Materiały polimerowe są wykorzystywane we wszystkich dziedzinach techniki, a chemia polimerów to istotna, interdyscyplinarna dziedzina wiedzy, niezbędna nie tylko chemikom, ale również inżynierom, technologom, a nawet lekarzom.
Współczesna wiedza o polimerach to podręcznik akademicki, który w sposób prosty i przejrzysty opisuje wybrane zagadnienia z zakresu chemii, fizykochemii i metod badawczych polimerów. Dla każdej grupy polimerów zostały podane liczne przykłady zastosowań w nauce, technologii i życiu codziennym, na podstawie szeroko cytowanej literatury naukowej. Oprócz podziału logicznego na poszczególne tematy, wiadomości w książce zostały usystematyzowane zgodnie z poziomem trudności. Aparat matematyczny został zredukowany do niezbędnego minimum, a metody badawcze zaprezentowano w taki sposób, aby były przydatne w praktyce i pozwalały na łatwą interpretację wyników. Dodatkową zaletą książki jest niezwykle rozbudowana bibliografia, obejmująca najistotniejsze publikacje z dziedziny chemii polimerów powstałe w ciągu ostatnich 40 lat.
Publikacja skierowana jest do każdego, kto chciałby się zaznajomić ze współczesną wiedzą o polimerach. Mogą z niego korzystać studenci i doktoranci kształcący się w zakresie chemii i technologii polimerów, a także innych specjalności: inżynierii materiałowej, ochrony środowiska, farmacji i medycyny. Może być również przydatny pracownikom naukowym i dydaktycznym.
1 BIOPOLIMERY 1
1.1. Klasyfikacja biopolimerów 1
1.2. Białka i peptydy 2
1.2.1. Dysocjacja białek (polipeptydów) 9
1.2.2. Wysalanie i denaturacja białek 11
1.2.3. Reakcje barwne białek 12
1.2.4. Rozdział białek 13
1.2.5. Synteza białek 15
1.2.6. Wybrane przykłady białek 16
1.2.6.1. Białka proste (proteiny) – glukagon, insulina 16
1.2.6.2. Białka złożone (proteidy) – kazeina 17
1.2.6.3. Białka pełniące rolę ochronną 17
1.2.6.4. Interferony 18
1.2.7. Białka strukturalne 18
1.2.7.1. Elastyna 18
1.2.7.2. α-Keratyna 20
1.2.7.3. Włosy 21
1.2.7.4. Fibroina – białko jedwabiu naturalnego 25
1.2.7.5. Białko nici pajęczej 26
1.2.7.6. Kolagen 27
1.2.7.7. Garbowanie skóry 28
1.2.7.8. Żelatyna 31
1.3. Biosynteza monomerów i polimerów 32
1.4. Kwasy nukleinowe 36
1.4.1. Krótka historia DNA 36
1.4.2. Budowa kwasów nukleinowych 37
1.4.3. Denaturacja DNA 42
1.4.4. Przekazywanie informacji genetycznej 43
1.4.5. Replikacja DNA 44
1.4.6. Transkrypcja 45
1.4.7. Translacja 45
1.4.8. Sekwencjonowanie DNA 46
1.4.9. Pozakomórkowa replikacja DNA 46
1.4.10. Projekt poznania genomu ludzkiego 47
1.4.11. Inżynieria genetyczna 48
1.5. Kauczuk naturalny 49
1.5.1. Krótka historia odkrycia kauczuku naturalnego 49
1.5.2. Skład oraz właściwości fizyczne i chemiczne lateksu 50
1.5.3. Otrzymywanie kauczuku z lateksu 51
