Materiał zawarty w skrypcie jest przeznaczony dla studentów stacjonarnych oraz niestacjonar-nych studiów I stopnia na Wydziale Technologii Chemicznej Politechniki Poznańskiej. Ma on być pomocą przy wykonywaniu prac projektowych z grafiki inżynierskiej oraz projektów z za-kresu innych przedmiotów wykładanych na studiach o tym profilu, nie tylko na Politechnice Poznańskiej. Układ treści skryptu jest zgodny z kolejnością tematów zajęć projektowych z grafiki inżynier-skiej przewidzianych w programie studiów, co umożliwia stopniowe wprowadzanie wiedzy po-trzebnej do wykonania danego projektu rysunkowego. Nie jest to jednak jedyne źródło wiedzy z zakresu grafiki inżynierskiej i dlatego zaleca się uzupełnienie wiadomości przedstawionych w skrypcie o treści zawarte w podręcznikach na temat grafiki inżynierskiej przygotowanych przez innych autorów.

Przedmowa 7 1. Wstęp 9 2. Podstawowe elementy grafiki inżynierskiej 11 2.1. Formy dokumentacji rysunkowej 11 2.2. Formaty arkuszy rysunkowych 12 2.3. Przybory i materiały rysunkowe 14 2.4. Linie rysunkowe 16 2.4.1. Definicje 16 2.4.2. Typy i grubości linii rysunkowych 17 2.4.3 Zastosowanie linii rysunkowych w grafice inżynierskiej 17 2.4.4. Zasady prawidłowego kreślenia linii rysunkowych 22 2.5. Pismo techniczne 23 2.6. Podziałki rysunkowe 24 2.7. Tabliczka rysunkowa 27 3. Konstrukcje geometryczne stosowane w grafice inżynierskiej 27 3.1. Sposoby wykreślania podstawowych konstrukcji geometrycznych 27 3.1.1. Podział dowolnego kąta na dwie równe części 27 3.1.2. Podział kąta prostego na trzy równe części 27 3.1.3. Podział okręgu na trzy równe częśc 28 3.1.4. Podział okręgu na cztery części 28 3.1.5. Podział okręgu na sześć części 29 3.1.6. Zaokrąglenie kąta prostego 29 3.1.7. Zaokrąglanie kątów ostrego i rozwartego 30 3.1.8. Płynne łączenie łuku z prostą 31 3.1.9. Łączenie łukiem łuku z prostą 32 3.1.10. Łączenie łuków kołowych łukiem wewnętrznym 32 3.1.11. Wykreślanie dwóch łuków stycznych do okręgu oraz do dwóch prostych przecinających się 33 3.1.12. Łączenie łuków kołowych z łukiem zewnętrznym 33 3.1.13. Wykreślanie łuku o promieniu stycznym do łuków zewnętrznego i wewnętrznego 34 3.1.14. Wykreślanie łuku stycznego do łuku i przecinającej prostej 35 3.1.15. Wykreślenie elipsy 35 3.2. Schemat postępowania przy wykreślaniu rysunku elementu konstrukcji geometrycznej 36 4. Rzutowanie przedmiotów w grafice inżynierskiej 39 4.1. Rzutowanie prostokątne 39 4.1.1. Rzutowanie prostokątne według metody pierwszego kąta 39 4.1.2. Rzutowanie prostokątne według metody trzeciego kąta 42 4.1.3. Rzutowanie identyfikowane strzałkami 44 4.2. Rzutowanie aksonometryczne 45 4.2.1. Aksonometria izometryczna 46 4.2.2. Aksonometria dimetryczna ukośna 48 4.2.3. Aksonometria dimetryczna prostokątna 49 4.2.4. Kreskowanie i cieniowanie rzutów aksonometrycznych 51 4.2.5. Wymiarowanie rzutów aksonometrycznych 51 4.2.6. Zastosowanie rzutów aksonometrycznych 52 5. Widoki, przekroje, kłady 53 5.1. Widok 53 5.2. Zasady ogólne rysowania widoków, przekrojów i kładów 53 5.3. Zasady podstawowe rysowania widoków, przekrojów i kładów 54 5.4. Przekrój 56 5.4.1. Zasada tworzenia przekroju 57 5.4.2. Oznaczenie położenia płaszczyzny przekroju 59 5.5. Rodzaje przekrojów 61 5.5.1. Przekrój prosty 61 5.5.2. Przekrój złożony stopniowy 62 5.5.3. Przekrój złożony łamany 62 5.5.4. Przekrój wzdłużny 63 5.5.5. Przekrój miejscowy 64 5.5.6. Półprzekrój z półwidokiem 66 5.6. Kład 66 5.6.1. Kład miejscowy 67 5.6.2. Kład przesunięty 67 5.6.3. Rozmieszczenie kolejnych przekrojów i kładów 67 5.7. Kierunki kreskowania przekrojów i kładów 68 6. Wymiarowanie 71 6.1. Ogólne zasady