Zoologia dla uczelni przyrodniczych

Zoologia dla uczelni przyrodniczych to publikacja w której przedstawiono najważniejsze grupy zwierząt i konkretne gatunki. Informacje zawarte w podręczniku pozwolą opanować podstawy zoologii w zakresie systematyki, morfologii, anatomii, biologii i ekologii. Niewątpliwą zaletą podręcznika jest szerokie omówienie grup i gatunków o znaczeniu medycznym, weterynaryjnym i gospodarczym. W obecnym wydaniu uwzględniono najnowszą systematykę i nomenklaturę, co było kluczowym krokiem w dostosowaniu treści podręcznika do obecnych standardów naukowych. Poza szerokimi zmianami dotyczącymi systematyki, w każdym rozdziale wprowadzono pewne zmiany merytoryczne i uzupełnienia odnoszące się zarówno do zagadnień morfo-anatomicznych, jak i biologii gatunków. Podręcznik zawiera aneks, w którym omówiono wybrane grupy i gatunki z królestw: Protista i Chromista, skupiając się głównie na takich, które mają znaczenie w medycynie ludzkiej i weterynaryjnej. Jest to podręcznik dla studentów wszystkich kierunków na uniwersytetach przyrodniczych, na których w programie studiów pojawia się przedmiot zoologia. Może być także przydatny dla nauczycieli biologii pracujących na różnych poziomach edukacji. Mamy nadzieję, że będą po niego sięgać również uczniowie szkół średnich, którzy chcą rozszerzyć swoją wiedzę z zakresu zoologii oraz pasjonaci przyrody i osoby zainteresowane szeroko pojętą tematyką zwierząt.

Przedmowa IX Królestwo: zwierzęta – Animalia (wielokomórkowce – Metazoa) (Dorota Tumialis, Anna Mazurkiewicz, Bonifacy Gałka) 1 Podkrólestwo: nibytkankowce – Parazoa (Dorota Tumialis, Anna Mazurkiewicz, Bonifacy Gałka) 1 Typ: gąbki – Porifera (Dorota Tumialis, Anna Mazurkiewicz, Bonifacy Gałka) 2 Gromada: gąbki wapienne – Calcarea 10 Gromada: gąbki niewapienne – Demospongiae 10 Podkrólestwo: tkankowce – Epithelioza (Dorota Tumialis, Anna Mazurkiewicz, Bonifacy Gałka) 15 Naddział: tkankowce właściwe – Eumetazoa 15 Typ: parzydełkowce – Cnidaria (Dorota Tumialis, Anna Mazurkiewicz, Bonifacy Gałka) 16 Gromada: stułbiopławy – Hydrozoa 17 Gromada: krążkopławy – Scyphozoa 20 Gromada: koralowce – Anthozoa 21 Podgromada: korale sześciopromienne – Hexacorallia 22 Podgromada: korale ośmiopromienne – Octocorallia 24 Typ: płazińce – Platyhelminthes (Dorota Tumialis, Anna Mazurkiewicz, Teresa Sulgostowska) 28 Gromada: Rhabditophora 28 Nadromada: przywry monogeniczne – Monogenea 30 Gromada: Monopisthocotylea 30 Gromada: Polyopisthocotylea 32 Nadromada: przywry – Trematoda 33 Gromada: przywry digeniczne – Digenea 34 Nadromada: tasiemce – Cestoda 40 Gromada: tasiemce właściwe – Eucestoda 41 Typ: wrotki – Rotifera (Dorota Tumialis, Anna Mazurkiewicz, Teresa Sulgostowska) 52 Typ: nicienie – Nematoda (Dorota Tumialis, Anna Mazurkiewicz, Teresa Sulgostowska, Marta Kamionek) 54 Gromada: Secernentea 59 Gromada: Adenophorea 69 Typ: kolcogłowy – Acanthocephala (Dorota Tumialis, Anna Mazurkiewicz, Teresa Sulgostowska) 73 Typ: mięczaki – Mollusca (Witold Strużyński, Jolanta Hempel-Zawitkowska) 76 Gromada: chitony – Polyplacophora 76 Gromada: ślimaki – Gastropoda 77 Gromada: małże – Bivalvia 84 Gromada: głowonogi – Cephalopoda 89 Podgromada: Coleoidea 90 Typ: pierścienice – Annelida (Dorota Tumialis, Anna Mazurkiewicz, Jolanta Hempel-Zawitkowska) 93 Gromada: wieloszczety – Polychaeta 94 Gromada: siodełkowce – Clitellata 97 Podgromada: skąposzczety – Oligochaeta 98 Podgromada: Hirudinida 103 Typ: stawonogi – Arthropoda (Anna Mazurkiewicz, Dorota Tumialis, Jolanta Hempel-Zawitkowska) 108 PodTyp: skorupiaki – Crustacea (Witold Strużyński, Jolanta Hempel-Zawitkowska) 109 Gromada: skrzelonogi – Branchiopoda 114 Gromada: widłonogi – Copepoda 117 Gromada: tarczenice – Branchiura 119 Gromada: wąsonogi – Cirripedia 120 Gromada: pancerzowce – Malacostraca 121 PodTyp: szczękoczułkopodobne – Cheliceromorpha (Kornelia Kucharska, Halina Komosińska) 134 Nadromada: szczękoczułkowce – Chelicerata 134 Gromada: pajęczaki – Arachnida 135 PodTyp: tchawkodyszne – Eutracheata (Anna Mazurkiewicz, Dorota Tumialis, Jolanta Hempel-Zawitkowska) 174 Nadromada: wije – Myriapoda 175 Gromada: pareczniki – Chilopoda (Anna Mazurkiewicz, Dorota Tumialis, Jolanta Hempel-Zawitkowska) 175 Gromada: krocionogi (dwuparce) – Diplopoda (Anna Mazurkiewicz, Dorota Tumialis, Jolanta Hempel-Zawitkowska) 176 Nadromada: sześcionogi – Hexapoda 177 Gromada: sześcionogi skrytoszczękie – Entognatha (Anna Mazurkiewicz, Dorota Tumialis, Marta Kamionek) 178 Gromada: owady właściwe – Insecta (owady jawnoszczękie – Ectognatha) (Anna Mazurkiewicz, Dorota Tumialis, Marta Kamionek) 179 Podgromada: owady jawnoszczękie bezskrzydłe – Apterygota 195 Podgromada: owady uskrzydlone – Pterygota 196 Typ: szkarłupnie – Echinodermata (Anna Mazurkiewicz, Dorota Tumialis, Elżbieta Podsiadło) 228 PodTyp: Crinozoa 229 Gromada: liliowce – Crinoidea 229 PodTyp: Asterozoa 230 Gromada: rozgwiazdy – Asteroidea 230 Gromada: wężowidła – Ophiuroidea 230 PodTyp: Echinozoa 232 Gromada: jeżowce – Echinoidea 232 Gromada: strzykwy – Holothurioidea 234 Typ: strunowce – Chordata (Anna Mazurkiewicz, Dorota Tumialis, Elżbieta Podsiadło) 236 PodTyp: osłonice – Tunicata (strunoogonowe – Urochordata) (Anna Mazurkiewicz, Dorota Tumialis, Elżbieta Podsiadło) 237 Gromada: żachwy – Ascidiacea 237 PodTyp: bezczaszkowce – Acrania (=strunogłowe – Cephalochordata) (Anna Mazurkiewicz, Dorota Tumialis, Elżbieta Podsiadło) 238 Gromada: Leptocardii 239 PodTyp: czaszkowce – Craniata (śluzicopodobne – Myxinomorphi + kręgowce – Vertebrata) (Anna Mazurkiewicz, Dorota Tumialis, Elżbieta Podsiadło) 242 InfraTyp: śluzicopodobne – Myxinomorphi 243 Gromada: śluzice – Myxini (Anna Mazurkiewicz, Dorota Tumialis, Elżbieta Podsiadło) 243 InfraTyp: kręgowce – Vertebrata 244 Gromada: minogi – Petromyzontida (Dorota Tumialis, Anna Mazurkiewicz, Elżbieta Podsiadło) 245 Ryby – Pisces (Witold Strużyński, Elżbieta Podsiadło) 246 Gromada: chrzęstnoszkieletowe – Chondrichtyhes 253 Podgromada: spodouste – Elasmobranchii 253 Gromada: promieniopłetwe, kostnopromieniste – Actinopterygii 256 Gromada: płazy – Amphibia (Krzysztof Klimaszewski, Jolanta Hempel-Zawitkowska) 266 Gromada: gady – Reptilia (Krzysztof Klimaszewski, Teresa Sulgostowska) 287 Gromada: ptaki – Aves (Arkadiusz Matuszewski, Barbara Kalińska, Elżbieta Pezowicz) 301 Gromada: ssaki – Mammalia (Grzegorz Lesiński, Elżbieta Podsiadło) 332 ANEKS Przegląd wybranych grup i gatunków zaliczanych do królestw: Protozoa – pierwotniaki i Chromista (Dorota Tumialis, Anna Mazurkiewicz, Teresa Sulgostowska) 363 Królestwo: Protozoa (Dorota Tumialis, Anna Mazurkiewicz, Teresa Sulgostowska) 368 Typ: Euglenozoa 368 Gromada: Euglenoidea 368 Gromada: Kinetoplastea 369 Typ: Metamonada 371 Gromada: Eopharyngea (Trepomonadea) 371 Gromada: Trichomonadea 372 Typ: Amoebozoa 374 Gromada: Lobosa 374 Typ: mikrosporidia – Microsporidia 377 Gromada: Microsporea 377 Królestwo: Chromista (Dorota Tumialis, Anna Mazurkiewicz, Teresa Sulgostowska) 379 Typ: otwornice – Foraminifera 379 Typ: promienice – Radiolaria = Radiozoa 381 Typ: Miozoa 382 PodTyp: Apicomplexa 382 Gromada: Conoidasida 382 Gromada: Aconoidasida 387 Typ: orzęski – Ciliophora 391 Gromada: Kinetofragminophora 391 Gromada: Litostomatea 391 Gromada: Oligohymenophorea 393 Gromada: Hypotrichea 397 Piśmiennictwo 399 Indeks nazw łacińskich 403 Indeks rzeczowy 409