1.5.4. Budowa chemiczna i fizyczna kauczuku naturalnego 52
1.5.5. Kauczuk naturalny gutaperka 53
1.5.6. Rośliny kauczukodajne 53
1.5.7. Wulkanizacja kauczuków 54
1.5.8. Biosynteza kauczuku naturalnego 57
1.6. Polisacharydy 57
1.6.1. Skrobia 58
1.6.2. Dekstryny 59
1.6.3. Dekstran 60
1.6.4. Glikogen 61
1.6.5. Celuloza 62
1.6.5.1. Fotosynteza polisacharydów 65
1.6.6. Hemiceluloza 66
1.6.7. Błonnik 67
1.6.8. Chityna i chitozan 68
1.6.9. Kwas hialuronowy 69
1.6.10. Heparyna 70
1.6.11. Agary 70
1.6.12. Pektyny 71
1.6.13. Alginiany 71
1.6.14. Guma arabska 72
1.7. Lignina 72
Zalecana literatura 74
2. POLIMERYZACJA RODNIKOWA 80
2.1. Rodzaje polimeryzacji 80
2.1.1. Monomery stosowane w polimeryzacji rodnikowej 82
2.2. Rodniki 89
2.2.1. Spektroskopia elektronowego rezonansu paramagnetycznego (ESR) w badaniach rodników 90
2.2.2. Znaczniki spinowe 98
2.2.3. Pułapki wolnych rodników 98
2.2.4. Identyfikacja rodników tlenowych 99
2.2.5. Techniki specjalne rezonansu elektronowo-jądrowego do badania rodników 100
2.3. Inicjowanie polimeryzacji rodnikowej 101
2.3.1. Inicjowanie fizyczne reakcji polimeryzacji 102
2.3.1.1. Polimeryzacja termiczna 102
2.3.1.2. Polimeryzacja promieniowaniem mikrofalowym 102
2.3.1.3. Polimeryzacja ultradźwiękami 102
2.3.1.4. Fotopolimeryzacja 103
2.3.1.5. Polimeryzacja radiacyjna 103
2.3.1.6. Polimeryzacja elektrochemiczna 104
2.4. Podstawy ogólnego opisu kinetycznego reakcji 106
2.5. Inicjatory reakcji polimeryzacji 108
2.5.1. Termiczny rozpad inicjatorów 108
2.5.2. Fotoinicjatory 111
2.5.3. Inicjatory redoks 112
2.5.4. Inicjatory w laboratorium 114
2.5.5. Kinetyka rozkładu inicjatorów 115
2.5.6. Sprawność (wydajność) inicjatora 117
2.5.7. Efekt klatkowy 118
2.5.8. Mechanizm inicjowania reakcji polimeryzacji 119
2.6. Mechanizm i kinetyka wzrostu łańcucha 121
2.6.1. Czynniki wpływające na stałą szybkości wzrostu łańcucha 122
2.6.2. Reaktywność monomeru 122
2.6.3. Reaktywność rodników 124
2.6.4. Stereochemia propagacji 125
2.6.5. amoprzyspieszenie polimeryzacji 126
2.6.6. Przeniesienie aktywności łańcucha 126
2.6.7. Telomeryzacja rodnikowa 128
2.6.8. Reakcje inhibicji polimeryzacji 129
2.6.9. Zakończenie łańcucha przez terminację 132
2.6.10. Wtórne reakcje rodników i makrodników z tlenem 134
2.6.11. Kinetyka polimeryzacji rodnikowej w środowisku beztlenowym 135
2.6.12. Kinetyczna długość łańcucha 136
2.6.13. Zależność średniego stopnia polimeryzacji od kinetyki polimeryzacji 137
2.6.14. Wpływ reakcji przeniesienia aktywności łańcucha na Rp i DP 138
2.6.15. Zestawienie stałych szybkości reakcji 139
2.6.16. Kinetyka fotoinicjowanej polimeryzacji w środowisku beztlenowym 139
2.6.17. Kinetyka polimeryzacji na drodze fotoindukowanego przeniesienia elektronu 140
2.6.18. Wyznaczanie ÄGel za pomocą woltamperometrii cyklicznej 143
