Fizjologia człowieka. Podstawy

1. FIZJOLOGIA KOMÓRKI - Jakub Żurawski 1 1.1. Błony komórkowe 1 1.2. Cytoplazma 3 1.3. Cytoszkielet 3 1.4. Jądro komórkowe 4 1.5. Jąderko 4 1.6. Chromatyna 4 1.7. Mitochondria 4 1.8. Siateczka śródplazmatyczna szorstka 5 1.9. Siateczka śródplazmatyczna gładka 5 1.10. Aparat Golgiego 5 1.11. Rybosomy 6 1.12. Lizosomy 6 1.13. Peroksysomy 6 1.14. Wtręty komórkowe 7 2. HOMEOSTAZA - Oskar Wojciech Wiśniewski 9 2.1. Procesy homeostatyczne 9 2.2. Homeostaza komórkowa 11 2.3. Przedziały płynowe organizmu 13 2.4. Izotonia 14 2.5. Izowolemia 15 2.6. Izojonia 15 2.7. Izohydria 16 2.8. Izotermia 16 2.9. Podsumowanie 26 3. FIZJOLOGIA UKŁADU DOKREWNEGO - Hanna Krauss, Jacek Koźlik, Zuzanna Chęcińska-Maciejewska 27 3.1. Ogólne zasady organizacji układu hormonalnego 27 3.2. Fizjologia podwzgórza 31 3.3. Fizjologia przysadki 32 3.4. Fizjologia szyszynki 43 3.5. Fizjologia gruczołu tarczowego 45 3.6. Fizjologia trzustki 47 3.7. Fizjologia rdzenia nadnerczy 52 3.8. Fizjologia kory nadnerczy 53 3.9. Fizjologia przytarczyc 56 4. FUNKCJA WYDZIELNICZA TKANKI TŁUSZCZOWEJ - ADIPOKINY - Oskar Wojciech Wiśniewski 63 5. FIZJOLOGIA ROZRODU - Jacek Koźlik, Hanna Krauss, Małgorzata Wojciechowska 71 5.1. Determinacja i różnicowanie płci 71 5.2. Funkcja układu podwzgórze-przysadka w regulacji rozrodu 73 5.3. Fizjologia jajnika 74 5.4. Przełomy hormonalne w życiu kobiety 81 5.5. Regulacja rozrodu u mężczyzn 86 5.6. Przełomy hormonalne u mężczyzn 89 6. POBUDLIWOŚĆ KOMÓRKI NERWOWEJ - Agnieszka Adamczak-Ratajczak, Magdalena Gibas-Dorna, Przemysław Sosnowski, Kinga Mikrut 91 6.1. Pompa sodowo-potasowa 92 6.2. Kanały jonowe 93 6.3. Potencjał czynnościowy 94 6.4. Przenoszenie informacji w układzie nerwowym 96 6.5. Rola synaps w przekazywaniu informacji 98 6.6. Neurotransmitery synaptyczne a neuromodulatory 100 6.7. Hamowanie presynaptyczne i integracja informacji nerwowej 102 6.8. Podstawy czynnościowe układu nerwowego 103 7. FIZJOLOGIA UKŁADU AUTONOMICZNEGO - Agnieszka Adamczak-Ratajczak, Teresa Torlińska, Przemysław Sosnowski 107 7.1. Somatyczny i autonomiczny układ nerwowy 108 7.2. Organizacja autonomicznego układu nerwowego (podział strukturalny) 110 7.3. Kotransmisja w autonomicznym układzie nerwowym 115 7.4. Czynność zwojów autonomicznych 116 7.5. Przeniesienie informacji do wnętrza komórki poprzez aktywację regulatorowego białka G - układ drugiego przekaźnika 117 7.6. Rodzaje receptorów układu autonomicznego 118 7.7. Regulacja liczby receptorów 124 7.8. Antagonizm między układami współczulnym i przywspółczulnym 124 7.9. Odruchy autonomicznego układu nerwowego 125 8. WYŻSZE FUNKCJE UKŁADU NERWOWEGO - Agnieszka Adamczak-Ratajczak, Alina Grochowalska, Przemysław Sosnowski, Hanna Krauss 127 8.1. Zachowanie człowieka 127 8.2. Układ limbiczny 130 8.3. Pola kojarzeniowe kory mózgowej 131 8.4. Czucie i percepcja 132 8.5. Sen a czuwanie 136 8.6. Pamięć i uczenie się 138 8.7. Ból 140 8.8. Kontrola czynności motorycznej przez ośrodkowy układ nerwowy 143 9. FIZJOLOGIA NARZĄDÓW ZMYSŁÓW - Magdalena Gibas-Dorna, Alina Grochowalska 149 9.1. Zagadnienia ogólne 149 9.2. Receptory czuciowe 149 9.3. Drogi czuciowe 153 