i definicje wymiarowania 71 6.1.1. Linia wymiarowa 72 6.1.2. Pomocnicza linia wymiarowa 74 6.1.3. Znaki ograniczenia linii wymiarowej 75 6.2. Znaki wymiarowe 76 6.3. Liczby wymiarowe 77 6.3.1. Wysokość liczb wymiarowych 77 6.3.2. Wymiary liczbowe 77 6.3.3. Umieszczanie i zapis liczb wymiarowych 77 6.4. Metody zapisu liczb wymiarowych na rysunku 78 6.5. Zasady porządkowe wymiarowania 80 6.5.1. Zasada pełnej informacji rysunkowej 80 6.5.2. Zasada wymiarów koniecznych 80 6.5.3. Zasada niepowtarzania wymiarów 80 6.5.4. Zasada pomijania wymiarów oczywistych 80 6.5.5. Zasada jednakowej jednostki miary 80 6.5.6. Zasada przejrzystości wymiarowania 80 6.5.7. Zasada otwartego łańcucha wymiarowego 81 6.5.8. Zasada grupowania wymiarów 81 6.6. Sposoby wymiarowania 82 6.6.1. Wymiarowanie w układzie szeregowym 82 6.6.2. Wymiarowanie w układzie równoległym 83 6.6.3. Wymiarowanie w układzie mieszanym 83 6.6.4. Wymiarowanie przedmiotów od baz wyobrażalnych i rzeczywistych 84 6.6.5. Wymiarowanie przedmiotów symetrycznych 84 6.7. Wymiarowanie elementów geometrycznych 84 6.7.1. Wymiarowanie promieni łuków okręgu 84 6.7.2. Wymiarowanie kątów, cięciw i łuków 86 6.8. Wymiarowanie krzywizn powierzchni walcowych - otworów 87 6.9. Wymiarowanie krzywizn powierzchni kulistych 88 6.10. Wymiarowanie podstaw graniastosłupów prawidłowych 89 6.11. Wymiarowanie stożków ściętych i klinów 89 6.12. Uproszczenia wymiarowe 90 6.12.1. Wymiarowanie otworów w sposób uproszczony 90 6.12.2. Wymiarowanie szeregu jednakowych elementów 91 6.12.3. Wymiarowanie grubości i długości przedmiotów w jednym rzucie 92 6.12.4. Wymiarowanie ścięć krawędzi 92 6.13. Tolerancja i pasowanie wymiarów 93 6.14. Oznaczanie chropowatości powierzchni 95 7. Połączenia części maszyn 97 7.1. Połączenie rozłączne 97 7.1.1. Połączenie gwintowe 97 7.1.2. Klasyfikacja gwintów 99 7.1.3. Podział gwintów ze względu na kształt 100 7.1.4. Kreślenie gwintów 103 7.1.5. Wymiarowanie gwintów 104 7.1.6. Uproszczenia w rysowaniu gwintów 105 7.1.7. Rysowanie połączeń gwintowych 111 7.1.8. Połączenia rurowe 114 7.1.9. Połączenia kołkowe 114 7.1.10. Połączenia sworzniowe 116 7.1.11. Połączenia wpustowe 116 7.1.12. Połączenia wciskowe 118 7.1.13. Połączenia sprężyste 119 7.2. Połączenia nierozłączne 120 7.2.1. Połączenia spawane 120 7.2.2. Połączenia zgrzewane 127 7.2.3. Połączenia lutowane 128 7.2.4. Połączenia klejone 129 7.2.5. Połączenia zszywane 130 7.2.6. Połączenia nitowe 130 7.2.7. Połączenia rozwalcowane 133 8. Wykreślanie linii przenikania i rozwinięć powierzchni brył obrotowych 135 8.1. Przenikanie graniastosłupa ze stożkiem 135 8.2. Przenikanie walca z walcem 136 8.3. Praktyczne zasady wykreślania konstrukcji linii przenikania 139 8.3.1. Przenikanie dwóch walców wzajemnie prostopadłych o równych średnicach i osiach przecinających się 139 8.3.2. Przenikanie dwóch prostopadłych walców o różnych średnicach 140 8.3.3. Przenikanie dwóch nieprostopadłych walców o różnych średnicach 140 8.3.4. Przenikanie dwóch nieprostopadłych walców o równych średnicach 141 8.3.5. Przenikanie trzech walców o równych średnicach 141 9. Rysunki złożeniowe i wykonawcze 143 9.1. Rysunek złożeniowy 143 9.2. Rysunek wykonawczy 145 9.3. Sposoby składania arkuszy rysunkowych 146 10. Symbole graficzne i schematy technologiczne stosowane przy projektowaniu aparatury chemicznej 149 10.1. Zasady rysowania symboli i schematów 149 10.2. Zasady rozmieszczania napisów na symbolach i schematach 149 10.3. Symbole graficzne stosowane w przemyśle chemicznym 149 10.4. Klasyfikacja schematów technologicznych 163 Bibliografia 165 Spis norm 167

Koszyk

Grafika inżynierska