2.6.19. Fotoinicjowana polimeryzacja sieciowująca 144
2.6.20. Polimeryzacja dwufotonowa 145
2.6.21. Efekt kontrakcji (skurczu) polimeryzacji 146
2.6.22. Energia aktywacji reakcji polimeryzacji 146
2.6.23. Termodynamika polimeryzacji rodnikowej 147
2.6.24. Wpływ ciśnienia i temperatury na reakcje polimeryzacji 149
2.6.25. Rola dyfuzji w inicjowaniu reakcji polimeryzacji w roztworze 151
2.6.26. Wpływ budowy rozpuszczalnika na przebieg polimeryzacji 152
2.6.27. Prowadzenie polimeryzacji rodnikowej w laboratorium 153
2.7. Metody przemysłowe prowadzenia polimeryzacji 154
2.7.1. Polimeryzacja ciśnieniowa w fazie gazowej 154
2.7.2. Polimeryzacja w fazie ciekłej 154
2.7.3. Polimeryzacja strąceniowa 155
2.7.4. Polimeryzacja w roztworze 156
2.7.5. Polimeryzacja roztworowo–strąceniowa 156
2.7.6. Polimeryzacja suspensyjna 157
2.7.7. Polimeryzacja emulsyjna 158
2.7.8. Polimeryzacja metodą reaktywnego wytłaczania 160
2.7.9. Przemysłowe problemy prowadzenia polimeryzacji 161
Zalecana literatura 162
3. KONTROLOWANE REAKCJE POLIMERYZACJI RODNIKOWEJ 169
3.1. Pseudożyjąca polimeryzacja rodnikowa 169
3.1.1. Kontrolowana reakcja polimeryzacji rodnikowej z odwracalnym addycyjno - fragmentacyjnym pierścieniem łańcucha (RAFT) przy udziale „iniferterów” 169
3.1.2. Kontrolowana reakcja polimeryzacji rodnikowej przy udziale trwałego wolnego rodnika (SFRP) 171
3.1.3. Kontrolowana reakcja polimeryzacji rodnikowej z przeniesieniem atomu (ATRP) 173
3.2. Kontrolowana reakcja polimeryzacji rodnikowej metodą fotopulsacyjną 175
Zalecana literatura 175
4. BADANIE MECHANIZMU I KINETYKI POLIMERYZACJI 176
4.1. Badanie mechanizmu reakcji polimeryzacji 176
4.2. Badanie kinetyki reakcji polimeryzacji 176
4.2.1. Badanie spektroskopowe kinetyki reakcji dysocjacji inicjatora za pomocą stabilnych (trwałych) wolnych rodników 177
4.2.2. Stopień przereagowania (konwersji) monomeru 179
4.2.3. Pomiary dylatometryczne do badania kinetyki polimeryzacji 180
4.2.4. Metody wyznaczania stałych propagacji (kp) i terminacji (kt) 182
4.2.5. Metoda wirującej przesłony do badania kinetyki polimeryzacji 184
4.2.6. Pomiar szybkości polimeryzacji metodą różnicowej analizy kalorymetrycznej (DSC) 186
4.2.7. Pomiar szybkości polimeryzacji metodą spektroskopową w podczerwieni (IR) 188
4.2.8. Zastosowanie sond fluorescencyjnych do badania polimerów 189
Zalecana literatura 191
5. KOPOLIMERYZACJA 193
5.1. Kopolimeryzacja rodnikowa 193
5.1.1. Kinetyka kopolimeryzacji rodnikowej 193
5.1.2. Wpływ budowy rezonansowej rodników komonomerów na szybkość kopolimeryzacji 195
5.1.3. Teoria Alfreya–Price’a 196
5.1.4. Wyznaczanie stałych szybkości reakcji kopolimeryzacji r1 i r2 198
5.1.5. Metoda Lewisa–Mayo 199
5.1.6. Metoda Finnemana–Rossa 200
5.1.7. Metoda najmniejszych kwadratów 200
