grupą oraz zasad zachowania bezpieczeństwa na zajęciach rekreacji ruchowej i działalności zgodnej z wybranymi przepisami prawnymi. Całość zamykają słownik pojęć i piśmiennictwo. Takie kompendium wiedzy, naszym zdaniem, stanowi podstawę budowania dobrego warsztatu specjalisty rekreacji ruchowej (animatora/ instruktora/ trenera/ organizatora/ menagera), zawiera również treści, będące ważnym elementem w efektach kształcenia absolwentów Akademii Wychowania Fizycznego. Animator kultury fizycznej, w swojej pracy, to człowiek wzorcotwórczy, prowadzący sportowy i higieniczny tryb życia, aktywnie spędzający swój czas wolny. Bardzo trafna w tym przypadku wydaje się być myśl Seneki, który mówił że: „Najmniej działa się tym co się mówi, więcej tym co się robi, ale najwięcej tym kim się jest”. Powinien on niezależnie od zadań i sytuacji, jakie spotkać może w swojej pracy, być profesjonalistą, prezentować wysoki poziom kultury osobistej i umiejętności współdziałania z ludźmi. Profesjonalizm przejawia się przede wszystkim, w posiadaniu i wykorzystaniu wiedzy podstawowej i umiejętności warsztatowych. Łączy się to ze znajomością zarówno ogólnych zasad postępowania (zasad dydaktyczno-wychowawczych), form, metod, i środków nauczania, sposobów programowania i realizacji oraz technik badania skuteczności tego działania, jak też sposobów komunikowania się z grupą. Ważną umiejętnością animatora/ instruktora rekreacji jest również wprowadzenie i utrzymanie właściwej atmosfery zajęć, umożliwiającej ćwiczącym wypoczynek i rozrywkę. Dobra prezencja, czyli poprawna sylwetka, estetyczny wygląd oraz odpowiednia sprawność ogólna i specjalistyczna to podstawowe zewnętrzne atrybuty instruktora podnoszące jego prestiż w oczach uczestników zajęć. Chcąc osiągać jak najlepsze efekty pracy – tworząc swój warsztat pracy – instruktor nie może zapomnieć o: •ustawicznej pracy nad sobą. Dotyczy to zarówno wiedzy, jak i umiejętności technicznych i podtrzymywania własnego potencjału wydolności i sprawności fizycznej, •podmiotowym traktowaniu uczestnika, •zachowaniu odpowiedniej proporcji pomiędzy dyscypliną a tolerancją, •preferowaniu w pracy i w życiu zasady „fair play”, •tworzeniu właściwej atmosfery na zajęciach. Poczucie humoru sprzyja klimatowi współpracy i współdziałania, a uśmiech jest nierozerwalnie związany z dobrą zabawą i rozrywką, co gwarantuje właściwy wypoczynek, •prospektywnej-przyszłościowej wizji swoich działań. Najważniejsze w tym procesie jest kim człowiek się staje, a nie kim jest. To także twórczy charakter postawy instruktora czyli gotowość do innowacyjnych zachowań – działań, •prozdrowotnej roli aktywności ruchowej w życiu człowieka, •zachowaniu bezpieczeństwa i higieny pracy. Treści znajdujące się w tej książce nie są gotową receptą na osiągnięcie sukcesu. Każde działania, dotyczące nawet tej samej grupy wiekowej, są inne. Zróżnicowany jest odbiorca, warunki, cele czy motywy podejmowania aktywności. Mamy jednak nadzieję, że umiejętne wykorzystanie wiedzy zawartej w tej pozycji pomoże w budowaniu dobrego warsztatu specjalisty rekreacji ruchowej. Należy jednak zawsze pamiętać, że sukces zależy nie tylko od merytorycznego przygotowania, ale od inwencji, charyzmy, kreatywności i trafności dokonywanych wyborów. Zatem życzę, potencjalnym animatorom i instruktorom aktywności rekreacyjnej, powodzenia i sukcesów w budowaniu własnego warsztatu pracy.

OD AUTORÓW WPROWADZENIE (Ewa Kozdroń) 1.Rekreacja ruchowa w życiu współczesnego człowieka (Ewa Kozdroń) 1.1.Rekreacja ruchowa jako składnik zdrowego stylu życia – minimum aktywności 1.2.Sprawność fizyczna w koncepcji Health-Related Fitness (H-RF) 1.3.Organizacyjne formy rekreacji ruchowej 2.Stymulatory uczestnictwa w rekreacji ruchowej (Ewa Niedzielska, Anna Leś) 2.1.Uwarunkowania uczestnictwa w rekreacji ruchowej (Ewa Niedzielska, Anna Leś) 2.2.Motywy i bariery uczestnictwa w rekreacji ruchowej (Ewa Niedzielska, Anna Leś) 2.3.Środowiska wychowujące (Anna Leś, Ewa Niedzielska) 2.4.Rola animacji w procesie rekreacji (Anna Leś, Ewa Niedzielska) 3.Motoryczność w ontogenezie (Joanna Piotrowska) 3.1.Przygotowanie sprawnościowe 3.1.1.Siła 3.1.2.Wytrzymałość 3.1.3.Szybkość 3.1.4. Gibkość 3.1.5.Koordynacja ruchowa 4.Ogniwa procesu rekreacji ruchowej (Ewa Kozdroń) 4.1.Programowanie w procesie rekreacji (Ewa Niedzielska, Anna Leś) 4.2.Realizacja procesu rekreacji (Ewa Kozdroń) 4.2.1.Zasady kształcenia i metody wychowawcze (Anna Leś) 4.2.2.Metody pracy stosowane w rekreacji ruchowej (Bartłomiej Krynicki) 4.2.3.Środki i formy dydaktyczne w rekreacji ruchowej (Bartłomiej Krynicki) 4.2.4. Obciążenia treningowe (Joanna Piotrowska) 4.3.Ocena skuteczności procesu rekreacji (Ewa Niedzielska) 5.Trening zdrowotny w programie rekreacji ruchowej (Ewa Kozdroń, Joanna Piotrowska) 5.1.Cele treningu zdrowotnego oraz jego struktura czasowa (Ewa Kozdroń) 5.2.Tolerancja wysiłkowa (Joanna Piotrowska, Ewa Kozdroń) 5.3.Budowa jednostki zajęć w treningu zdrowotnym (Joanna Piotrowska) 6.Grupy celowe i specjalistyczne w programach rekreacji ruchowej (Ewa Kozdroń, Anna Leś) 6.1.Grupy celowe 6.2.Grupy specjalistyczne 6.2.1.Rekreacja ruchowa w profilaktyce pierwotnej i wtórnej w chorobach układu krążenia 6.2.2.Rekreacja ruchowa w profilaktyce pierwotnej i wtórnej w otyłości 6.2.3.Rekreacja ruchowa w profilaktyce pierwotnej i wtórnej w chorobach aparatu ruchu 6.2.4.Rekreacja ruchowa w profilaktyce pierwotnej i wtórnej w chorobach układu nerwowego 7.Sylwetka zawodowa kadr rekreacji ruchowej 7.1.Współczesne wymagania rynku rekreacji ruchowej (Ewa Niedzielska) 7.2.Kompetencje kadr rekreacji ruchowej(Ewa Niedzielska) 7.3.Style kierowania w rekreacji ruchowej (Anna Leś) 8.Bezpieczeństwo podczas prowadzenia zajęć rekreacyjnych (Bartłomiej Krynicki) 9.Wybrane przepisy prawne z zakresu kultury fizycznej (Bartłomiej Krynicki, Anna Leś) SŁOWNIK POJĘĆ PIŚMIENNICTWO