9.4. Układ czucia somatosensorycznego 153 9.5. Ból 154 9.6. Węch 157 9.7. Smak 158 9.8. Słuch 159 9.9. Równowaga 165 9.10. Wzrok 167 10. FIZJOLOGIA UKŁADU SERCOWO-NACZYNIOWEGO - Jacek Piątek, Magdalena Gibas-Dorna, Dariusz Hiczkiewicz, Przemysław Sosnowski 181 10.1. Budowa i funkcje układu sercowo-naczyniowego 181 10.2. Podstawowe pojęcia hemodynamiczne 183 10.3. Podział układu sercowo-naczyniowego 184 10.4. Czynniki wspomagające zapewnienie prawidłowego powrotu żylnego 189 10.5. Ciśnienie tętnicze krwi 191 10.6. Tętno 192 10.7. Czynniki rozszerzające i zwężające naczynia krwionośne - nerwowe i humoralne 193 10.8. Budowa i czynność serca 195 10.9. Autoregulacja pracy serca 209 10.10. Wybrane reakcje odruchowe w układzie krążenia 210 11. FIZJOLOGIA UKŁADU ODDECHOWEGO - Magdalena Gibas-Dorna 213 11.1. Budowa i funkcje układu oddechowego 213 11.2. Mechanika oddychania 214 11.3. Drogi oddechowe i pęcherzyki płucne 220 11.4. Objętości i pojemności w układzie oddechowym. Spirometria 222 11.5. Krążenie płucne 225 11.6. Stosunek wentylacji do perfuzji płuc 227 11.7. Wymiana gazowa w płucach 229 11.8. Transport gazów oddechowych we krwi 230 11.9. Regulacja oddychania 232 12. FIZJOLOGIA MIĘŚNI POPRZECZNIE PRĄŻKOWANYCH I GŁADKICH - Barbara Morawin, Mariusz Naczk, Agnieszka Zembroń-Łacny 237 12.1. Mięśnie szkieletowe 239 12.2. Mięśnie gładkie 251 13. FIZJOLOGIA WYSIŁKU FIZYCZNEGO - Ewa Śliwicka, Tomasz Cisoń 255 13.1. Klasyfikacja wysiłków fizycznych 255 13.2. Energetyka wysiłku fizycznego 256 13.3. Zmiany zachodzące w organizmie podczas wysiłku fizycznego 260 13.4. Wydolność fizyczna 269 13.5. Metody oceny wydolności fizycznej 271 13.6. Zmęczenie 272 14. FIZJOLOGICZNA ROLA NEREK - Leszek Niepolski, Alina Grochowalska 275 14.1. Czynność nerek 275 14.2. Budowa nerki 276 14.3. Nefron 276 14.4. Unerwienie nerek 278 14.5. Nerkowy przepływ krwi 279 14.6. Mechanizm powstawania moczu pierwotnego - filtracja kłębuszkowa 281 14.7. Powstawanie moczu ostatecznego 283 14.8. Równowaga sodowa i objętość płynu pozakomórkowego 287 14.9. Diureza 288 14.10. Czynność wewnątrzwydzielnicza nerek 289 14.11. Klirens nerkowy 289 15. GOSPODARKA WODNO-ELEKTROLITOWA ORGANIZMU - Leszek Niepolski 293 15.1. Woda w organizmie człowieka 293 15.2. Ocena stanu nawodnienia organizmu 293 15.3. Rozmieszczenie wody w organizmie - przedziały wodne 294 15.4. Rozmieszczenie elektrolitów w płynach ustrojowych 294 15.5. Prawa rządzące gospodarką wodno-elektrolitową 295 15.6. Regulacja efektywnej molalności płynów ustrojowych - izotonii 296 15.7. Regulacja objętości przestrzeni wodnych organizmu - kontrola izowolemii 297 15.8. Bilans wodny 300 15.9. Zaburzenia gospodarki wodnej i sodowej 301 15.10. Gospodarka wodna u kobiety ciężarnej 304 16. GOSPODARKA KWASOWO-ZASADOWA ORGANIZMU - Leszek Niepolski 305 16.1. Kwasy i zasady 305 16.2. Mechanizm obronny przed zmianą pH w ustroju - bufory 308 16.3. Źródło jonów wodorowych w organizmie 309 16.4. Mechanizmy utrzymujące stałe pH organizmu 311 16.5. Metody oceny gospodarki kwasowo-zasadowej 325 16.6. Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej 326 17. UKŁADY GRUPOWE KRWI - Hanna Krauss, Justyna Kupsz 327 17.1. Charakterystyka krwi 327 17.2. Układy grupowe krwi 329 17.3. Przetaczanie krwi i jej pochodnych 340 18. FUNKCJE KRWI I JEJ ELEMENTÓW MORFOTYCZNYCH - Hanna Krauss, Justyna Kupsz, Alina Grochowalska 347 18.1. Fizjologia krwinek czerwonych i białych 347 18.2. Fizjologia krwinek czerwonych (erytrocytów) 348 18.3. Fizjologia krwinek białych (leukocytów) 353 19. HEMOSTAZA - Hanna Krauss, Paulina Wojtyła-Buciora 367 19.1. Hemostaza naczyniowa 368 19.2. Hemostaza płytkowa 372 19.3. Hemostaza osoczowa 375 19.4. Najczęściej stosowane leki wpływające na hemostazę 382 19.5. Fibrynoliza 383 19.6. Aspekty kliniczne 388 20. FIZJOLOGIA UKŁADU POKARMOWEGO - Ewa Pruszyńska-Oszmałek, Paweł Kołodziejski, Maciej Sassek 391 20.1. Układ pokarmowy 391 20.2. Gruczoły trawienne 407 20.3. Trawienie i wchłanianie 414 20.4. Hormony żołądkowo-jelitowe 424 21. REGULACJA POBIERANIA POKARMU - Ewa Pruszyńska-Oszmałek, Emilia Korek, Paweł Kołodziejski, Maciej Sassek 429 21.1. Podwzgórze jako centralny region kontrolujący pobieranie pokarmu 430 21.2. Krótkoterminowe sygnały nerwowe i hormonalne (z żołądka i jelit) 433 21.3. Długoterminowe sygnały nerwowe i hormonalne 434 21.4. Przeciwstawne działanie leptyny i greliny 435 22. PODSTAWOWE SKŁADNIKI POKARMOWE - Ewa Pruszyńska-Oszmałek, Paweł Kołodziejski, Maciej Sassek 437 22.1. Aminokwasy i białka 437 22.2. Węglowodany 444 22.3. Tłuszcze (lipidy) 446 22.4. Witaminy 457 22.5. Makro-, mikroelementy i pierwiastki śladowe 460 23. HOMEOSTAZA ENERGETYCZNA - Natalia Hertmanowska, Magdalena Warchoł 465 23.1. Zapotrzebowanie kaloryczne i wartość energetyczna pożywienia 465 23.2. Ocena stanu odżywienia 470 24. ŻYWIENIE OSÓB W RÓŻNYCH GRUPACH WIEKOWYCH - Magdalena Warchoł 477 24.1. Żywienie zdrowych dorosłych 477 24.2. Żywienie w okresie prekoncepcyjnym 479 24.3. Żywienie w okresie ciąży i w pierwszych trzech latach życia 480 24.4. Żywienie dzieci i młodzieży 487 24.5. Zalecenia żywieniowe dla osób po 65. roku życia 494 25. FIZJOLOGIA SKÓRY - Kinga Adamska, Wojciech Adamski 497 25.1. Anatomia skóry 497 25.2. Fizjologia skóry 508 25.3. Komentarz kliniczny 510 26. FIZJOLOGIA STARZENIA SIĘ - Anna Tylutka, Barbara Morawin, Agnieszka Zembroń-Łacny 515s 26.1. Wprowadzenie 515 26.2. Zmiany w układzie immunologicznym 517 26.3. Zmiany w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym 520 26.4. Zmiany w układzie oddechowym 522 26.5. Zmiany w układzie sercowo-naczyniowym 523 26.6. Zmiany w mięśniach szkieletowych 524 26.7. Zmiany w pozostałych układach i narządach 527 26.8. Profilaktyka i promocja zaburzeń funkcji układów i narządów w wieku starszym 527 27. WARTOŚCI REFERENCYJNE WYBRANYCH PARAMETRÓW LABORATORYJNYCH - Justyna Kupsz 529 27.1. Wartości prawidłowe niektórych parametrów hematologicznych 529 27.2. Wartości prawidłowe niektórych parametrów koagulologicznych 530 27.3. Wartości prawidłowe niektórych parametrów biochemicznych 531 27.4. Wartości prawidłowe niektórych parametrów gazometrycznych 532 27.5. Badanie ogólne moczu 532 27.6. Wartości prawidłowe ciśnienia tętniczego krwi i tętna 533 27.7. Odrębności diagnostyczne wieku niemowlęcego i dziecięcego 533 PIŚMIENNICTWO 537 SKOROWIDZ 552