Zalecana literatura 201
6. KOPOLIMERYZACJA SZCZEPIONA I BLOKOWA 202
6.1. Kopolimery blokowe 202
6.1.1. Elastomery termoplastyczne 205
6.1.2. Kopolimery blokowe polidenów z polistyrenem 207
6.2. Kopolimeryzacja szczepiona 208
6.2.1. Kopolimery szczotkowe 210
6.2.2. Kopolimery amfifilowe 211
6.2.3. Ilościowy opis kopolimeryzacji szczepionej 212
6.3. Interpolimery 213
Zalecana literatura 213
7. POLIMERYZACJA JONOWA 215
7.1. Jony i pary jonowe 215
7.2. Polimeryzacja kationowa 217
7.2.1. Inicjowanie polimeryzacji wobec mocnych kwasów protonowych Brönsteda 217
7.2.2. Inicjowanie polimeryzacji wobec kwasów Lewisa 218
7.2.3. Wzrost i zakończenie łańcucha w polimeryzacji kationowej 220
7.2.4. Kinetyka polimeryzacji kationowej 220
7.2.5. Kationowa polimeryzacja izobutylenu 221
7.3. Polimeryzacja anionowa 222
7.3.1. Polimeryzacja wobec alkalidów koronowych 228
7.3.2. Anionowa polimeryzacja z otwarciem pierścienia 228
7.3.3. Termodynamika polimeryzacji z otwarciem pierścienia 229
7.4. Polimeryzacja dwubiegunowa (zwitterjonowa) 230
7.5. Prowadzenie polimeryzacji żyjącej 231
Zalecana literatura 231
8. POLIMERYZACJA KOORDYNACYJNA I JONOWO-KOORDYNACYJNA 234
8.1. Polimeryzacja koordynacyjna 234
8.1.1. Katalizatory i mechanizm polimeryzacji koordynacyjnej 234
8.1.2. Katalizatory i mechanizm polimeryzacji jonowo-koordynacyjnej 238
8.1.3. Kopolimeryzacja alkenów wobec katalizatorów koordynacyjnych 241
8.1.4. Koordynacyjna polimeryzacja styrenu 241
8.1.5. Cyklopolimeryzacja di- i triolefin 242
8.1.6. Kopolimeryzacja etylenu z β-olefinami i cykloolefinami 242
8.1.7. Kopolimeryzacja etylenu z tlenkiem węgla 242
8.1.8. Prowadzenie polimeryzacji jonowo-koordynacyjnej w skali laboratoryjnej 243
8.1.9. Procesy przemysłowe oparte na polimeryzacji koordynacyjnej α-olefin 243
Zalecana literatura 244
9. SPECJALNE RODZAJE POLIMERYZACJI 246
9.1. Polimeryzacja metatetyczna z otwarciem pierścienia mono-i dicyklicznych mo- nomerów 246
9.2. Polimeryzacja transferowa 247
9.3. Stereoregularna polimeryzacja chiralna 248
9.4. Polimeryzacja utleniająca 249
9.5. Polimeryzacja inkluzyjna 251
9.6. Kontrolowana reakcja polimeryzacji rodnikowej na matrycach polimerowych 252
9.7. Polimeryzacja matrycowa multimonomerów 253
9.8. Polimeryzacja interkalacyjna 253
9.9. Polimeryzacja w fazie stałej 254
9.10. Polimeryzacja typu „popcorn” 255
Zalecana literatura 255
10. POLIMERYZACJA STOPNIOWA (POLIKONDENSACJA) 257
10.1. Rodzaje polimeryzacji stopniowej 257
10.1.1. Polimeryzacja stopniowa usieciowująca 260
10.1.2. Kinetyka polimeryzacji stopniowej równowagowej 261
10.1.3. Liczbowo średni stopień polimeryzacji stopniowej 264
10.1.4. Polimeryzacja stopniowa na granicy faz 266
10.1.5. Polimeryzacja addycyjna 266
Zalecana literatura 268
11. POLIMERY NIEORGANICZNE I ORGANOMETALICZNE 270
11.1. Polimery nieorganiczne 270
11.1.1. Krzemiany 271
11.1.2. Sita molekularne 275
11.1.3. Nanonapełniacze nieorganiczne 277
11.1.4. Poliedryczne oligosilseskwioksany 278
11.1.5. Cement Portlandzki 279
11.2. Polimery nieorganiczno-organiczne i organometaliczne 280
11.2.1. Polimery krzemoorganiczne 281
11.2.1.1. Polisilany 281
11.2.1.2. Polisiloksany 282
11.2.1.3. Oleje silikonowe 283
11.2.1.4. Poliedryczne oligosilseskwioksany 283
11.2.1.5. Polikarboranosiloksany 284
11.2.2. Polifosfazeny 285
11.2.3. Poliborazeny 287
11.3. Polimery metaloorganiczne 288
11.3.1. Polimery koordynacyjne 289
Zalecana literatura 292
12. POLIMERY WĘGLOWE 295
12.1. Grafit 295
12.2. Grafen 297
12.3. Diament 300
12.4. Węglik krzemu 302
12.5. Węgiel w stanie szklistym 302
12.6. Włókna węglowe 303
12.7. Fulereny i nanorurki 307
12.7.1. Polimery zawierające struktury fulerenowe 311
12.7.2. Nanorurki węglowe 312
12.7.3. Modyfikacja polimerów węglowych 316
12.8. Polimery plazmowe 317
12.9. Węgiel kamienny 319
12.9.1. Inne rodzaje węgli 322
Zalecana literatura 324
13. POLIMERY TERMOSTABILNE 327
13.1. Charakterystyka polimerów termostabilnych 327
13.1.1. Budowa polimerów termostabilnych 327
13.1.2. Poliaryleny 328
13.1.3. Polisiarczki 330
13.1.4. Polisulfony 331
13.1.5. Łańcuchowe polimery heterocykliczne 332
13.1.6. Polimery drabinkowe 334
13.1.7. Spiropolimery 335
Zalecana literatura 335
14. POLIMERY SUPRAMOLEKULARNE 337
14.1. Chemia supramolekularna 337
14.2. Rodzaje polimerów supramolekularnych 339
14.2.1. Polimery dendrymerowe 339
14.2.2. Polimery rozpoznania supramolekularnego 343
14.2.3. Supramolekularne sieci polimerowe z molekularnym odwzorowaniem 345
14.2.4. Molekularne wdrukowanie 345
14.2.5. Polimery katenanowe 347
14.2.6. Polimery kaliksarenowe 347
14.2.7. Polimery rotaksanowe 348
14.2.8. Tunelowe kompleksy inkluzyjne 348
14.2.9. Koronowe polimery inkluzyjne 348
14.2.10. Cyklodekstryny 349
Zalecana literatura 351
15. NANOWARSTWY POLIMEROWE I NANOPOLIMERYZACJA 355
15.1. Nanomateriały polimerowe 355
15.2. Układy dyspersyjne nanocząsteczek 356
15.2.1. Formowanie błonek nanometrowych za pomocą nośników 356
15.2.2. Formowanie błonek nanometrowych za pomocą wagi Langmuira–Blod-getta 360
15.2.3. Nanopolimeryzacja 361
15.2.4. Samoorganizujące się monowarstwy na powierzchni złota 363
Zalecana literatura 364
16. POLIMERY JONOWE 366
16.1. Polimery z wiązaniami jonowymi 366
16.1.1. Polielektrolity 367
16.1.2. Polielektrolity amfoteryczne 370
16.1.3. Stałe polimerowe elektrolity 371
16.1.4. Polisole 373
16.1.5. Jonity 374
16.1.5.1. Jonity nieorganiczne 378
16.1.5.2. Jonity organiczne 378
16.1.5.3. Wymiana jonowa na kolumnie 380
16.1.5.4. Oznaczanie pojemności wymiennej 383
16.1.5.5. Oznaczanie pęcznienia jonitów 383
16.1.6. Zmiękczanie wody 384
16.1.6.1. Dealkalizacja wody 385
16.1.7. Jonity jako katalizatory 385
16.1.8. Jonomery 386
16.1.9. Mieszaniny jonomerowe 391
16.1.10. Polijoneny 391
Zalecana literatura 392
17. MEMBRANY POLIMEROWE 395
17.1. Podstawowe pojęcia i zjawiska membranowe 395
17.2. Właściwości i zastosowania membran 397
17.2.1. Membrany porowate 400
17.2.2. Pomiary wielkości porów w membranach 402
17.2.3. Membrany kompozytowe 403
17.2.4. Odsalanie wody morskiej 404
17.2.5. Membrany jonowymienne w procesach separacji 405
17.2.6. Membrany do separacji gazów 407
17.2.7. Membrany w ogniwach paliwowych 409
Zalecana literatura 410
18. SPECYFICZNE POLIMERY DO ZASTOSOWAŃ SPECJALNYCH 411
18.1. Ciekłe kryształy i polimery ciekłokrystaliczne (LCP) 411
18.1.1. Polimery liotropowe 415
18.1.2. Polimery termotropowe 416
18.1.3. Ciekłokrystaliczne anizotropowe sieci polimerowe 418
18.1.4. Usieciowane polimery ciekłokrystaliczne 418
18.1.5. Metody badania LCP 419
18.1.6. Zastosowanie kryształów nematycznych w optoelektronice 419
18.1.7. Dynamiczne rozpraszanie światła przez LCP 420
18.1.8. Ekrany LCD 421
18.1.9. Ferromagnetyczne polimery ciekłokrystaliczne 424
18.1.10. Tekstury homeotropowe 424
18.1.11. Elementy elektrooptyczne z wykorzystaniem LCP 424
18.1.12. Zastosowania termograficzne LCP 425
18.1.13. LCP w strukturach biologicznych 425
18.2. Polimery półprzewodzące 426
18.2.1. Poliacetylen 429
18.2.2. Polianilina 430
18.2.3. Polipirol 431
18.2.4. Politiofen 432
18.2.5. Polimery półprzewodzące o strukturze 2D 433
18.2.6. Mechanizmy przewodzenia polimerów półprzewodzących 434
18.2.7. Proces domieszkowania 435
18.2.8. Zastosowanie polimerów półprzewodzących 437
18.2.9. Polimerowe kompozyty i kompleksy przewodzące 437
18.3. Ciecze elektroreologiczne 439
18.4. Polimery paramagnetyczne 441
18.5. Elektrety i piezopolimery 444
18.6. Polimery elektrostrykcyjne 447
18.7. Polimery magnetoreologiczne i magnetostrykcyjne 448
18.8. Polimery fotoprzewodzące 449
18.8.1. Podstawy kserografii 451
18.8.2. Polimery elektroluminescencyjne 452
18.8.3. Polimery o nieliniowych właściwościach optycznych 456
18.8.4. Fotorezysty polimerowe 458
18.8.5. Płyty kompaktowe 460
18.8.6. Stereolitografia 461
18.9. Inteligentne polimery 463
18.9.1. Polimery wykazujące pamięć kształtu 464
18.9.2. Polimery wrażliwe na zmianę pH 466
18.9.3. Polimery samogrupujące się 467
18.9.4. Polimery samonaprawiające się 468
18.9.5. Inteligentne polimery fotochromowe 469
18.9.6. Nowe kierunki zastosowań polimerów w mikroelektronice i elektronice molekularnej 473
Zalecana literatura 476
19. POLIMERY W MEDYCYNIE 483
19.1. Biomateriały polimerowe 483
19.2. Modyfikacja polimerów do celów medycznych 486
19.3. Polimery w stomatologii 489
19.4. Polimery w chirurgii 491
19.4.1. Polimery do rekonstrukcji ścięgien, stawów i kości 491
19.4.2. Polimerowe cementy kostne 492
19.4.3. Implanty polimerowe 492
19.4.4. Polimerowe implanty wstrzykiwalne 494
19.4.5. Syntetyczne nici chirurgiczne 495
19.4.6. Protezy naczyń krwionośnych z polimerów 495
19.4.7. Sztuczna skóra 496
19.4.8. Polimery w chirurgii serca 497
19.5. Zastosowanie polimerów do wyrobu soczewek kontaktowych 498
19.6. Zastosowanie polimerów jako środków krwiozastępczych 499
19.7. Zastosowanie absorbentów polimerowych w hemoperfuzji 500
19.8. Zastosowanie membran polimerowych w hemodializie 500
19.9. Kleje medyczne 501
19.10. Materiały opatrunkowe 502
19.11. Zastosowanie polimerów w farmacji 502
19.11.1. Polimery rozpuszczalne w wodzie do celów medycznych 502
19.11.2. Kontrolowane uwalnianie leków 504
19.11.3. Hydrożele jako nośniki leków 511
19.11.4. Makrosystemy rezerwuarowe naklejane na skórę 512
19.11.5. Polimerowe nośniki leków 512
19.11.6. Polimery biocydowe 516
19.11.7. Materiały magnetyczne powlekane polimerami do zastosowań biome- dycznych 517
19.12. Polimery biodegradowalne w medycynie 518
Zalecana literatura 520
20. METODY PRZETWÓRSTWA POLIMERÓW (WYBRANE ZAGADNIENIA) 524
20.1. Etapy przetwórstwa tworzyw 524
20.2. Środki pomocnicze w przetwórstwie 524
20.2.1. Środki smarujące i antyprzyczepne 525
20.2.2. Mieszanie składników 525
20.2.3. Otrzymywanie tłoczyw 527
20.2.4. Otrzymywanie impregnatu 527
20.3. Prasowanie 529
20.4. Wytłaczanie 530
20.4.1. Wytłaczanie przez rozdmuch 531
20.4.2. Rozciąganie folii 533
20.5. Termoformowanie 534
20.6. Wtryskiwanie 534
20.7. Reaktywny wtrysk i wytłaczanie reaktywne 535
Zalecana literatura 536
LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA 539
1. Biopolimery 539
2. Polimeryzacja rodnikowa 542
3. Kontrolowane rekcje polimeryzacji rodnikowej 543
4. Badanie mechanizmu i kinetyki polimeryzcji 543
5. Kopolimeryzacja 544
6. Kopolimeryzacja blokowa i szczepiona 544
7. Polimeryzacja jonowa 545
8. Polimeryzacja koordynacyjna i jonowo-koordyncyjna 545
9. Specjalne rodzaje polimeryzacji 546
10. Polimeryzacja stopniowa (polikondensacja) 546
11. Polimery nieorganiczne i organometaliczne 547
12. Polimery węglowe 549
13. Polimery termostabilne 550
14. Polimery supramolekularne 551
15. Nanowarstwy polimerowe i nanopolimeryzacja 552
16. Polimery jonowe 553
17. Membrany polimerowe 554
18. Specyficzne polimery do specjalnych zastosowań 555
Ciekłe kryształy i polimery 555
Polimery półprzewodzące 556
Polimery fotoaktywne 557
Nowe kierunki zastosowań polimerów w mikroelektronice i elektronice molekularnej 558
Inteligentne polimery 559
19. Polimery w medycynie 560
20. Metody przetwórstwa polimerów 564
INDEKS 568
DOROBEK NAUKOWY PROF. JANA RABKA 586
-14%